Iby’ingenzi ku Gitero Cyahitanye Umuyobozi w’Ikirenga wa Iran
Mu gitondo cyo ku wa Gatandatu tariki ya 28/02/2026, umutegetsi w’ikirenga wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei, yishwe mu gitero cyateguwe mu ibanga rikomeye, nyuma y’iminsi myinshi yo gukurikiranwa n’ubutasi bwa Amerika na Israel. Ubu butasi bwari bwarakozwe amezi menshi, bugamije kumenya neza ingendo n’aho Khamenei akunze kuba, kandi bukaba bwaragaragaye nk’ubuhanga bugezweho mu gukurikirana abategetsi bakuru b’igihugu cya Iran.
Ubu buryo bw’ubutasi bwakozwe mu ibanga rikomeye, aho amakuru yavuye muri CIA yahawe Israel kugira ngo ikore igitero. Amerika na Israel bari bamaze igihe kinini bakurikirana ibikorwa bya Khamenei n’abandi bategetsi bakuru ba Iran, babikesha gukurikirana imirongo ya telefoni n’ibindi bikoresho by’ikoranabuhanga. Ibi byabafashije kumenya neza ibihe by’intege nke by’abo bahiga n’aho bari muri Tehran, aho Khamenei yari kugirira inama.
Umwanzuro wo kugaba igitero wafashwe hashingiwe ku makuru yizewe cyane, ibisasu byarashwe ku isaha ya saa 9:40 z’aho i Tehran (saa 7:40 mu Minembwe na Bukavu). Ibitero byabereye ahantu Khamenei yari ari, hateguwe kandi n’ahandi hantu harimo ibiro bya Perezida Masoud Pezeshkian, we ariko akabasha kurokoka. Mu bitero, hamenyekanye ko abategetsi batatu bakuru ba gisirikare ba Iran bapfuye, barimo Minisitiri w’Ingabo Brig. Gen. Aziz Nasirzadeh, Umunyamabanga Mukuru w’Inama ya Gisirikare Ali Shamkhani, na Gen. Mohammad Pakpour, umugaba w’umutwe w’ingabo ukomeye wa IRGC.
Iki gikorwa cy’ubutasi n’intambara kirasumba ibindi mu buryo bw’ubuhanga, kikaba cyarateye impungenge ku mutekano w’akarere k’Abarabu n’isi yose. Israel yagaragaje ko yateye ibisasu ku bategetsi bakuru ba Iran, mu gihe Amerika yashyigikiye igikorwa cyo gukurikirana amakuru no gutanga ubufasha bw’ikoranabuhanga. Perezida wa Amerika Donald Trump yagaragaje ku mbuga nkoranyambaga ko uburyo bwo gukurikirana Khamenei bwaribugize igihe, avuga ko nta nzira yihishe y’uwari umutegetsi w’ikirenga wa Iran yashoboye guhisha ibikorwa bye ku butasi bwa Amerika.
Nk’uko byatangajwe n’itangazamakuru mpuzamahanga, igitero cyateguwe neza hakoreshejwe uburyo bwihariye bwo gutegura indege z’intambara za Israel n’ibisasu bya misile. Ubu buryo bwari bugamije gukora ibitero byimbitse ku bikorwa by’ingenzi bya Khamenei, hatitawe ku kuba yari afite uburyo bwo kwikingira ku buryo bw’ubuhanga (underground shelters).
Uruhare rw’ubu butasi n’ibitero rugaragaza uburyo Amerika na Israel bashobora gukoresha ikoranabuhanga rigezweho n’ubushishozi mu kurwanya abategetsi bafite gahunda zikomeye mu by’igisirikare n’ingufu za nikleyeri. Ibi kandi byerekana ko Iran yari izi neza ko abategetsi bakuru bashobora kugerwaho, kandi ko gukoresha uburyo bwo kwikingira byari bikomeye.
Icyo gitero kandi cyagaragaje impungenge z’uko kwica abayobozi bakuru ba Iran bishobora kudatanga ishusho nyayo y’uko ibintu bizakomeza muri politiki n’intambara mu karere, bitewe n’uburyo Iran yari yiteguye gusimbuza abayobozi bayo mu gihe cy’ihutirwa.
Uyu munsi, isi yose iracyakurikirana ingaruka z’iki gitero, kuko gishobora kugira ingaruka zikomeye ku mutekano w’akarere k’Abarabu ndetse no ku bukungu bw’isi yose, cyane ko Iran izwiho kugira uruhare runini mu miyoborere y’ingufu za peteroli n’imiyoborere ya politike y’akarere.






