Congo mu Rujijo rwa Politiki: Ibiganiro bya Tshisekedi Bikomeje Kubura Icyerekezo
Minembwe Capital News (MCN)
Nyuma y’iminsi cumi n’ibiri Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix-Antoine Tshisekedi, atangaje ku mugaragaro gahunda y’ibiganiro by’igihugu (Dialogue national), impaka kuri iyo gahunda ziragenda ziyongera, mu gihe kugeza ubu hakomeje kubura ibisobanuro bihagije ku miterere yabyo, intego n’igihe nyacyo bizatangirira.
Ibi ni bimwe mu byagarutsweho n’umunyapolitiki w’Umunyekongo, Claudel Lubaya, wanenze uburyo iyi gahunda yatangajwe ndetse n’uko ikomeje gutegurwa.
Lubaya avuga ko, nubwo itangazwa ry’iyi gahunda ryateje urusaku rwinshi muri politiki ya Congo, kugeza ubu nta bimenyetso bifatika bigaragaza aho ibiganiro bigana cyangwa uburyo bizashyirwa mu bikorwa.
Mu butumwa bwe, Lubaya yagize ati: “Nyuma y’iminsi cumi n’ibiri Perezida Tshisekedi atangaje ku mugaragaro ibiganiro by’igihugu, biracyateza urusaku rwinshi, ariko nta mucyo wabyo uratangwa.”
Kuri uyu munyapolitiki, ikibazo nyamukuru kiri mu kuba gahunda ikomeje kubura ibisobanuro bifatika. Avuga ko imiterere y’ibiganiro ikiri mu rujijo, intego zabyo ntizirasobanuka neza, ndetse na gahunda y’igihe bizaberamo ntirashyirwa ahagaragara mu buryo bwumvikana.
Impaka ku ntego n’imiterere y’ibiganiro
Ibiganiro by’igihugu byatangajwe mu gihe RDC ikomeje kunyura mu bihe bikomeye bya politiki n’umutekano, cyane cyane mu burasirazuba bw’igihugu, aho imirwano n’ibibazo by’umutekano bikomeje kugira ingaruka ku baturage.
Muri iyi gahunda y’ibiganiro by’igihugu, ifatwa n’abayishyigikiye nk’umwe mu buryo bwo gushaka ibisubizo bya politiki ku bibazo bikomeye igihugu gihanganye na byo.
Ariko kandi, hari abagaragaza impungenge ko ibiganiro nk’ibi bidashobora gutanga umusaruro ufatika mu gihe hatarasobanurwa neza abo bizahuza, ibizaganirwaho, abazabyitabira ndetse n’uburyo imyanzuro izashyirwa mu bikorwa.
Kuri Claudel Lubaya, kuba nyuma y’iminsi cumi n’ibiri hakiri urujijo kuri ibi bintu ni ikimenyetso cy’uko gahunda ishobora kuba itarateguwe neza mbere yo gutangazwa.
“Imyitozo yo gucunga ikibazo” cyangwa inzira y’ibisubizo?
Lubaya akoresha imvugo ikomeye asobanura iyi gahunda, avuga ko ishobora kuba ari “gahunda idafatika”, cyangwa se ikaba ari imyitozo yo gucunga ikibazo cya politiki binyuze mu itangazamakuru, ariko itaragaragaza ibisubizo bifatika.
Iyi mvugo ikomeye igaragaza urwego rw’impaka ziri hagati y’abashidikanya ku musaruro w’ibi biganiro n’ababona ko bishobora kuba umwanya wo gushaka ubwumvikane ku bibazo bihangayikishije igihugu.
Ku ruhande rw’abayobozi ba RDC, gutangiza ibiganiro by’igihugu bishobora gufatwa nk’intambwe igamije kwegeranya impande zitandukanye no gushaka ubwumvikane ku bibazo bya politiki, umutekano n’imiyoborere.
Ariko kugira ngo bigirirwe icyizere, haracyari ibibazo byinshi bisaba ibisubizo: Ni bande bazitabira? Ni ibihe bibazo bizashyirwa ku meza? Ni nde uzayobora ibiganiro? Bizamara igihe kingana iki? Kandi imyanzuro izaba ifite uruhe rwego rw’ububasha?
Ibiganiro mu gihe igihugu gihanganye n’ibibazo bikomeye
Iki kibazo gisigaye gifite uburemere bwihariye kubera ko RDC ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye birimo umutekano muke mu burasirazuba, kwimuka kw’abaturage, amakimbirane ya politiki ndetse n’impaka ku miyoborere y’igihugu.
Abasesenguzi bavuga ko ibiganiro by’igihugu bishobora kugira uruhare mu gushaka umuti w’ibibazo bya Congo, ariko ko ibyo bishoboka gusa mu gihe byaba bihuza impande zitandukanye, bigakorwa mu mucyo kandi bikagira intego zisobanutse.
Mu gihe ibisobanuro birambuye kuri iyi gahunda bigitegerejwe, amagambo ya Claudel Lubaya yongeye gukongeza impaka muri politiki ya Congo.
Kugeza ubu, ikibazo gikomeye gikomeje kuba iki: Ese ibiganiro bya Tshisekedi bizahinduka urubuga nyarwo rwo gushakira Congo ibisubizo, cyangwa bizasigara ari gahunda yatangajwe cyane ariko ikabura umusaruro ugaragara?
Igisubizo kizashingira ku buryo ubutegetsi bwa Kinshasa buzashyira iyi gahunda mu bikorwa, ku mpande zizayitabira ndetse no ku myanzuro izavamo.
Minembwe Capital News (MCN)
