Kinshasa na Kayumba Nyamwasa: Icyo bahuriyeho, ibivugwa ku bufatanye bwabo n’aho P5 ihagaze mu Burasirazuba bwa RDC
Mu gihe intambara yo mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje kugira isura ya gisirikare, politiki na dipolomasi, izina rya Faustin Kayumba Nyamwasa, umwe mu bantu batavuga rumwe n’ubutegetsi bw’u Rwanda, ryongeye kugaruka mu biganiro byibanda ku mutekano wo muri Kivu y’Amajyepfo.
Kayumba Nyamwasa wahoze ari Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda, nyuma akaza kuva mu gihugu ndetse akaba umwe mu bashinze Rwanda National Congress (RNC), amaze imyaka myinshi akorera ibikorwa bya politiki mu buhungiro.
Mu 2026, izina rye ryakomeje kugaragara mu makuru ajyanye n’imirwano yo mu misozi miremire y’i Mulenge, mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo, aho umutwe wa P5 uvugwa ko ufitanye isano na we wakomeje kuvugwa mu ihuriro ry’ingabo n’imitwe irwanya AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho.
Icyakora, ibibazo bikomeje kwibazwa ni ibi: Ese Kayumba Nyamwasa na Perezida Félix Tshisekedi bafitanye ubuhe bufatanye? Ese koko abarwanyi ba P5 bari ku butaka bwa RDC, kandi uruhare rwa Kayumba muri ibyo bikorwa ruhagaze rute?
Tshisekedi na Kayumba Nyamwasa bahurira he?
Mu rwego rwa politiki, kimwe mu bintu bibahuza ni ukurwanya ubutegetsi bw’u Rwanda, nubwo buri ruhande rufite inyungu n’intego zarwo.
Perezida Félix Tshisekedi amaze igihe ashyira ikibazo cy’umutekano w’Uburasirazuba bwa RDC ku ruhare ashinja u Rwanda mu gushyigikira AFC/M23. Ku ruhande rwe, Kayumba Nyamwasa na RNC bamaze imyaka bashyira imbere kunenga no kurwanya ubutegetsi bw’i Kigali.
Mu 2026, hari amakuru yagiye agaragaza ko Kinshasa yakomeje gukoresha inzira zitandukanye za politiki n’umutekano mu guhangana na Kigali. Ni muri uwo murongo kandi hagiye humvikana ibirego bivuga ko P5 ifitanye isano na Kayumba Nyamwasa yinjiye mu bikorwa bya gisirikare muri Kivu y’Amajyepfo.
Hari ibitangazamakuru byo mu karere byagiye bivuga ku mubano n’imikoranire byihariye hagati ya Kinshasa n’abantu batavuga rumwe n’ubutegetsi bw’u Rwanda.
P5 ya Kayumba yaba iri mu Burasirazuba bwa RDC?
Iki ni kimwe mu bibazo bikomeye bikomeje kuvugwa mu bijyanye n’umutekano wa Kivu y’Amajyepfo.
Ku itariki ya 25/06/2026, Lawrence Kanyuka, umuvugizi wa AFC/M23, yatangaje ko Kinshasa yongeye kwagura ihuriro ryayo rya gisirikare, avuga ko abarwanyi ba P5 bashyizwe hamwe na FARDC, FDLR, Wazalendo, ingabo z’u Burundi ndetse n’abacanshuro.
AFC/M23 yavuze ko abo barwanyi bari mu bikorwa bya gisirikare mu bice biri mu nkengero za Minembwe. Ibi kandi byagiye bivugwa n’ibindi bitangazamakuru byo mu karere.
Muri uku kwezi kwa Cyenda 2026, amakuru yatangajwe n’itangazamakuru rikorera mu karere yongeye kuvuga ko P5 iri mu bikorwa bya gisirikare mu bice bya Bijombo, Rurambo na Bibogobogo, hamwe n’izindi ngabo n’imitwe yitwaje intwaro.
MCN na yo yakurikiranye ayo makuru. Ku itariki ya 09/09/2026, twabwiwe ko abaturage n’abatangabuhamya bavuga ko hari ingabo za FARDC, ingabo z’u Burundi ndetse n’imitwe yitwaje intwaro, irimo P5 na FDLR, zerekeje mu misozi ya Bijombo.
Icyo gihe, byashimangiwe ko ayo makuru yari ashingiye cyane cyane ku buhamya bw’abantu bari hafi y’aho ibikorwa byaberaga.
Ibi bigaragaza ko hari amakuru atandukanye avuga ko abarwanyi ba P5 bari cyangwa bongeye kugaragara mu Burasirazuba bwa RDC. Icyakora, umubare w’abo barwanyi, imiterere y’ubuyobozi bwabo ndetse n’urwego Kayumba Nyamwasa ubwe yaba afite mu bikorwa byabo bya buri munsi, ntibiramenyekana neza.
AFC/M23 ivuga ko P5 iri kumwe na FARDC
Ikibazo cya P5 cyongeye gufata intera nyuma y’uko AFC/M23 ishinje Kinshasa gukoresha uyu mutwe mu mirwano yabereye kuri Point Zero, Kwa Mulima n’ahandi mu misozi miremire y’i Mulenge, mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo.
Uyu munsi, ibikorwa bya RNC bikomeje kugaragara cyane mu itangazamakuru no ku mbuga nkoranyambaga. Urugero, mu kwezi kwa gatandatu 2026, RNC yashyize hanze itangazo rivuga ku kibazo cy’umutekano n’Abanyamulenge, aho yagaragaje igitekerezo cyayo ku bibazo biri mu karere.
Ibi bigaragaza ko RNC ikomeje gukora ibikorwa bya politiki n’itumanaho, nubwo uruhare rwa Kayumba Nyamwasa mu bikorwa bya gisirikare bya P5 rutarasobanuka neza ku rwego rwa buri munsi.
Ibibazo by’amafaranga byagiye bivugwa kuri Kayumba
Mu mateka y’ibikorwa bya Kayumba Nyamwasa, hari n’ibirego bikomeye byagiye bivugwa ku micungire y’amafaranga yakusanywaga n’abashyigikiye RNC.
Mu rubanza rwa Callixte Nsabimana, uzwi nka Sankara, habaye ubuhamya bwavugaga ko hari amafaranga angana na miliyoni 1.5 z’amadolari yakusanyijwe mu 2017 kugira ngo hagurwe intwaro. Nyuma, ariko, havuzwe ko ayo mafaranga yaba yarakoreshejwe mu bindi bikorwa, birimo kugura amakamyo.
Icyo kirego cyatanzwe mu nkiko.
Ese Tshisekedi ashaka iki ku bantu nka Kayumba?
Ku ruhande rwa Kinshasa, ikibazo cy’ingenzi ni uguhangana n’ihuriro Allience Fleuve Congo (AFC/M23) na MRDP-Twirwaneho mu Burasirazuba bwa RDC, ndetse no kongera ubushobozi bwa politiki n’ubwa gisirikare mu gihe imishyikirano y’amahoro ikomeje.
Perezida Tshisekedi yakomeje gushyira imbere inzira za dipolomasi, harimo ibiganiro bya Washington na Doha, mu gihe ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba kigikomeje.
Mu butumwa bwe bwo ku itariki ya 16/06/2026, yavuze ko RDC izakomeza inzira za dipolomasi mu gushaka amahoro arambye no kubahiriza ubusugire bw’igihugu.
Muri uwo murongo, gukorana cyangwa kugirana imikoranire n’abantu cyangwa imitwe irwanya ubutegetsi bw’u Rwanda bishobora gufatwa nk’imwe mu nzira za politiki Kinshasa ishobora gukoresha mu guhangana n’igitutu cy’umutekano ivuga ko gituruka ku ruhande rwa AFC/M23.
Icyakora, kuba izina rya P5 rikomeje kugarukwaho mu makuru ajyanye n’imirwano yo muri Kivu y’Amajyepfo, byongeye gushyira ku murongo w’ibiganiro umubano ushobora kuba hagati y’abatavuga rumwe n’ubutegetsi bw’u Rwanda, Kinshasa n’imitwe yitwaje intwaro ikorera mu Burasirazuba bwa RDC.
