KABILA MU GACE KAGENZURWA NA AFC/M23: Umukino wa Politiki Ugaragaza Uburyo Umunyapolitiki Uzi Gusoma Ibihe Ari Gufata Ibyemezo Bikomeye
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Kuba uwahoze ari Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Joseph Kabila Kabange, yaragiye gutura mu gace kari mu maboko y’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC)/M23, bikomeje guteza impaka zikomeye muri politiki ya Congo.
Icyakora, ku ruhande rw’abasesenguzi bamwe, iki cyemezo ntigikwiye kurebwa gusa nk’ikimenyetso cy’ubufatanye n’inyeshyamba, ahubwo gikwiye gusobanurwa mu rwego rw’umukino wa politiki, umutekano ndetse n’imyanzuro y’umunyapolitiki uzi gusoma neza ibihe.
Umusesenguzi wa politiki Patrick Mbeko, mu kiganiro yagiranye n’abanyamakuru, yagarutse ku mpamvu zishobora kuba zaratumye Joseph Kabila ahitamo kuba mu gace kagenzurwa na AFC/M23, anasobanura imiterere y’imibanire ishobora kuba iri hagati y’uwahoze ari Perezida n’iri huriro.
Patrick Mbeko avuga ko ikibazo gikomeye kigomba kubanza kurebwa mu buryo ubutegetsi bwa Kinshasa bwitwaye mbere y’uko Joseph Kabila atekereza ku gusubira mu murwa mukuru.
Avuga ko abantu bari hafi ya Kabila bari baratangiye gufatwa cyangwa gukorerwa igitutu, mu gihe hari n’imitungo y’abantu bafitanye isano na we yari yarafashwe. Muri uwo mwuka, Mbeko asanga gusubira i Kinshasa kwa Kabila byari kuba bishobora gushyira ubuzima bwe n’umwanya we wa politiki mu kaga.
Ku bw’uyu musesenguzi, ubutegetsi bwari bukwiye kubanza kumwemerera gutaha nta nzitizi, hanyuma bukazafata izindi ngamba niba hari ibyo bumushinja.
Kuba yarahisemo kutagaruka, bityo akaba mu gace yumva ko karinzwe kandi atekereza ko ashobora kuba afite umutekano, Mbeko abona ko ari icyemezo gishobora gusobanurwa mu buryo bwa politiki.
Ibi kandi bishobora kugaragaza ubushobozi bwa Joseph Kabila bwo gusobanukirwa neza imiterere ya politiki, aho gufata icyemezo gishingiye ku marangamutima, agahitamo ahantu ashobora gukomeza gukurikirana no kugira uruhare mu bibera muri Congo.
Ku bijyanye n’imibanire ya Joseph Kabila na AFC/M23, Patrick Mbeko avuga ko hari aho bahurira mu bitekerezo ku bijyanye n’ubutegetsi buriho i Kinshasa.
Ariko ntiyemera ko ibyo bihita bisobanura ko Kabila na AFC/M23 bafite ubufatanye bwuzuye cyangwa amasezerano y’igihe kirekire.
Ahubwo abisobanura nk’icyo yise “convergence tactique et circonstancielle”, ni ukuvuga ko bashobora kuba bafite inyungu cyangwa intego bihuriyeho muri iki gihe runaka, ariko ntibisobanuye ko bafite gahunda imwe kuri buri kibazo.
Iyi ngingo ni ingenzi mu gusobanukirwa politiki ya Congo, kuko mu bihe by’amakimbirane akomeye, abanyapolitiki bashobora gusanga bafite aho bahurira ku kibazo runaka n’abantu cyangwa imitwe batari basanzwe bahuje ibitekerezo.
Kuri Kabila, icy’ingenzi gishobora kuba ari ugukomeza kugira umwanya wa politiki n’ubushobozi bwo kugira uruhare mu bibazo bya Congo, aho kwishyira mu mwanya ushobora kumubuza kugira ijambo ku hazaza h’igihugu.
Patrick Mbeko ahakana ko kuba Kabila ari mu gace kagenzurwa na AFC/M23 bihagije kugira ngo umuntu ahite yemeza ko uwahoze ari Perezida ari umufatanyabikorwa w’iri huriro.
Avuga ko imvugo ya Kinshasa ivuga ko Kabila yaba afitanye umubano wihariye na AFC/M23 idahita yemezwa n’abasesenguzi bose bo hanze ya Congo.
Kuri we, ikibazo kigomba kurebwa mu buryo burambuye: Kabila yaba yaragiye muri ako gace kubera gushyigikira AFC/M23, cyangwa yaba yarahisemo aho ashobora kubona umutekano no gukomeza ibikorwa bye bya politiki?
Icyo kibazo kiracyakomeza kuba kimwe mu bigize impaka zikomeye muri politiki ya Congo.
Hari kandi ikibazo cy’inyungu za politiki. Niba ubutegetsi bwa Kinshasa buvuga ko Kabila ari mu gice kigenzurwa na AFC/M23, mu gihe na bwo ubwabwo bushobora kugirana imishyikirano n’abahagarariye uwo mutwe, abasesenguzi bibaza niba koko kuba hari ibiganiro cyangwa aho abantu bahurira bigomba guhita bifatwa nk’ubufatanye bwa politiki.
Mu ishusho igaragara muri iri sesengura, Joseph Kabila ntabwo agaragara nk’umunyapolitiki uri gufata ibyemezo mu buryo bw’impanuka.
Ahubwo, icyemezo cyo kutihutira gusubira i Kinshasa no guhitamo ahantu ashobora kubona umutekano gishobora gufatwa nk’igikorwa cyo gukomeza kubungabunga umwanya we wa politiki mu gihe igihugu kiri mu bihe bikomeye.
Kabila yamaze imyaka myinshi ku isonga rya politiki ya Congo kandi azi neza uburyo imbaraga za politiki, umutekano n’imishyikirano mpuzamahanga bishobora guhindura icyerekezo cy’igihugu.
Muri iki gihe, aho Congo ikomeje guhura n’amakimbirane akomeye mu Burasirazuba, ikibazo cy’ubutegetsi, imishyikirano y’amahoro n’uruhare rw’abatavuga rumwe na Kinshasa biri mu by’ingenzi bishobora kugena ejo hazaza h’igihugu.
Ni muri uwo murongo bamwe babona ibikorwa bya Kabila nk’iby’umunyapolitiki utegereza, akareba aho ibintu bigana, hanyuma agahitamo igihe n’ahantu heza ho gukorera politiki, aho kugira ngo yihutire gufata icyemezo gishobora kumushyira mu kaga.
Patrick Mbeko kandi ashimangira ko hakenewe gutandukanya ibintu bibiri bikunze gushyirwa mu cyiciro kimwe: M23 yo hambere n’ishami rya politiki rya AFC riyobowe na Corneille Nangaa.
Ku bwe, M23 yo mu ntangiriro yari ishingiye cyane ku bibazo by’abaturage bo mu Burasirazuba bwa Congo, mu gihe AFC yaje kugira imiterere irenze ikibazo cy’umuryango umwe, igashyira imbere n’ibibazo bya politiki by’igihugu muri rusange.
Mbeko asanga AFC ifite gahunda yagutse ya politiki, harimo no guhangana n’imiterere y’ubutegetsi buri i Kinshasa.
Ibi bituma, kuri we, bidakwiye gufata buri kintu cyose kiri kuba mu Burasirazuba bwa Congo nk’aho gifite impamvu imwe cyangwa intego imwe.
Kuba Joseph Kabila ari mu gace kagenzurwa na AFC/M23 bishobora kuba ikimenyetso cy’uko politiki ya Congo iri kwinjira mu kindi cyiciro, aho imirongo isanzwe hagati y’ubutegetsi, abatavuga rumwe na bwo, imitwe yitwaje intwaro n’abahuza mpuzamahanga igenda ihinduka.
Ku bw’iyo mpamvu, icyemezo cya Kabila ntigikwiye kurebwa gusa nk’ikibazo cy’aho atuye, ahubwo nk’igice cy’umukino mugari ushobora kugira ingaruka ku mishyikirano, ku butegetsi bw’i Kinshasa ndetse no ku hazaza ha politiki ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Mu gihe igihugu gikomeje gushaka inzira y’amahoro n’umuti urambye w’amakimbirane, uruhare rw’abanyapolitiki bakomeye nka Joseph Kabila rushobora kongera kugira uburemere.
Kandi ku muntu wamaze igihe kinini ayobora igihugu, kuba ahisemo gutegereza, kureba aho ibintu bigana no gufata icyemezo ahereye ku nyungu za politiki n’umutekano, bishobora gusobanurwa nk’ubushobozi bwo gusoma ibihe no gukina politiki mu buryo bwitondewe.
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
