Icyuho mu Miyoborere n’Imiterere y’Urugamba rw’Amakuru muri RDC
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bwayo, hagaragaye indi sura y’urugamba rukomeje gukaza umurego: intambara yo ku mbuga nkoranyambaga, izwi cyane nk’“intambara y’amakuru” (information warfare).
Mu mashusho yakwirakwijwe ku mbuga nkoranyambaga, umugabo witwa Mubenga, utangaza amakuru agaragara nk’ashimangira ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, ndetse akaba yaranihaye izina ry’“umusirikare wa Perezida Félix Tshisekedi” mu ntambara yo kuri internet, yumvikanye anenga cyane Minisitiri w’Itumanaho n’Itangazamakuru wa RDC, Patrick Muyaya. Amushinja ubwirasi no kutita ku bantu bavuga ko bakorera leta bayifasha kwamamaza ibikorwa byayo no guhangana n’abayivuga nabi.
Uyu Mubenga yagaragaye asaba ko we n’abandi bagenzi be bishyurwa ku kazi bavuga ko bakoze, cyane cyane mu gukwirakwiza ubutumwa bushyigikira ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi no kurwanya abatavuga rumwe nabwo, ndetse n’ibihugu bashinja kuba bifitanye amakimbirane na RDC, birimo u Rwanda.
Aya magambo yateje impaka ndende ku mbuga nkoranyambaga, aho bamwe bayafashe nk’ikimenyetso cy’uko hari abantu bashobora kuba barakoreshejwe mu buryo buteguye mu gukwirakwiza poropaganda, mu gihe abandi bo bayafashe nk’uburyo bwo kwigaragaza no gushaka inyungu bwite.
Ibi bibaye mu gihe mu myaka yashize, guverinoma zitandukanye ku isi zagiye zishinjwa gukoresha abantu cyangwa amatsinda yihariye mu gukwirakwiza amakuru agamije kuzishyigikira cyangwa guca intege abatavuga rumwe na zo. Iyi myitwarire izwi ku rwego mpuzamahanga nka “digital propaganda”, ikunze kugaragara cyane mu bihe by’amatora, intambara cyangwa amakimbirane ya politiki.
Mu rwego rwa RDC, ibi bije byiyongera ku bibazo bisanzwe by’umutekano muke mu burasirazuba bw’igihugu, aho imitwe yitwaje intwaro, harimo n’iyivuga ko iharanira uburenganzira bw’abaturage, ikomeje guhangana n’ingabo za leta. Uru rugamba rufite n’uruhande rw’amakuru, aho buri ruhande rugaragaza inkuru n’inyito zishyigikira impamvu zarwo.
Abasesenguzi batandukanye bagaragaza ko gukoresha abantu mu gukwirakwiza amakuru atizewe cyangwa agamije kuyobya rubanda bishobora guteza ingaruka zikomeye, zirimo kongera amacakubiri, gukaza umwuka mubi hagati y’ibihugu, no gutuma abaturage batakaza icyizere ku makuru bahabwa.
Ku rundi ruhande, hari ababona ko amagambo ya Mubenga agaragaza ikibazo cyimbitse cy’imiyoborere n’imikorere, aho bamwe mu biyita abashyigikiye ubutegetsi bashobora kuba babikora bagamije inyungu z’amafaranga aho kuba ari ukwemera no gushyigikira politiki runaka.
Ibi bituma hibazwa niba koko hari gahunda iteguye yo gukoresha aba bantu, cyangwa niba ari ibikorwa by’abantu ku giti cyabo bashaka kwitwaza izina rya politiki kugira ngo babone inyungu.
Mu gusoza, iyi nkuru igaragaza ko urugamba rwo mu karere k’Ibiyaga Bigari rutakiri urw’amasasu gusa, ahubwo ko rwanabaye urw’amakuru n’imbuga nkoranyambaga, aho amagambo, amashusho n’inyandiko bishobora kugira uruhare rukomeye mu guhindura uko abantu babona ukuri n’ibibakikije.







