Kurandura burundu FDLR ni wo musingi w’amahoro arambye muri RDC – Byavugiwe muri Loni
Ambasaderi w’u Rwanda mu Muryango w’Abibumbye, Martin Ngoga, yashimangiye ko kurandura burundu umutwe wa FDLR n’ingengabitekerezo yawushingiyeho ari byo bizatanga umusingi w’igisubizo kirambye ku makimbirane amaze imyaka myinshi mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).
Yabitangaje tariki ya 26/03/2026 mu ijambo yagejeje ku Kanama ka Loni gashinzwe Umutekano, mu nama yihariye ku kibazo cy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC, iyobowe na Massad Boulos, Umujyanama wa Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika ushinzwe ubufatanye na Afurika.
Amb. Ngoga yagaragaje ko FDLR atari umutwe usanzwe witwaje intwaro, ahubwo ari umutwe ugizwe n’abasize bakoze Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ukaba ukomeje gukwirakwiza ingengabitekerezo yayo mu karere.
Yagize ati:
“FDLR ni umutwe w’abajenosideri ufite intego yo kurimbura imbaga. Ntabwo wahindutse, kandi uracyateza u Rwanda n’akarere ikibazo gikomeye gishingiye ku mateka yacu.”
Yongeyeho ko nubwo hashize imyaka isaga 30 Jenoside yakorewe Abatutsi ibaye, ikibazo cy’uyu mutwe kigikomeje kuganirwaho mu rwego mpuzamahanga, nyamara nta gushidikanya ku ntego yawo bikwiye kuba bigihari.
Amb. Ngoga yashimangiye ko nta gisubizo kirambye cyagerwaho mu Burasirazuba bwa RDC mu gihe FDLR igihari, anasaba ko itarandurwa gusa mu buryo bwa gisirikare, ahubwo hanarwanywa ingengabitekerezo yayo n’imiyoborere iyishyigikira.
Yagize ati:
“Gukemura ikibazo cya FDLR ni ngombwa kugira ngo haboneke igisubizo cyizewe kandi kirambye. Iyi ntambara igomba no kurandura imvugo n’ibikorwa byose bibiba urwango.”
Amb. Ngoga yagaragaje ko raporo y’Umunyamabanga Mukuru wa Loni yemeza ko ibibazo by’imbere muri RDC ari byo bituma intambara ikomeza mu Burasirazuba bwayo, asaba ko ibisubizo byashingira ku bushake bw’Abanye-Congo ubwabo.
Yashimye inzira y’ibiganiro bya Doha, avuga ko ishobora gutanga ibisubizo bya politiki birambye, by’umwihariko mu gukemura ibibazo by’abavuga ko bahohoterwa cyangwa bakamburwa uburenganzira bwabo.
Yagize ati:
“Ibiganiro bya Doha, bifatanyije n’amasezerano ya Washington, bishobora gutanga umusingi w’agahenge karambye n’ubwumvikane mu bya politiki.”
Yagarutse no ku kibazo cy’impunzi z’Abanye-Congo n’Abanyarwanda zimaze imyaka myinshi mu nkambi, agaragaza ko inzira y’ibiganiro ari yo ishobora gutuma zitaha mu mutekano.
Yavuze ko abarenga ibihumbi 300 bari mu nkambi zo mu karere, ndetse n’abandi benshi bari mu bihugu byo mu Burengerazuba bw’Isi, bakeneye igisubizo kirambye gishingiye ku mutekano n’ubwumvikane.
Amb. Ngoga yanenze ibikorwa bya gisirikare bikomeje kugirira nabi abasivili, by’umwihariko ibitero bya drones n’ibitero byo mu kirere byahitanye ubuzima bw’abaturage benshi.
Yatanze ingero zirimo:
- Ibitero byabereye mu Mujyi wa Goma byahitanye abasivili n’abakora ubutabazi bw’ibanze
- Ibitero byo ku itariki ya 09/03/2026 byagabwe muri Minembwe bigasenya ibikorwaremezo
- N’ibyo ku wa 19/03 byibasiye ingo z’abaturage bikangiza inzu ndetse bikica abantu
Yashimangiye ko ibikorwa nk’ibi bikwiye guhagarara, kuko bituma amahoro arushaho gutinda kugerwaho.
Amb. Ngoga yongeye gushimangira ko u Rwanda rushyigikiye byimazeyo amasezerano y’amahoro n’ubufatanye mu by’ubukungu yasinyiwe i Washington tariki ya 04/12/2025, ndetse n’ibiganiro bya Doha.
Yavuze ko gushyira mu bikorwa ayo masezerano no kuyakurikirana neza ari ingenzi kugira ngo impande zose zubahirize ibyo ziyemeje.
Ati:
“Nidushyira imbaraga mu gushyira mu bikorwa amasezerano no gukemura impamvu-muzi z’aya makimbirane, amahoro arambye azagerwaho.”
Yasoje ashimangira ko amasezerano y’amahoro ateganya ko mbere na mbere FDLR igomba gusenywa burundu, bityo u Rwanda rukabona gukuraho ingamba z’ubwirinzi rwashyizeho ku mupaka warwo na RDC.
Ibi Amb. Martin Ngoga yatangaje byerekana ko ikibazo cya FDLR gikomeje kuba ku isonga mu bituma umutekano muke ukomeza mu Burasirazuba bwa RDC. Gusa agaragaza ko igisubizo kirambye kitazava gusa ku mbaraga za gisirikare, ahubwo kizava ku guhuza imbaraga za dipolomasi, ibiganiro bya politiki no gukemura ibibazo by’imbere mu gihugu.
Mu gihe amahanga akomeje gukurikiranira hafi iki kibazo, icyizere cy’amahoro kiracyashingira ku bushake bw’impande zose bwo kubahiriza amasezerano no gukemura burundu impamvu-muzi z’amakimbirane.






