Ibyo Perezida Tshisekedi Yavugiye i Moscou Biteje Impaka: Hari Abo Yashyiriyeho Amategeko Akomeye mu Biganiro by’Igihugu!
Minembwe Capital News (MCN)
Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Tshisekedi, yatangaje ko ibiganiro by’igihugu biteganyijwe muri icyo gihugu bitazitabirwa n’abantu ashinja gukorana n’u Rwanda, keretse babanje kwemera kureka ibyo abona nk’imikoranire n’icyo gihugu, bakongera kwiyunga ku bandi Banye-Congo.
Ibi Tshisekedi yabivugiye i Moscou mu Burusiya, ku wa Gatanu tariki ya 30/10/2026, ubwo yari mu ruzinduko rwo kwitabira inama ihuza u Burusiya na Afurika (Russia-Africa Summit), aho yagiranye ibiganiro n’Abanye-Congo baba muri icyo gihugu.
Yavuze ko imyiteguro y’ibiganiro by’igihugu ikomeje, kandi ko mu minsi iri imbere hazashyirwaho komite ishinzwe kubitegura, hakamenyekana n’abazayiyobora.
Tshisekedi yavuze ko abazitabira ibyo biganiro ari Abanye-Congo batagira aho bahuriye n’ibyo yise ibikorwa byo gukorera u Rwanda. Yongeyeho ko abigeze kubigiramo uruhare bagomba kubanza kubyamagana no kugaragaza ko babiretse.
Mu magambo ye, yagize ati: “Ibiganiro by’igihugu bizitabirwa gusa n’abatagira aho bahuriye n’u Rwanda. Niba uzi ko ukorera u Rwanda kandi ushaka kwitabira ibyo biganiro, banza wamagane ibyo wakoze.”
Tshisekedi yavuze ko atazaganira n’abo yita abafasha b’u Rwanda
Perezida Tshisekedi yongeye gushimangira ko atazemera ko abantu ashinja gufasha u Rwanda bitabira ibiganiro by’igihugu, avuga ko bashobora kubikoresha mu guteza imbere inyungu za Kigali aho gushyira imbere iz’amahoro n’iterambere bya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Yatanze ingero z’ibitekerezo yavuze ko byamushimishije nabi, birimo icyifuzo cy’abantu atavuze amazina cyo kongera Ikinyarwanda mu ndimi z’igihugu za RDC, ndetse n’igitekerezo cyo gucunga umujyi wa Goma ku bufatanye.
Yavuze ko ibyo bitekerezo abifata nk’ibidashyira imbere inyungu z’igihugu cye.
Yanasobanuye ko imwe mu mpamvu atemera zimwe mu ngingo z’Itegeko Nshinga rya RDC ari uko, nk’uko abyumva, zishobora gutuma igihugu gitakaza igice cy’ubusugire bwacyo mu rwego rw’ubufatanye bw’Afurika.
Icyakora, ibyo Tshisekedi avuga ku ruhare rw’u Rwanda n’abantu ashinja gukorana na rwo ni ibirego bye, kandi ntibikwiye gufatwa nk’ibimenyetso byigenga byemeza ko ibyo ashinja u Rwanda ari ukuri.
Ku ruhande rw’u Rwanda, politiki yarwo y’umutekano ishingiye ku nshingano zo kurinda ubusugire bw’igihugu n’abaturage bacyo. Bityo, ibirego bya Tshisekedi bigomba gutandukanywa n’ibimenyetso bifatika byagaragazwa mu buryo bwigenga.
Yavuze ko ibiganiro bitazaba uburyo bwo kugabana imyanya y’ubuyobozi
Ku bijyanye n’ubwiyunge n’amahoro, Tshisekedi yavuze ko ibiganiro ateganya bitagamije kugabana imyanya mu nzego z’ubutegetsi, ahubwo ko ubutabera ari bwo bugomba kubanzirizwa.
Yavuze ko abantu bose bagize uruhare mu kumena amaraso y’Abanye-Congo bagomba kubazwa ibyo bakoze, nubwo baba bemeye kureka imikoranire ashinja kuba iy’abanzi ba RDC.
Yagize ati: “Turashaka ubwiyunge. Njye nshakira igihugu cyanjye n’abaturage bacyo amahoro, ariko kuri iyi nshuro ntibizashoboka hatabayeho ubutabera.”
Yongeyeho ko adashaka ko ibiganiro birangira abantu bashinjwa kwica Abanye-Congo bahawe imyanya y’ubuyobozi, nyuma bakongera gutangiza ibikorwa by’intambara.
Ibiganiro by’igihugu bikomeje guteza impaka muri RDC
Ibi Tshisekedi abitangaje mu gihe muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo hakomeje ibiganiro bya politiki bigamije gushaka inzira igihugu cyageramo kugira ngo kibone amahoro arambye, mu gihe umutekano ukomeje kuba ikibazo mu bice bitandukanye byacyo.
Ibiganiro byiswe “Dialogue national pour la paix, la cohésion et la refondation de l’État” byatangajwe mu kwezi kwa Munani 2026. Nk’uko ubuyobozi bwa RDC bwabivuze, bigamije kurebera hamwe ibibazo by’ishingiro bituma igihugu gikomeza kubamo umutekano muke. Biteganyijwe ko bizatangirira ku nzego zo hasi mbere yo kugera ku rwego rw’igihugu.
Gusa, uburyo bizakorwa n’abazabyitabira bikomeje kutumvikanwaho n’impande zitandukanye za politiki. Abatavuga rumwe n’ubutegetsi, barimo abo mu muryango wa politiki wa Joseph Kabila Kabange, bagaragaje kutishimira uburyo ibyo biganiro bitegurwamo, basaba ko byaba ibiganiro by’ukuri, byitabirwa n’impande zose kandi bigakorwa hashingiwe ku bwumvikane.
Hagati aho, ibikorwa bya dipolomasi byagiye bikorwa ku bufatanye na Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Qatar ntibiragera ku musaruro wari witezwe, mu gihe imirwano hagati y’ingabo za Leta ya RDC n’umutwe wa FRN, wahoze uzwi nka AFC/M23, ikomeje mu bice bitandukanye by’igihugu.
Minembwe Capital News (MCN)
