Ibyimbitse ku ruzinduko rw’Umuyobozi wa MONUSCO i Goma hagenzurwa n’ihuriro AFC/M23
Mu rwego rwo gukomeza gushakira amahoro arambye uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Intumwa idasanzwe y’Umunyamabanga Mukuru wa Loni akaba n’Umuyobozi wa MONUSCO, James Swan, yagiriye uruzinduko rwe rwa mbere rw’akazi i Goma, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru igenzurwa n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23).
Ku wa Gatanu tariki ya 24/04/2026, ni bwo Swan yageze i Goma, yakirwa n’abayobozi ba AFC/M23 barimo Corneille Nangaa na Bertrand Bisimwa. Ibiganiro byabo byari bigamije gusuzuma uko umutekano n’imibereho byifashe mu bice uyu mutwe ugenzura, ndetse no kureba uko inzira y’amahoro yakwihutishwa.
Mu ijambo rye, Nangaa yagaragaje ko mu mezi agera kuri 15 ashize, bagaruye umutekano mu bice bagenzura. Yavuze ko abaturage basigaye bakora ibikorwa byabo bya buri munsi mu mahoro, nta bwoba bw’amasasu cyangwa ihohoterwa ry’abitwaje intwaro.
Yongeyeho ko serivisi z’ibanze zirimo ubuvuzi, uburezi, amazi, amashanyarazi n’ubucuruzi bwambukiranya imipaka bikomeje gutangwa mu buryo bwiza.
Nk’uko abitangaza, ibikorwa remezo biri gusubirwamo no kubakwa bundi bushya, kandi ngo n’imiryango mpuzamahanga n’abakozi ba Loni bakorera muri ako gace bashobora guhamya impinduka zagaragaye ugereranyije n’igihe cyabanjirije ifatwa rya Goma.
Ariko, nubwo Goma na Bukavu bihagaze neza ku mutekano, Nangaa yagaragaje impungenge zikomeye ku mutekano w’i Uvira, aho yavuze ko ibintu byarushijeho kuzamba nyuma y’uko basabwe kuhava mu rwego rwo guha amahirwe inzira y’amahoro.
Nangaa yavuze ko abaturage bo muri Uvira, Minembwe n’utundi duce bahura n’ibibazo bikomeye birimo ubwicanyi, ubusahuzi, ihohoterwa rishingiye ku gitsina n’ibitero by’indege n’ibindi bikorwa bya gisirikare. Yashinje Leta ya Kinshasa n’abo bafatanya, barimo ingabo z’u Burundi, umutwe wa FDLR n’indi mitwe yitwaje intwaro, kuba inyuma y’ibi bikorwa.
Yavuze ko kuba baravuye i Uvira ku bushake bwiza bitatanze umusaruro, ahubwo ngo byatumye umutekano urushaho kuzamba.
Ku ruhande rwa MONUSCO, Swan yashimangiye ko uru ruzinduko rugamije gushyigikira ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge (ceasefire), kurinda abasivili no guteza imbere ibiganiro by’amahoro.
Yashimye intambwe zimaze guterwa mu biganiro biherutse kubera i Montreux mu Busuwisi, byahuje Leta ya RDC na AFC/M23, bikozwe ku bufatanye bwa Qatar, Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe.
Swan yashimangiye ko Goma ari ingenzi cyane mu gushyira mu bikorwa gahunda zo kugabanya ubushyamirane, gutanga ubufasha bw’ubutabazi no gushyigikira inzira y’amahoro.
Nubwo impande zitandukanye zigaragaza uko zibona ibintu mu buryo butandukanye, ikigaragara ni uko uburasirazuba bwa RDC bugikomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano. Ibiganiro by’amahoro birakomeje, ariko ibisubizo birambye biracyari kure kugerwaho.
Uru ruzinduko rwa Swan rufatwa nk’intambwe y’ingenzi mu kongera imbaraga mu biganiro, ariko birasaba ubufatanye bw’impande zose n’ubushake bwa politiki kugira ngo amahoro arambye agerweho muri aka karere kamaze imyaka myinshi karazahajwe n’intambara.






