Ihagarikwa rya Internet Rikomeje Guteza Umubabaro n’Ingaruka Zikomeye ku Baturage bo mu Burasirazuba bwa RDC
Mu mujyi wa Misisi, uherereye mu Ntara ya Kivu y’Epfo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), haravugwa ikibazo gikomeye cy’ihagarikwa ry’itumanaho rya internet na WIFI ryari ryarashyizweho rifashijwe n’umuryango APA Misisi. Iri hagarikwa ryagize ingaruka zikomeye ku mibereho y’abaturage, by’umwihariko mu gihe umutekano wo muri aka gace ukomeje kuba muke kandi udahagaze neza.
Amakuru aturuka muri ako gace agaragaza ko Wazalendo, basanzwe bakorana n’ingabo za FARDC, ari bo bangije bimwe mu bikorwa remezo byatangaga serivisi ya WIFI. Ibyo byatumye Misisi isubira inyuma cyane mu bijyanye n’itumanaho n’ikoreshwa ry’ikoranabuhanga, mu gihe byari bimaze gufasha abaturage kwivana mu bwigunge bw’igihe kirekire.
Abaturage ba Misisi bavuga ko iri hagarikwa rya internet ryabambuye amahirwe menshi y’ingenzi, arimo:
Itumanaho, cyane cyane ku miryango ifite ababo mu mahanga;Ubucuruzi n’imirimo ishingiye kuri internet, by’umwihariko ku rubyiruko n’abacuruzi bato;Kumenya amakuru ku mutekano, aho internet yafashaga kumenya vuba amakuru ajyanye n’ibitero, ingendo ziteye inkeke n’ahari umutekano muke;Uburezi n’ubuvuzi, aho abarimu n’abaganga benshi bifashishaga ikoranabuhanga mu kazi kabo ka buri munsi.
Abaturage benshi bavuga ko ubu babayeho mu byo bise “umwijima w’itumanaho”, kuko n’itumanaho ryo guhamagara kuri telefoni rigenda ribagora, bigatuma ubuzima burushaho kuba bubi kandi bugoye.
Iki kibazo ntikigarukira muri Misisi yonyine. Amakuru yizewe agaragaza ko ihagarikwa ry’itumanaho ryibasiye n’utundi duce twinshi two mu burasirazuba bwa RDC, birimo Minembwe, bimwe mu bice bya Uvira nk’i Ndondo (grupema ya Bijombo), Rurambo, Fizi, Mwenga, Walungu, ndetse no mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru. Ibi bigaragaza ko ikibazo gifite ishusho yagutse kandi ishobora kuba ifitanye isano n’umutekano muke, isenywa ry’ibikorwa remezo, n’ubushobozi buke bwa Leta mu kubirinda no kubisana.
Mu myaka myinshi ishize, uburasirazuba bwa RDC bwakunze kwibasirwa n’intambara n’ubwumvikane buke, bigatuma ibikorwa remezo by’ingenzi birimo imihanda, amashanyarazi n’itumanaho bihora bisenywa cyangwa bidindira. Imishinga y’abikorera ku giti cyabo n’imiryango yigenga yagiye igerageza kuziba icyo cyuho, ishyiraho internet ya WIFI igenewe gufasha abaturage, ariko akenshi iyo mishinga igahura n’imbogamizi zikomeye ziterwa n’umutekano muke.
Abaturage bo mu bice byibasiwe n’iki kibazo birimo Minembwe, Misisi, Bibogobogo, i Ndondo n’ahandi, barasaba:
Leta ya RDC gufata ingamba zikomeye zo kurinda no gusana ibikorwa remezo by’itumanaho; Imiryango mpuzamahanga n’abafatanyabikorwa kongera gushyigikira imishinga y’iterambere ry’ikoranabuhanga mu bice byibasiwe n’intambara;
Impande zose zifite intwaro kubaha no kurinda ibikorwa remezo bya gisivili, kuko gusenya itumanaho bibangamira cyane abaturage b’inzirakarengane.
Mu gihe internet ikomeje kuba inkingi y’ingenzi y’iterambere, itumanaho n’imibereho y’isi ya none, ihagarikwa ryayo mu misozi miremire y’i Mulenge, mu Minembwe, Misisi no mu bindi bice byo mu burasirazuba bwa RDC rikomeje gusiga abaturage mu bwigunge, mu bwoba no mu bukene. Ibi bikaba bisaba igisubizo cyihuse, gihamye kandi kirambye kugira ngo abaturage bongere kubona uburenganzira bwabo ku itumanaho n’iterambere.





