Kwibuka ku Nshuro ya Mbere Gen. Makanika: Abanyamulenge Bateguye Igikorwa Cyagutse cyo Kumuha Icyubahiro
Abanyamulenge batuye hirya no hino ku isi, bafatanyije n’inshuti zabo, bagiye kwibuka ku nshuro ya mbere General Rukunda Michel Makanika witabye Imana tariki ya 19/02/2025. Ni umuhango uzabera mu bihugu bitandukanye, aho Abanyamulenge bazahurira hamwe mu rwego rwo kumuha icyubahiro no kuzirikana umurage yasize.
Amakuru yatangajwe n’umutwe wa MRDP-Twirwaneho icyo gihe yavugaga ko Gen. Makanika yarashwe n’indege zitagira abapilote (drones), bivugwa ko zari ziturutse i Kisangani. Urupfu rwe rwabaye inkuru ikomeye mu misozi miremire y’i Mulenge no mu bice bya Kivu y’Amajyepfo, aho yari azwi nk’umuyobozi w’ingenzi mu bya gisirikare no mu bya politiki.
Komite z’Abanyamulenge mu mahanga zatangaje ko igikorwa cyo kwibuka kizabera icyarimwe mu bihugu bitandukanye. Muri Uganda kizabera i Kampala, muri Kenya kibere i Nairobi, n’ahandi na ho nuko bizakorwa hakazabera ibikorwa byo kumwibuka mu buryo bujyanye n’umuco n’imigenzo by’aho batuye.
Abateguye iki gikorwa bavuga ko kizaba kigizwe n’amasengesho, ibiganiro ku mateka y’umuryango w’Abanyamulenge, ubuhamya bw’abakoranye na we, ndetse no kuzirikana uruhare rwe mu bihe bikomeye byaranze akarere ka Minembwe.
Gen. Makanika yari umuyobozi mukuru wa MRDP-Twirwaneho mu bya gisirikare no mu bya politiki. Nyuma y’urupfu rwe, ubuyobozi bwa gisirikare bwahise bushyikirizwa Brigadier General Charles Sematama, mu gihe Perezida w’uwo mutwe ari Rukema Kaniki Fredy.
Nyuma y’itabaruka rye, MRDP-Twirwaneho yakomeje ibikorwa bya gisirikare mu misozi miremire ya Minembwe, ivuga ko yigaruriye ibice birimo Minembwe na Mikenke. Ibyo bice byavugwagamo ingabo nyinshi zirimo iza FARDC, Wazalendo n’iz’u Burundi, ndetse n’imitwe irimo FDLR, ibintu byakomeje gutuma umutekano w’akarere uba ikibazo gikomeye.
Gen. Makanika yinjiye mu gisirikare mu 1994, nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda. Yabanje kwifatanya n’ingabo zifatanyije mu rugamba rwo gukuraho ubutegetsi bwa Mobutu Sese Seko i Kinshasa binyuze mu mutwe wa AFDL. Muri urwo rugamba, harimo n’abasirikare bakomokaga i Mulenge, aho yagaragaye nk’umwe mu bari bafite ubushake n’ubutwari ku rugamba.
Mu myaka yakurikiyeho, yakomeje kuba mu gisirikare cya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (FARDC). Icyakora, mu bihe by’imvururu n’ubwicanyi byibasiye Abanyamulenge byafashe intera ikomeye cyane guhera mu 2017, yafashe icyemezo cyo kuva mu gisirikare cya Leta, avuga ko adashobora gukomeza guhembwa na Leta mu gihe abo mu muryango we bicwaga. Icyo gihe yifatanyije n’umutwe wa Twirwaneho, wari umaze gushingwa mu rwego rwo kwirwanaho. Icyo gihe wari ukicyitwa Twirwaneho, utaraba MRDP-Twirwaneho.
Nubwo amakimbirane hagati y’Abanyamulenge n’indi miryango atari mashya—kuko amateka agaragaza ko imvururu zabayeho no mu 1964—ibibazo byafashe indi ntera mu myaka ya vuba, bituma havuka umutwe wa Twirwaneho ugamije kwirwanaho igihe Abanyamulenge batewe.
Abamwibuka bavuga ko Makanika yari umuntu w’ijambo rikomeye, ushoboye kuvuga no kuyobora, kandi wagaragazaga ubutwari ku rugamba. Abamushyigikiye bamufata nk’ikirango cy’ubwitange mu kurengera ubwoko bwe; mu gihe abandi bamurebaga mu ndorerwamo y’imitwe yitwaje intwaro mu Burasirazuba bwa Congo.
Kwibuka ku nshuro ya mbere itabaruka rye bizaba ari umwanya wo gusuzuma amateka ye, uruhare rwe mu kurengera Abanyamulenge, n’icyerekezo cye ku bwoko bwe mu bihe biri imbere. Ni igikorwa kizaba kigamije kumuha icyubahiro, ariko kandi kikaba n’umwanya wo kuzirikana amateka akomeye y’akarere ka Minembwe n’ingaruka z’intambara zimaze imyaka myinshi zibasiye uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.









