Ituze Rigereranyije Ryagarutse Nyuma y’Imirwano Ikaze i Buhaya na Fungura
Kuri uyu wa Mbere, tariki ya 23/02/2026, hagaragaye ituze rigereranyije ku misozi ya Buhaya na Fungura, iherereye hafi ya Katobi, mu gace ka Banakindi, grupema ya Kisimba, muri teritwari ya Walikale, intara ya Kivu y’Amajyaruguru, mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Iri tuze rije rikurikira iminsi ibiri y’imirwano ikaze yahanganishije umutwe witwaje intwaro wa AFC/M23 n’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC), zifatanyije n’inyeshyamba za Wazalendo zikunze kwiyita ingabo z’abaturage, ndetse na FDLR.
Nk’uko amakuru aturuka mu nzego z’ubuyobozi n’abahagarariye sosiyete sivili bo muri ako gace abitangaza, imirwano yadutse mu gihe hari hashyizweho icyifuzo cy’agahenge cyatanzwe na Angola, mu rwego rw’ibiganiro by’akarere bigamije kugabanya umutekano muke umaze imyaka myinshi warazengereje uburasirazuba bwa Congo.
Nubwo ako gahenge kari kagamije guhosha imirwano no gutanga icyizere ku baturage, amakimbirane yongeye kubura hagati y’impande zihanganye, bikomeza kugaragaza intege nke z’amasezerano y’agahenge adashyirwa mu bikorwa mu buryo burambye.
AFC/M23 yagabweho ibitero ku birindiro byayo bya Buhaya na Fungura, ahafatwa nk’ahantu h’ingenzi mu kugenzura umutekano w’icyaro cya Katobi n’umujyi wa Pinga uri hafi aho.
Iyi misozi ifatwa nk’urufunguzo rw’umutekano muri ako gace, kuko uyigenzura aba afite ijambo rikomeye mu kugenzura inzira zihuza uduce dutandukanye twa Walikale, by’umwihariko mu kurinda Pinga, umujyi umaze igihe wibasirwa n’ibitero by’ingabo za Leta, FDLR na Wazalendo.
Nyuma y’amasaha menshi y’imirwano ikomeye, Wazalendo, FARDC na FDLR basubijwe inyuma na AFC/M23. Amakuru ataremezwa ku rwego rwigenga avuga ko abarwanyi ba AFC/M23 bakomeje kugumana ibice byari byagabweho ibitero.
Kuri ubu, uyu mutwe wa AFC/M23 ugenzura ibyo bice ndetse n’agace ka Mpety, gafatwa nk’igihome cy’ingenzi muri ako karere, n’ahandi hafi aho.
Kubera gutinya umutekano muke, abaturage benshi bo mu cyaro cya Katobi bahungiye mu mashyamba no mu bindi bice bihegereye. Nubwo kuri uyu wa Mbere mu gitondo hagaragaye ituze rigereranyije, abenshi mu bahunze ntibarasubira mu ngo zabo, kubera impungenge z’uko imirwano ishobora kongera kubura umwanya uwo ari wo wose.
Imibereho y’abaturage muri Walikale ikomeje kurangwa n’ihungabana, aho imiryango myinshi ibayeho mu buzima bw’ubuhunzi, idafite ibikoresho by’ibanze nk’ibiribwa, amazi meza n’ubuvuzi.
Teritwari ya Walikale ni imwe mu duce twibasiwe cyane n’umutekano muke mu myaka irenga icumi ishize. Umutwe wa M23 wongeye kubura imirwano mu mpera za 2021, nyuma y’imyaka myinshi usa n’uwacogoye, maze wongera gufata uduce twinshi twa Kivu y’Amajyaruguru mu 2022 na 2023.
Ku rundi ruhande, ibihugu by’akarere n’imiryango mpuzamahanga byagiye bigerageza guhuza impande zihanganye binyuze mu biganiro bya dipolomasi, ariko imirwano ikomeje kugaruka kenshi, bigashyira abaturage mu kaga gakomeye.
Nubwo kuri uyu wa Mbere, tariki ya 23/02/2026, hagaragaye ituze rigereranyije ku misozi ya Buhaya na Fungura, inzego z’umutekano n’abaturage bakomeje gutangaza ko ibintu bishobora guhinduka mu kanya gato, bitewe n’uko impande zombi zigifite ibirindiro hafi y’aho imirwano yabereye.
Mu gihe ibiganiro by’amahoro bikomeje kugenda biguru ntege, abaturage ba Walikale n’abo mu bindi bice bya Kivu y’Amajyaruguru bakomeje gusaba ko hafatwa ingamba zihamye kandi zirambye, zashobora guhosha burundu umutekano muke umaze imyaka myinshi ubavuna, maze amahoro arambye akagaruka mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.






