Ibyimbitse ku biganiro Umuyobozi mushya wa MONUSCO yagiranye n’ihuriro AFC/M23 i Goma
Umuyobozi mushya w’Ubutumwa bw’Umuryango w’Abibumbye bwo kugarura amahoro muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (MONUSCO), James Swan, yatangaje ko ibiganiro aheruka kugirana n’ubuyobozi bw’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) mu mujyi wa Goma byibanze ku gushyira mu bikorwa imyanzuro mpuzamahanga igamije kugarura ituze, by’umwihariko iy’Akanama ka Loni gashinzwe umutekano.
Ni uruzinduko Swan yagiriye i Goma ku wa Gatanu tariki ya 24/04/2026, aho yakiriwe n’abayobozi bakuru ba AFC/M23 barimo Corneille Nangaa, Bertrand Bisimwa na Benjamin Mbonimpa, ndetse na Guverineri w’Intara ya Kivu y’Amajyaruguru, Bahati Musanga Erasto.
Nk’uko byatangajwe na MONUSCO, ibiganiro byibanze ku ngingo eshatu z’ingenzi:
- Gushyira mu bikorwa imyanzuro y’Akanama k’Umutekano ka Loni yo mu 2025 (irimo iya 2773 na 2808)
- Gushyiraho no kunoza uburyo bwo kugenzura iyubahirizwa ry’agahenge
- Guteza imbere ibiganiro by’amahoro biri kubera i Doha no muri Washington, D.C.
Swan yashimangiye ko izi gahunda ari ingenzi mu gushaka ibisubizo birambye ku kibazo cy’umutekano muke umaze imyaka mu burasirazuba bwa RDC.
Mbere yo kugera i Goma, Swan yari yabanje gusura ibice bikomeje kwibasirwa n’intambara birimo Beni na Bunia. Yavuze ko izi ngendo zamufashije kubona ishusho nyayo y’ingaruka z’intambara ku baturage, zirimo:
- Abasivili bakomeje kuvanwa mu byabo
- Ihohoterwa n’umutekano muke bikomeje kugaragara
- Ibibazo by’ubutabazi n’ubuzima bigenda byiyongera
Ibi bigaragaza ko nubwo hari ibiganiro biri gukorwa, ikibazo cy’umutekano kigikomeye kandi gisaba ingamba zihuriweho.
Imyanzuro ya Loni Swan ashimangira isaba ibintu bikomeye birimo:
- Kubahiriza ubwigenge n’ubusugire bwa RDC
- Kurinda ubudahangarwa bw’imbibi zayo
- Gusaba umutwe wa AFC/M23 kuva mu bice ugenzura
Iyi myanzuro igaragaza ko amahanga ashyira igitutu ku mpande zose kugira ngo hubahirizwe amahame mpuzamahanga no guhagarika imirwano.
Swan yagaragaje ko MONUSCO igiye gushyira imbaraga nyinshi mu bikorwa byihutirwa, by’umwihariko:
- Kurinda abasivili bakomeje guhura n’ingaruka z’intambara
- Gushyigikira ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge
- Gufasha mu kugabanya umwuka mubi hagati y’impande zihanganye
Yanashimangiye ko Umuryango w’Abibumbye uzakomeza gukorana bya hafi n’inzego za Leta ya RDC n’abaturage mu rwego rwo gushaka amahoro arambye.
Ariko nubwo bimeze bityo, ibiganiro hagati ya AFC/M23 na Leta y’i Kinshasa biracyari mu ntangiriro z’inzira igoye. Nubwo agahenge kagenda kavugwa kenshi, amakuru ava mu bice bimwe na bimwe agaragaza ko ingabo z’ubutegetsi bw’i Kinshasa zikomeje ibikorwa bya gisirikare, aho zigaba ibitero mu mihana ituwe n’Abanyamulenge mu bice bitandukanye bya Minembwe, i Ndondo n’ahandi muri Kivu y’Amajyepfo.
Gusa, kuba MONUSCO yongeye kwinjira mu biganiro ku buryo bufatika, ndetse no gushyigikirwa n’imyanzuro ya Loni, bishobora gutanga icyizere cy’uko inzira y’amahoro ishobora gutera intambwe—nubwo bisaba ubushake bwa politiki n’ubufatanye bw’impande zose.
Uruzinduko rwa James Swan i Goma rugaragaza ko amahanga akomeje gushyira imbaraga mu gushaka amahoro mu burasirazuba bwa RDC. Icyakora, intambwe nyayo izaterwa n’uko impande zihanganye zizubahiriza ibyo ziyemeje, zigashyira imbere inyungu z’abaturage bamaze igihe kinini barenga ku buzima busanzwe kubera intambara.






