Ibyo kwamagana MONUSCO muri RDC byongeye gufata indi ntera i Goma.
I Goma mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru hatangijwe ubukangurambaga bwo gusaba ko ingabo z’u muryango w’Abibumbye zizwi nka MONUSCO ziva muri iki gihugu. Ni mu gihe zari ziheruka kongererwa manda y’amezi 12 yo kuba mu Ntara ya Kivu Yaruguru muri Repubulika ya demokarasi ya Congo.
Amashirahamwe atandukanye akorera muri Kivu y’Amajyaruguru ni yo avugwa ku isonga yatangiye gusaba ko MONUSCO ibavira mu gihugu cyabo; ayishinja kudakora akazi yagombaga gukora ku butaka bw’iki gihugu.
Manda ya MONUSCO yari kurangira ku itariki ya 30/12/2024, yongerwa undi mwaka umwe. Iki cyemezo kikaba cyarafashwe n’akanama ka LONI gashinzwe umutekano ku Isi ku wa Gatanu tariki ya 20/12/2024.
Mu kwezi kwa gatandatu uyu mwaka, perezida Félix Tshisekedi yari yatangaje ko iz’i ngabo za MONUSCO zigomba kuva muri iki gihugu vuba na bwangu; icyo gihe minisitiri witumanaho akaba ari n’umuvugizi wa leta ya Kinshasa, Patrick Muyaya yasobanuye ko ingabo z’u muryango w’Abibumbye zitashoboye kubungabunga amahoro mu bice byo mu Burasirazuba bwa RDC, nk’uko byari mu masezerano yasinywe mbere y’uko izo ngabo ziza muri RDC.
Ubu rero kandi mu mujyi wa Goma, imiryango itegamiye kuri Leta yatangije gukangurira abantu kwamagana iz’i ngabo za MONUSCO zigataha, bara bakangurira kwanga iriya manda bongerewe, bavuga ko imyaka 25 irengaho izi ngabo ziri muri RDC nta nakimwe zahinduye, bityo zigomba kubavira mu gihugu.
Ubu bukangurambaga kandi bugamije guhamagarira Leta ya Kinshasa kwisubiraho, igakuraho umukono yaba yarasinye kugira ngo manda y’izo ngabo yongerwe. Bamwe mu bagize ayo mashirahamwe yo mu ntara ya Kivu Yaruguru bavuga ko ku itariki ya 30/12/2024, umusirikare wa nyuma wa MONUSCO azaba yakuye ibirenge bye ku butaka bw’iki gihugu.
Abandi bo muri ayo mashirahamwe bavuga ko batunguwe no kubona leta ya Kinshasa na yo yemera ko manda y’izi ngabo yongerwa, kandi ari yo yategetse ko zitaha.
Kimweho umuvugizi w’ingabo z’u muryango w’Abibumbye muri Kivu Yaruguru, Omar Abou yabwiye itangaza makuru ko ntacyo yasubiza abasaba ko bava muri RDC manda yabo itararangira.
Yongeraho kandi ko igihe leta ya Kinshasa izategekera ko ingabo za MONUSCO zibavira mu gihugu, zizahita zibyubahiriza ako kanya. Ndetse ashimangira ko ikibarangaje imbere ari ukurindira abasivile umutwe bo muri Kivu Yaruguru mu Burasirazuba bwa RDC no gufasha FARDC guhasha imitwe yitwaje intwaro.
Mu mwaka ushize no mu mwaka w’ 2022, mu Ntara ya Kivu Yaruguru habaye imyigaragambyo yo kurwego rwo hejuru yasabaga ko MONUSCO yava muri RDC ngo kuko zitashoboye gukora inshingano zayo, ni nacyo gihe ubuzima bw’abasivile barenga amagana babubuze. Ariko kandi mu ntara ya Kivu y’Amajy’epfo nta musirikare wa MONUSCO ukihabarizwa mu gihe ho nta myigaragambyo ikaze yo kuyamagana yahabereye.
