FDLR mu ihurizo rishya: RDC ivuga ko iri gushyira mu bikorwa amasezerano ya Washington, ariko ibirego by’i Pinga biracyategereje igenzura
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ivuga ko iri gushyira mu bikorwa ibyo yiyemeje ku bijyanye no kurandura no gushyira intwaro hasi kw’umutwe wa FDLR, mu gihe Kinshasa inasaba ko ibirego by’igitero cy’indege itagira umupilote cyabereye i Pinga ku itariki ya 28/09/2026 byihutirwa kugenzurwa n’inzego zibifitiye ububasha.
Ku wa Kabiri tariki ya 29/09/2026, nyuma y’ibiganiro by’Inama y’Umutekano y’Umuryango w’Abibumbye byibanze ku kibazo cy’umutekano muri RDC, uhagarariye RDC muri Loni, Ambasaderi Zénon Mukongo Ngay, yavuze ko Leta ya Kinshasa iri gushyira mu bikorwa inshingano yiyemeje mu rwego rw’amasezerano y’amahoro ya Washington yasinywe hagati ya RDC n’u Rwanda ku bufasha bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Kinshasa ivuga ko, mu rwego rwo kubahiriza ibyo yiyemeje, yafashe ingamba zigamije gutuma abarwanyi ba FDLR bashyira intwaro hasi, bakazamburwa mu buryo bwagenwe ndetse hakabaho n’uburyo bwo gutahuka ku bushake mu Rwanda.
Ambasaderi Mukongo yavuze ko ku itariki ya 30/05/2026, Leta ya RDC yasinyanye amasezerano ajyanye no gushyira intwaro hasi, gusubiza mu buzima busanzwe no gutuza abarwanyi ba FDLR-FOCA ahantu hagenwe, hagamijwe gutegura uburyo bwo kubacyura mu Rwanda.
Yongeyeho ko ku itariki ya 29/08/2026, indi mitwe itatu irimo CNRD, FPP na RUD nayo yemeye ku mugaragaro gahunda yo gushyira intwaro hasi ku bushake.
Kinshasa ivuga ko izi ntambwe zagejejwe ku Nama y’Umutekano y’Umuryango w’Abibumbye.
Kinshasa ivuga ko iteganya ibikorwa byo kurandura FDLR
Uretse gahunda yo gushyira intwaro hasi no gusubiza aba barwanyi mu buzima busanzwe, Leta ya RDC yavuze ko iri gutegura n’ibikorwa byo guhagarika ibikorwa bya FDLR ku ngufu, cyane cyane mu gace ka Pinga–Mpeti–Lukweti.
Ambasaderi Mukongo yavuze ko RDC ishaka ko Umuryango w’Abibumbye, cyane cyane MONUSCO, ufasha mu guherekeza no kugenzura uko icyo gikorwa kizashyirwa mu bikorwa.
Yagize ati RDC iri gutegura igikorwa cyo guhashya no guhagarika FDLR, kandi igasaba ubufasha bw’Inama y’Umutekano na MONUSCO kugira ngo icyo gikorwa gikurikiranwe kandi kigenzurwe.
Ibi Kinshasa ibishyira mu rwego rw’inshingano yiyemeje mu masezerano y’amahoro ya Washington.
Kinshasa isaba ko igitero cy’i Pinga gikorerwa iperereza
Mu ijambo rye, uhagarariye RDC muri Loni yanagarutse ku gitero cyabereye i Pinga ku itariki ya 28/09/2026.
Kinshasa ivuga ko indege itagira umupilote yo mu bwoko bwa TB2, RDC ishinja Ingabo z’u Rwanda, yagabye igitero ku birindiro byayo i Pinga.
RDC ivuga ko icyo gitero cyahitanye abantu batanu, abandi umunani bagakomereka bikomeye.
Icyakora, ibyo birego ni ibyatanzwe na Kinshasa, kandi Ambasaderi Mukongo yasabye ko ibyabereye i Pinga bigenzurwa n’inzego zibifitiye ububasha, aho gufatwa nk’ibyemejwe mbere y’igenzura.
Kinshasa ivuga ko icyo gitero, niba cyemejwe uko igishyira mu byiciro, cyaba kibangamiye agahenge, ubusugire n’ubudahangarwa bw’ubutaka bwa RDC.
Ambasaderi Mukongo yasabye ko MCVE+, ku bufatanye na MONUSCO, yakwihutira kugenzura ibyabereye i Pinga, ndetse anasaba Inama y’Umutekano kubyitaho no gusaba ko ibitero nk’ibyo bitongera kubaho.
FDLR: hagati y’amasezerano ya Washington n’ibikorwa bya gisirikare
Ikibazo cya FDLR kiri mu ngingo zikomeye z’amasezerano y’amahoro ya Washington hagati ya RDC n’u Rwanda.
Muri ayo masezerano, RDC yiyemeje kurandura no guhagarika ibikorwa bya FDLR, mu gihe u Rwanda na rwo rufite inshingano zijyanye no gukuraho ingamba zarwo z’ubwirinzi.
Ni muri uwo murongo Kinshasa ivuga ko gahunda yo kurandura FDLR igomba gukorwa ku buryo bushobora kugenzurwa n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga.
Ariko ikibazo gikomeye gikomeje kuba ku buryo FDLR ifatwa n’inzego zitandukanye muri RDC.
Uko Kinshasa ivuga ku kurandura FDLR n’uko ibikorwa byayo bivugwa
Nubwo Leta ya RDC ivuga mu nyandiko no mu biganiro mpuzamahanga ko yiyemeje kurandura FDLR, ikibazo cy’uyu mutwe gifite indi sura mu miyoborere n’umutekano wo mu burasirazuba bw’igihugu.
FDLR ifite amateka akomeye mu Rwanda, cyane cyane kubera ko bamwe mu bantu bayoboye uyu mutwe bari mu basirikare n’abayobozi ba Leta y’u Rwanda ya mbere yakoze jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Abagize uyu mutwe bashinjwa kuba baragize uruhare muri iyo jenoside, ndetse FDLR yakomeje kuba umutwe witwaje intwaro ukorera mu burasirazuba bwa RDC nyuma yaho.
Ku rundi ruhande, Kinshasa ihakana ko FDLR ari umutwe wayo, kandi ku rwego rw’amasezerano mpuzamahanga ivuga ko yiyemeje kuwurandura.
Ariko abatavuga rumwe n’imikorere ya Leta ya RDC bakunze kuyishinja gukomeza kugira umubano wa hafi na FDLR n’abandi barwanyi bifatanya n’ingabo za Leta mu bikorwa byo kurwanya AFC/M23. Ibi birego byagiye bivugwa mu bihe bitandukanye n’abasesenguzi ndetse n’impande zirimo Loni, ibihugu byo mu karere n’indi miryango mpuzamahanga.
Ikindi kibazo gikomeye ni uko FDLR igaragara mu nzego zitandukanye z’umutekano cyangwa mu bikorwa byo kurinda Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Amasezerano ya Washington yashyize imbere ingingo zibiri z’umutekano zifitanye isano rya hafi:
- RDC igomba kurandura no guhagarika ibikorwa bya FDLR.
- U Rwanda rugomba gukuraho ingamba zarwo z’ubwirinzi, ibyo Kinshasa isobanura birimo no gukura ingabo zarwo ku butaka bwa RDC.
Kinshasa ivuga ko iri gutera intambwe mu gushyira mu bikorwa igice cyayo, ikagaragaza gahunda yo gushyira intwaro hasi no gucyura ku bushake, ndetse n’igikorwa gishobora gukorerwa FDLR vuba.
Ku rundi ruhande, ikibazo cy’uko FDLR ifatwa mu bikorwa by’umutekano bya RDC, ndetse n’ibirego by’imikoranire hagati y’inzego za Leta n’abarwanyi bafite amateka ajyanye n’uyu mutwe, bikomeje kuba imwe mu ngingo zikomeye z’impaka ku ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano ya Washington.
Ibyabereye i Pinga na byo bishobora kongera gushyira igitutu ku buryo agahenge n’amasezerano y’amahoro bizashyirwa mu bikorwa, cyane cyane niba igenzura ryigenga rizagaragaza ko igitero cyabayeho nk’uko Kinshasa ibivuga.
Kuri ubu, icy’ingenzi ni uko ibirego birebana n’ibitero n’imikoranire y’abarwanyi bigomba kugenzurwa n’inzego zibifitiye ububasha, mu gihe impande zose zikomeza gusabwa kubahiriza ibyo ziyemeje mu masezerano y’amahoro ya Washington.






