Amerika Yarakajwe no Kubazwa Donald Trump ku Kwibagirwa Izina rya Tshisekedi
Ibiro bya Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika (White House) byagaragaje uburakari bikomeye nyuma y’uko Perezida Donald Trump abajijwe impamvu atabashije kuvuga izina rya Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo, mu muhango wabereye i Washington.
Ibi byabereye mu masengesho yo gusengera igihugu azwi nka National Prayer Breakfast, ahuriza hamwe abayobozi bakuru b’ibihugu n’abandi banyacyubahiro. Muri uwo muhango, Perezida Donald Trump, wavugaga ijambo rye, asa n’uwagowe no kuvuga izina rya Perezida Tshisekedi wari mu batumiwe.
Mu magambo ye, Trump yagize ati:
“Turi kumwe n’umugabo w’intwari kandi mwiza… Perezida wa Congo, Perezida… Perezida… wahaguruka?”
Byarangiye Trump atigeze avuga izina rya Tshisekedi mu buryo bweruye, ibintu byahise bitera impaka ndende ku mbuga nkoranyambaga no mu bitangazamakuru mpuzamahanga. Bamwe babifashe nk’ukwibagirwa bisanzwe, mu gihe abandi babihuje n’uko izina rya Tshisekedi rikunze kumugora kurivuga.
Asubiza ku bibazo by’abanyamakuru, Umuvugizi wa White House, Karoline Leavitt, yagaragaje uburakari bukomeye, avuga ko kubaza ibyo bibazo ari “ubusazi n’ubuswa”.
Yagize ati: “Biratangaje kubona abantu bashyira imbere ikosa rito ry’imvugo, bakirengagiza ko Perezida Trump yagize uruhare rukomeye mu guhagarika intambara yari imaze imyaka myinshi ihitana ubuzima bw’abaturage muri RDC.”
Leavitt yakomeje ashimangira ko Trump akwiye gushimirwa ku bikorwa bye byo gushakira amahoro Akarere k’Ibiyaga Bigari aho gushinjwa amagambo atagize ingaruka ku mubano w’ibihugu.
Si ubwa mbere Trump avuzweho kwibeshya ku bijyanye na RDC. Mu kwezi kwa gatandatu 2025, ubwo yavugaga ku masezerano y’amahoro hagati y’u Rwanda na RDC, Trump yibeshye ku izina ry’igihugu, aho yavuze “Repubulika ya Condo” aho kuvuga “Repubulika ya Congo,” ariko aza guhita abyikosora.
Nanone, mu kwezi kwa cumi nabiri 2025, ubwo u Rwanda na RDC byasinyaga amasezerano y’amahoro n’ubufatanye mu iterambere ry’ubukungu, Trump yongeye kugaragaza kugorwa no kuvuga izina rya Perezida Tshisekedi, bituma bamwe bongera kwibaza ku buzima bwe bw’ubwenge.
Hari n’abatangiye gushinja Trump w’imyaka 79 kuba afite ibibazo by’uburwayi bijyanye no kwibagirwa, ariko we yabyamaganiye kure.
Mu kiganiro aherutse kugirana n’ikinyamakuru NBC, Trump yagize ati:
“Mu bitekerezo no mu mbaraga ndiyumva nk’uko nari meze nkiri muto. Wenda hazagera igihe ntazaba nkiri gutya, ariko ubu icyo gihe ntikiragera.”
Tariki ya 05/02/2026, Trump yasabye Tshisekedi guhaguruka mu muhango, amwita “intwari” kandi amushimira uruhare yagize mu gushakira igihugu cye amahoro.
Yagize ati:
“Si byoroshye guhagarika intambara yo muri RDC. Uri intwari, twishimiye ko uri hano. Twasinye amasezerano akomeye y’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro, aya mbere akomeye mu mateka ya Amerika na Afurika. Congo ifite ubutaka buhebuje, kandi ibigo byacu bikomeye bizajyayo.”
Trump yagarutse ku masezerano y’amahoro n’ubufatanye u Rwanda na RDC byasinyanye tariki 04/12/2025, abifashijwemo na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, avuga ko ayo masezerano ari yo shingiro ry’uko avuga ko intambara yahagaze.
Nubwo Trump avuga ko intambara yo muri RDC yahagaritswe, ku butaka ibintu biracyari bibi. Ihuriro ry’ingabo za Leta ya RDC riracyagaba ibitero mu bice bigenzurwa n’ihuriro AFC/M23, rititaye ku masezerano y’agahenge yasinyiwe i Doha muri Qatar.
Mu ijoro ryo ku itariki ya 31/01 rishyira tariki ya 01/02/2026, AFC/M23 yarashe igice cy’igisirikare ku kibuga cy’indege cya Kisangani. Iryo huriro ryasobanuye ko icyo gikorwa cyari kigamije gusenya ahakoreshwaga mu gutegura ibitero bya drones byibasira ibice bitandukanye.
Iyi nkuru yongeye kugaragaza uko amagambo n’imvugo by’abakuru b’ibihugu bikomeye bishobora guteza impaka ndende, ariko ikanibutsa ko ikibazo cy’umutekano n’amahoro muri RDC gikomeje kuba ihurizo rikomeye ku karere no ku isi yose.
Nubwo White House yamagana ibibazo byibanda ku kwibagirwa izina, impaka zikomeje, mu gihe abaturage bo mu burasirazuba bwa RDC bakomeje gutegereza amahoro arambye atari amagambo gusa, ahubwo ibikorwa bifatika ku butaka.






