I Kinshasa Byakomeye Noneho: Bashinjanye Kuyoborwa na Perezida Kagame mu Bintu Bidasanzwe
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje guhura n’ibibazo bikomeye bya politiki, umutekano n’ubukungu, amashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi akomeje kuzamura ijwi ryayo mu kwamagana ibyo yita ibyemezo bishobora gushyira igihugu mu bibazo birushijeho gukomera.
Ku munsi w’ejo hashize tariki ya 24/06/2026, Ishyaka Parti du Peuple pour la Reconstruction et la Démocratie (PPRD), ryahoze ku butegetsi mu gihe cya Perezida Joseph Kabila, ryakoreye inama ikomeye i Kinshasa yahuje abayobozi baryo n’abarwanashyaka bakomeye. Iyo nama yari igamije gusuzuma uko igihugu gihagaze muri iki gihe no gufata imyanzuro ku bibazo bikomeye birebana n’ejo hazaza h’Igihugu.
Nyuma y’iyo nama, PPRD yasohoye imyanzuro ikomeye yongeye gushimangira ko irwanya byimazeyo igitekerezo icyo ari cyo cyose cyo guhindura Itegeko Nshinga rya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo mu nyungu za politiki. Iri shyaka ryatangaje kandi ko ridashyigikiye igikorwa icyo ari cyo cyose cyafasha Perezida Félix Tshisekedi kubona manda ya gatatu cyangwa gukomeza kuyobora igihugu igihe kitagenwe n’amategeko.
Abasesenguzi ba politiki bavuga ko iri tangazo rya PPRD rije mu gihe impaka zikomeje gufata intera hagati y’abashyigikiye ubutegetsi buriho n’abatavuga rumwe na bwo ku bibazo birebana n’imiyoborere y’igihugu, amatora ateganyijwe mu myaka iri imbere ndetse n’uruhare rw’inzego zitandukanye mu kubaka amahoro arambye.
Muri uwo mujyo kandi, Umunyamabanga Mukuru wa CENCO, Musenyeri Donatien Nshole, yongeye kuvuga amagambo akomeje gukurura impaka muri politiki ya Congo. Yarimo asubiza bamwe mu banyapolitiki bo mu Ihuriro Union Sacrée bashinje bamwe mu Bepiskopi gukorana cyangwa guterwa inkunga na Perezida Paul Kagame w’u Rwanda ndetse na Joseph Kabila wahoze ayobora RDC.
Mgr Donatien Nshole yavuze ko ayo magambo ari ugutuka no gutesha agaciro Abepiskopi Gatolika. Yagize ati:
“Ni ikibazo gikomeye cyane. Kuvuga ko Abepiskopi bayoborwa na Kagame cyangwa Kabila ni ugutuka Abepiskopi. Bo ubwabo ni abantu bafite ubushobozi bwo kwifatira ibyemezo. Ahubwo natwe twibaza niba hari bamwe bafite amasezerano yihariye n’u Rwanda. Buri wese afate uruhande rwe, natwe mudusige ku ruhande rwacu.”
Aya magambo ya Mgr Nshole agaragaza ubushyamirane bukomeje kwiyongera hagati y’ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi n’amadini amwe n’amwe, cyane cyane Kiliziya Gatolika n’Itorero rya ECC, bimaze igihe bisaba ibiganiro byimbitse hagati y’impande zose za politiki hagamijwe gushakira igihugu umuti urambye ku bibazo by’umutekano n’imiyoborere.
Ku ruhande rwa politiki, ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi buracyafite imbaraga zikomeye mu nzego za Leta, mu Nteko Ishinga Amategeko ndetse no mu Ihuriro rya Union Sacrée de la Nation rimushyigikiye. Iri huriro rikomeje kugenzura igice kinini cy’inzego zifata ibyemezo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Nubwo bimeze bityo, abatavuga rumwe n’ubutegetsi na bo bakomeje kwiyegeranya. Mu banyapolitiki bakomeje gukurikiranwa cyane harimo Joseph Kabila n’abamushyigikiye muri PPRD, Martin Fayulu, Moïse Katumbi, Delly Sesanga n’andi mashyaka atandukanye asaba impinduka mu miyoborere y’igihugu.
Hari kandi imitwe ya politiki n’iyitwaje intwaro ikomeje kuvuga ko iharanira impinduka muri Congo, ibintu bituma ikibazo cy’umutekano gikomeza kuba imwe mu mbogamizi zikomeye ku butegetsi buriho.
Abasesenguzi benshi bemeza ko nubwo Perezida Tshisekedi agifite ububasha bukomeye mu gihugu, abatavuga rumwe na we bakomeje kugira ijambo rikomeye mu ruhando rwa politiki, cyane cyane binyuze mu mashyaka atavuga rumwe n’ubutegetsi, amadini, imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ndetse n’ibindi byiciro by’abaturage bikomeje gusaba impinduka.
Mu gihe igihugu gikomeje kwitegura ibihe bya politiki bishobora kuzaba bikomeye mu myaka iri imbere, impaka ku ihindurwa ry’Itegeko Nshinga, ubuyobozi bw’igihugu ndetse n’uruhare rw’abanyapolitiki batandukanye zigaragara nk’izizakomeza kuba ku isonga mu bibazo bizagena ahazaza ha Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
