Iran Yamaganye Byeruye Icyifuzo cya Perezida Trump cyo Kugenzura Strait of Hormuz Ifatanyije na USA
Iran yongeye kugaragaza umwanya wayo udahinduka ku bijyanye n’ubusugire bwayo, nyuma yo kwamagana igitekerezo cyatanzwe na Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, cyo gufatanya na USA kugenzura inzira y’ingenzi ya Strait of Hormuz.
Nk’uko byatangajwe n’ikinyamakuru Financial Times, abari mu biganiro ku ruhande rwa Iran bashimangiye ko iki gitekerezo kidashoboka na gato, ndetse bagifata nk’igikorwa cyo kwivanga mu burenganzira bw’igihugu cyabo. Bavuze ko Iran ifite ubushobozi buhagije bwo kurinda no kugenzura iyi nzira ifite akamaro kanini ku bukungu bw’isi, bityo ko nta mpamvu yo kuyisangira n’undi uwo ari we wese.
Strait of Hormuz ni imwe mu nzira z’amazi zifite agaciro gakomeye ku rwego mpuzamahanga, kuko inyuramo igice kinini cya peteroli icuruzwa ku isi, cyane cyane iva mu bihugu byo mu karere ka Golfe. Bivugwa ko hafi kimwe cya gatatu cya peteroli itwarwa mu nyanja ku isi inyura muri iyi nzira, bigatuma iba igicumbi cy’inyungu z’ibihugu bikomeye.
Kubera iyo mpamvu, kugenzura iyi nzira cyangwa kugira uruhare mu mutekano wayo ni ikibazo kimaze igihe kirekire gishyamiranyijeho ibihugu bikomeye, cyane cyane Iran na USA.
Umubano hagati ya Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika umaze imyaka myinshi urimo ubushyamirane bukomeye, cyane cyane kuva mu 1979 ubwo habaga impinduramatwara ya kisilamu muri Iran. Kuva icyo gihe, impande zombi zakomeje kutumvikana ku bibazo bitandukanye birimo politiki, ubutasi n’ikorwa ry’intwaro kirimbuzi.
Mu gihe cy’ubuyobozi bwa Donald Trump, umwuka mubi warushijeho kwiyongera nyuma y’uko USA isohotse mu masezerano ya nukiliya (JCPOA) yari yarasinywe mu 2015, ndetse igashyiraho ibihano bikakaye kuri Iran. Ibi byatumye Iran nayo ifata imyanzuro ikomeye yo kongera ibikorwa byayo bya nukiliya, ibintu byakomeje kuzamura umwuka mubi mu karere.
Kugeza ubu, Iran ikomeje gutsimbarara ku mahame yayo yo kutemerera ibindi bihugu kugira uruhare rutaziguye mu kugenzura Strait of Hormuz. Ibi bijyana n’umurongo wayo wo kurengera ubusugire n’ubwigenge bwayo, cyane cyane ku bijyanye n’umutekano n’ubukungu.
Ku rundi ruhande, USA n’ibihugu biyishyigikiye bikomeje kugaragaza impungenge ku mutekano w’iyi nzira, cyane cyane mu gihe habayeho amakimbirane ashobora guhungabanya ubuhahirane mpuzamahanga.
Nubwo ibiganiro hagati y’impande zitandukanye bikomeje mu buryo butaziguye, biracyagaragara ko kubona umuti urambye kuri iki kibazo bizasaba ubushake bwa politiki, ubworoherane mu biganiro, no kubahiriza inyungu z’impande zose.
Icyemezo cya Iran cyo kwanga igitekerezo cya Donald Trump kigaragaza neza uko ikibazo cya Strait of Hormuz gikomeye kandi gifite ingaruka ku rwego mpuzamahanga. Mu gihe ibihugu bikomeye bikomeje guhatanira inyungu muri aka karere, amahoro n’umutekano biracyari ingingo isaba ubufatanye n’ubwitonzi bukomeye ku rwego rw’isi yose.






