• About Us
  • Privacy Policy
Sunday, November 8, 2026
  • Login
Minembwe Capital News
  • Home
  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • World News
  • sport & entertainment
No Result
View All Result
  • Home
  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • World News
  • sport & entertainment
No Result
View All Result
Minembwe Capital News
No Result
View All Result
Home Regional Politics

Impaka Zikomeye muri OIF: RDC Yafashe Umwanzuro Ushobora Guhungabanya Uyu Muryango!

Bahanda Bruce by Bahanda Bruce
November 8, 2026
in Regional Politics
0
Impaka Zikomeye muri OIF: RDC Yafashe Umwanzuro Ushobora Guhungabanya Uyu Muryango!
60
SHARES
1.5k
VIEWS
Share on FacebookShare on TwitterShare on Whatsapp

Impaka Zikomeye muri OIF: RDC Yafashe Umwanzuro Ushobora Guhungabanya Uyu Muryango!

Minembwe Capital News (MCN)

Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yatangiye kugaragaza ko ishobora gufata icyemezo gikomeye cyo kuva mu Muryango Mpuzamahanga w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (Organisation internationale de la Francophonie – OIF), mu gihe Umunyarwandakazi Louise Mushikiwabo yakongera gutorerwa kuyobora uyu muryango muri manda ya gatatu.

Ibi bibaye mu gihe Kinshasa ishyigikiye kandidatire ya Juliana Amato Lumumba, umukobwa wa Patrice Emery Lumumba, mu matora y’Umunyamabanga Mukuru mushya w’uyu muryango.

Amakuru yatangajwe n’ikinyamakuru Jeune Afrique ku itariki ya 06/11/2026, avuga ko ubuyobozi bwa RDC buri gutekereza ku cyemezo cyo kuva muri OIF mu gihe Mushikiwabo yakongera kugirirwa icyizere cyo kuwuyobora. Iki kinyamakuru kandi cyatangaje ko u Bufaransa bwatangiye ibiganiro na Kinshasa, bugerageza kuyumvisha ko itagomba gufata icyemezo nk’icyo.

Icyakora, kugeza ubu nta muyobozi wa Leta ya RDC wari wagira icyo atangaza ku mugaragaro kuri ayo makuru. Bityo, kuba iki gihugu gishobora kuva muri uyu muryango bikomeje kuba amakuru yatangajwe na Jeune Afrique, aho kuba icyemezo cyamaze kwemezwa cyangwa gutangazwa ku mugaragaro.

RDC Ntishaka ko Mushikiwabo Yongera Kuyobora OIF

Louise Mushikiwabo ayobora OIF kuva muri Mutarama 2019, akaba ashaka kongera gutorerwa kuyobora uyu muryango muri manda ya gatatu y’imyaka ine, izatangira mu 2027 ikarangira mu 2030.

RDC, kimwe mu bihugu bifite umubare munini w’abavuga Igifaransa ku Isi, ntiyashyigikiye ko Mushikiwabo yakongera kuyobora uyu muryango. Ahubwo yashyize imbere kandidatire ya Juliana Amato Lumumba, yatangajwe mu ntangiriro za 2026, inatangira ibikorwa byo gushaka ibihugu biyishyigikira.

Amakuru yatangajwe na Jeune Afrique agaragaza ko Kinshasa ishobora kuba itishimiye ko uyu muryango wakomeza kuyoborwa na Mushikiwabo, ndetse ikaba ishobora gufata icyemezo cyo kuwuvamo aramutse atsinze amatora.

Bamwe mu bakurikiranira hafi ibya Francophonie babona ko RDC ishobora kuba ishaka kwimurira muri uyu muryango ibibazo by’umubano ifitanye n’u Rwanda, ikabigira kimwe mu bishingirwaho mu kwamamaza umukandida wayo no kurwanya kongera gutorwa kwa Mushikiwabo.

Ku rundi ruhande, Mushikiwabo yabwiye televiziyo France 24, mu kiganiro yagiranye na yo ku itariki ya 25/09/2026, ko ibibazo by’umubano hagati y’u Rwanda na RDC bitagakwiye kugira uruhare mu guhitamo uzayobora OIF.

Yagaragaje ko kuba ari Umunyarwandakazi ari ishema kuri we, ariko ko inshingano afite muri uyu muryango ari ugukorera ibihugu byose biwugize, atari u Rwanda gusa.

Ati: “Ndi Umunyarwandakazi kandi binteye ishema, nkunda igihugu cyanjye. Ariko muri OIF nkorera ibihugu byose.”

U Rwanda rwo rwamaze gutangaza ko rushyigikiye kandidatire ya Mushikiwabo, rushimangira ko yakoze amavugurura mu mikorere y’uyu muryango kandi akawufasha kurushaho kugera ku nshingano zawo. Mu mezi ashize, rwakomeje ibikorwa byo gushaka ibihugu byamushyigikira kugira ngo yongere kugirirwa icyizere.

OIF Ifitiye Akamaro Ibihugu Biwugize

Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF) ni ihuriro ry’ibihugu na za Guverinoma bihuriye ku gukoresha Igifaransa, umuco wacyo cyangwa ku bufatanye mu nzego zitandukanye. Nubwo Igifaransa ari imwe mu nkingi z’uyu muryango, ibikorwa byawo ntibigarukira gusa ku guteza imbere urwo rurimi.

OIF ifitiye ibihugu biwugize inyungu zitandukanye, zirimo:

  • Uburezi n’iterambere ry’ururimi: Guteza imbere Igifaransa, uburezi, amahugurwa, ubushakashatsi no guhererekanya ubumenyi hagati y’ibihugu biwugize.
  • Ubucuruzi n’ishoramari: Gufasha ibihugu kongera ubufatanye mu bukungu, guteza imbere ubucuruzi no gushaka amahirwe mashya y’ishoramari.
  • Dipolomasi n’imibanire mpuzamahanga: Guha ibihugu urubuga rwo kuganira, gukorana no kugira uruhare mu bibazo bikomeye bireba amahanga.
  • Umuco n’ubukerarugendo: Guteza imbere ubuhanzi, ubuvanganzo, sinema, umuco n’ubukerarugendo hagati y’ibihugu biwugize.
  • Demokarasi n’imiyoborere myiza: Gushyigikira amahame ya demokarasi, uburenganzira bwa muntu, amahoro, ubutabera n’imiyoborere ishingiye ku mategeko.
  • Ubufatanye mu iterambere: Gufasha ibihugu gukemura ibibazo bihuriweho binyuze mu biganiro, ubufatanye n’imishinga y’iterambere.

RDC ni igihugu gifite inyungu zikomeye muri uyu muryango bitewe n’umubare munini w’abaturage bavuga Igifaransa, ndetse n’amahirwe gishobora gukura mu bufatanye mu burezi, ubukungu, dipolomasi n’umuco.

Ibarura ryakozwe n’inzego za Francophonie rigaragaza ko RDC ifite abaturage miliyoni 67,8 bavuga Igifaransa, bityo ikaba iri imbere y’u Bufaransa mu mubare w’abavuga urwo rurimi.

Kuba RDC yaba ivuye muri OIF byaba ari icyemezo gishobora kugira ingaruka ku bufatanye bwayo n’ibindi bihugu biwugize, nubwo bitavuze ko yahita itakaza imibanire yose yari isanzwe ifitanye na byo.

Impaka ku Mabwiriza Agenga Amatora ya OIF

Uretse kutumvikana kuri kandidatire ya Mushikiwabo, RDC n’ibihugu biyishyigikiye byagaragaje impungenge ku buryo Umunyamabanga Mukuru wa OIF azatorwamo, cyane cyane mu gihe ibihugu bigize uyu muryango bitazaba byumvikanye ku mukandida umwe.

Amategeko yemejwe mu nama yabereye i Djerba muri Tunisie mu 2022 ateganya ko Umunyamabanga Mukuru atorwa ku bwumvikane bw’ibihugu bigize uyu muryango. Iyo ubwo bwumvikane butabonetse, hakoreshwa amatora, hagatsinda umukandida wabonye amajwi menshi kurusha abandi.

Mbere y’Inama Ihoraho ya Francophonie yabereye i Paris ku itariki ya 13/10/2026, abahagarariye RDC, Mauritanie na Romania bandikiye uyu muryango ibaruwa ihuriweho, basaba ibisobanuro birambuye ku buryo amatora azakorwa mu gihe ubwumvikane busesuye butabonetse.

Mu nama yabereye i Paris, uhagarariye RDC yabajije impamvu umukandida ashobora gutorwa atabonye nibura kimwe cya kabiri cy’amajwi y’abatoye. Uhagarariye Romania na we yagaragaje impungenge ku buryo byagenda mu gihe hari ibihugu byakwanga kwemera ibyavuye mu matora.

Alassane Ndiaye, ushinzwe inzego n’inama za OIF, yasobanuye ko hakurikijwe amategeko ariho, umukandida utsinda ari ubonye amajwi menshi kurusha abandi, kabone nubwo yaba atagejeje kuri kimwe cya kabiri cy’amajwi yose yatanzwe.

Ku itariki ya 19/10/2026, Ndiaye yatanze inyandiko isobanura birambuye uburyo ayo mategeko agomba gushyirwa mu bikorwa, ashimangira ko gutsinda bitagomba kugengwa no kubona amajwi arenga 50%.

Ibi byongeye kuzamura impaka, cyane ko abakandida bane bahatanira uyu mwanya bashobora kugabana amajwi, bigatuma umwe atsinda abandi atagejeje kuri kimwe cya kabiri cy’amajwi yose yatanzwe.

Abakandida Bane Bahatanira Kuyobora OIF

Amatora y’Umunyamabanga Mukuru mushya wa OIF ateganyijwe ku itariki ya 16/11/2026, mu nama ya 20 y’uyu muryango izabera i Phnom Penh muri Cambodia, kuva ku wa 15 kugeza ku itariki ya 16/11/2026.

Abakandida bane bahatanira uyu mwanya ni:

  1. Louise Mushikiwabo, uhagarariye u Rwanda, ushaka manda ya gatatu.
  2. Juliana Amato Lumumba, uhagarariye RDC, akaba ari umukobwa wa Patrice Emery Lumumba wabaye Minisitiri w’Intebe wa mbere wa Congo.
  3. Coumba Bâ, uhagarariye Mauritanie.
  4. Dacian Cioloș, wahoze ari Minisitiri w’Intebe wa Romania.

Abakuru b’ibihugu na za Guverinoma bigize OIF ni bo bazahitamo uzayobora uyu muryango muri manda y’imyaka ine ya 2027-2030.

Aya matora arimo gukurikiranwa cyane kuko atari uguhatanira umwanya w’ubuyobozi gusa, ahubwo yanagaragaje ibibazo by’umubano wa dipolomasi hagati ya RDC n’u Rwanda, ndetse n’impaka ku mikorere n’amategeko agenga uyu muryango.

Ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya niba RDC izakomeza kuba muri OIF mu gihe Mushikiwabo yaba yongeye gutorerwa kuyobora uyu muryango, cyangwa niba ibyo kutumvikana bizagira ingaruka ku mubano wayo n’ibindi bihugu biwugize.

Minembwe Capital News (MCN)

Minembwe Capital News

MINEMBWE DUTANGAZA AMAKURU ATOHOJE KANDI YIZEWE Y'I MULENGE NO MU KARERE, NDETSE NO KU ISI HOSE.

CATEGORIES

BROWSE BY TAG

Conflict & Security Regional Politics Religion Shop & Explore sport & entertainment Uncategorized World News
  • About Us
  • Home
  • Privacy Policy

© 2026 Minembwe Media.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In
No Result
View All Result
  • Home
  • Regional Politics
  • Conflict & Security
  • World News
  • About Us
    • Privacy Policy

© 2026 Minembwe Media.

Not enough quota to unlock this post
Unlock left : 0
Are you sure want to cancel subscription?