Ejo Hazaza ha Politiki ya RDC Hashyizwe mu Kibazo n’Imvugo za Perezida Tshisekedi
Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, , akomeje gutanga ibimenyetso by’uko ashobora gukomeza kuyobora igihugu mu gihe kirenze manda ebyiri ziteganywa n’Itegeko Nshinga, ibintu bikomeje guteza impaka zikomeye mu rwego rwa politiki muri iki gihugu.
Tshisekedi uri ku butegetsi kuva mu kwezi kwa mbere 2019, yatorewe manda ya kabiri izarangira mu 2028. Itegeko Nshinga rya RDC riteganya ko Perezida adashobora kurenza manda ebyiri, ariko imvugo n’ibikorwa bye bya vuba bigaragaza ko hashobora gutekerezwa inzira yo kurihindura.
Mu nama y’igihugu yibanze ku bikorwaremezo n’imirimo rusange yabereye i tariki ya 08/04/2026, Perezida Tshisekedi yagaragaje icyerekezo kirekire cy’iterambere, aho yavuze ko afite gahunda yo kugeza RDC ku rwego rwo hejuru rw’iterambere bitarenze mu mwaka wa 2034. Iyi gahunda ishingiye ku ishoramari rinini mu bikorwaremezo birambye bishobora guhangana n’ibiza, bikazubakwa ku bufatanye n’inzego mpuzamahanga zirimo .
Yagize ati: “Intego yanjye ni ugushyira RDC ku ruhembe mu 2034, ikaba igihugu giteye imbere kandi gishobora guhatana ku rwego rw’umugabane wa Afurika.” Aya magambo yatumye benshi bayasesengura nk’ikimenyetso cy’uko ashobora kuba afite umugambi wo gukomeza kuyobora kugeza icyo gihe.
Ku rundi ruhande, ishyaka ayoboye rya rikomeje kugaragaza ko rishyigikiye igitekerezo cyo kuvugurura Itegeko Nshinga. Umunyamabanga Mukuru waryo, , aherutse gutangaza ko nta kintu cyabuza iri shyaka gusaba iryo vugururwa, ashingiye ku kuba n’abandi bayobozi babanje barigeze kurihindura.
Abashyigikiye Tshisekedi bavuga ko adakwiye kugendera gusa ku mubare wa manda, ahubwo ko agomba kurangiza “inshingano yahawe” yo gukemura ibibazo bikomeye byugarije RDC, birimo umutekano muke mu Burasirazuba, ubukungu butifashe neza n’ibura ry’ibikorwaremezo bihagije.
Icyakora, abatavuga rumwe n’ubutegetsi bo bakomeje kwamagana byimazeyo iki gitekerezo, bavuga ko gishobora guteza umwuka mubi no gusubiza igihugu inyuma mu bijyanye n’imiyoborere ishingiye ku mategeko. Bamwe muri bo banagaragaza ko nyuma ya manda ye ya kabiri, Tshisekedi akwiye gukurikiza inzira isanzwe igenderwaho n’abahoze ari abakuru b’igihugu, nk’uwamubanjirije wabaye senateri nyuma yo kuva ku butegetsi.
Izi mpaka zije mu gihe RDC igifite ibibazo bikomeye birimo umutekano muke mu Burasirazuba bw’igihugu, aho imitwe yitwaje intwaro ikomeje guteza umutekano muke, ndetse n’ibibazo by’ubukungu n’imiyoborere bigikeneye ibisubizo birambye.
Abasesenguzi ba politiki bagaragaza ko niba habaho kugerageza guhindura Itegeko Nshinga kugira ngo Perezida akomeze ku butegetsi, bishobora guteza impagarara mu gihugu no mu karere muri rusange, cyane cyane mu gihe abaturage bamwe batangiye kugaragaza impungenge ku iyubahirizwa ry’amahame ya demokarasi.
Mu gihe hagitegerejwe uko ibintu bizagenda, biragaragara ko imyaka iri imbere izaba ingenzi cyane ku cyerekezo cya politiki ya RDC, aho hazarebwa niba igihugu kizakomeza kugendera ku mahame ya demokarasi n’ihererekanyabubasha mu mahoro, cyangwa niba hazafatwa indi nzira ishobora guhindura amateka ya politiki yacyo.