LT BIGARABA: Amateka y’umusore wavuzweho ubuhanga mu mashuri, mu myitozo ya gisirikare no ku rugamba
Lieutenant Bigaraba Eric ni umwe mu basore b’Abanyamulenge bagize uruhare mu mateka y’imvururu n’intambara zo mu karere k’Ibiyaga Bigari mu myaka ya 1994. Amateka ye agaragaza ubuzima bw’umusore wavuzweho kugira ubushobozi mu myigire, gukunda gusenga, kugira imyitwarire myiza no kugaragaza ubuhanga mu myitozo ya gisirikare.
Aya mateka yatangarijwe Minembwe Capital News (MCN) n’umwe wo mu muryango wa Lt Bigaraba Eric, mu buhamya twahawe mu kiganiro twagiranye, aho yasobanuye ubuzima bwe kuva mu bwana, amashuri, kugeza ubwo yinjiraga mu gisirikare ndetse n’urugendo rwabo rwo kwambuka muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Ubwana n’amashuri ya Bigaraba Eric
Nk’uko umwe wo mu muryango we yabibwiye MCN, Bigaraba Eric yavukiye mu Kamombo mu 1974. Yavukiye mu muryango w’Abanyabyinshi, mu nzu y’Abazigura.
Se yitwaga Yasosi Yohana, naho nyina akitwa Rakiri.
Bigaraba yatangiriye amashuri abanza mu Kamombo, aho yize umwaka wa mbere n’uwa kabiri. Mu mwaka wa 1985, ababyeyi be bimukiye mu Minembwe, mu Kwirumba, aho bagumye igihe gito mbere yo kwimukira mu Biziba bya Mbere.
Nyuma yo kwimukira muri ibyo bice, Bigaraba yakomeje amashuri ye ku Monyi, ari na ho yize igice kinini cy’amashuri abanza, mbere yo kuyasoza kuri EP ESANO.
Yakomeje amashuri yisumbuye, aho yize umwaka wa mbere, uwa kabiri n’uwa gatatu kuri Institut Lycée Runundu, nyuma yimukira kuri Institut UMOJA Kahwela, aho yakomeje kugeza mu mwaka wa gatandatu.
Umusore warangwaga n’ubwenge n’imyitwarire myiza
Uwo mu muryango wa Bigaraba yabwiye MCN ko kuva mu bwana bwe yari umwana urangwa no gutuza, ubwenge no kwitwararika.
Yavuze ko haba mu rugo cyangwa ku ishuri, Bigaraba yari umuntu w’imyitwarire myiza, wakundaga kwiga no kumenya ibintu bishya.
Yanasobanuye ko yakundaga gusenga kandi ko atari umwe mu basore bakundaga kwishora mu bikorwa by’urugomo cyangwa mu myitwarire mibi y’urubyiruko.
Nk’uko uwo wo mu muryango we abivuga, iyo mico yakomeje kumuranga no mu buzima bwe bwakurikiyeho.
Umwaka wa 1994 n’inzira yamugejeje mu gisirikare
Nk’uko ubuhamya bw’umwe wo mu muryango we bubivuga, Bigaraba yarangije amashuri yisumbuye mu mwaka wa 1994, ari na wo mwaka intambara yo mu Rwanda yarangiraga nyuma y’uko FPR Inkotanyi ifashe ubutegetsi.
Yavuze ko icyo gihe abasore benshi bo mu karere bakurikiranaga amakuru y’ibibera mu Rwanda, cyane cyane binyuze kuri Radiyo Muhabura, yumvikanishaga amakuru ajyanye n’intambara n’ibibera mu Rwanda.
Yavuze ko hari abasore baguze amaradiyo kugira ngo bakomeze gukurikirana ayo makuru, kandi ko icyo gihe bamwe muri bo batangiye kubona ko bagomba kujya gutabara abandi.
Bigaraba na we yaje kujyana n’abandi basore muri urwo rugendo.
Gashora: aho ubuhanga bwe bwa gisirikare bwatangiriye kugaragara
Nyuma yo kugera mu Rwanda, nk’uko umwe wo mu muryango we yabibwiye MCN, Bigaraba yinjiye mu myitozo ya gisirikare muri Training Wing i Gashora.
Ni ho, nk’uko uwo twaganiriye abivuga, yatangiye kugaragaza ubushobozi mu myitozo ya gisirikare.
Uwo twaganiriye yavuze ko Bigaraba yagaragaje ubuhanga ku buryo abandi bari kumwe na we mu myitozo bamubonagamo icyitegererezo.
Yavuze ko atigeze agaragaza intege nke mu myitozo bakoraga, ahubwo ko yakundaga kwitanga no kwitondera amabwiriza.
Mu magambo y’uwo wo mu muryango we, Bigaraba yaje kuba umwigisha w’abandi, kuko ari we babanzaga kunyuzaho imyitozo imwe n’imwe kugira ngo ayigishe abandi.
Icyo gice cy’amateka ye ni kimwe mu by’ingenzi umuryango we ushingiraho uvuga ko Bigaraba yari afite ubushobozi bwo kwiga, gusobanukirwa ibintu vuba no kubishyira mu bikorwa.
Yagizwe umwe mu basirikare boherezwa mu bice bitandukanye bya Congo
Nyuma y’imyitozo, abasirikare batandukanye bagiye bagabanywa mu byiciro hakurikijwe amashuri n’ubushobozi bwabo.
Nk’uko ubuhamya bw’umuryango we bubivuga, abafite amashuri menshi bashyizwe mu byiciro byari bifite inshingano zihariye, naho Bigaraba aza koherezwa mu Ruhengeri.
Nyuma y’aho, igihe ibikorwa bya gisirikare byakomereje muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Bigaraba na bagenzi be bambutse bajya muri Congo.
Kwambuka muri Congo: urugendo umuryango we ufata nk’ubutwari
Umuryango we usobanura ko kwambuka muri Congo byari urugendo rutoroshye, kuko abasore bari bagiye mu gihe Abanyamulenge bo mu bice bya Fizi n’ahandi bari bafite umutekano muke ndetse bari bahanganye n’ibikorwa by’urugomo n’iterabwoba.
Amateka y’icyo gihe agaragaza ko mu 1996, Abanyamulenge bo muri Kivu y’Amajyepfo bari baratangiye guhura n’itotezwa, gufungwa no kwirukanwa. Mu kwezi kwa Cyenda 1996, abayobozi b’icyo gihe bategetse Abanyamulenge kuva muri Zaire.
Human Rights Watch yanditse ko ingabo za FAZ n’imitwe yitwaje intwaro byagabye ibitero mu mihana y’Abanyamulenge, bigahitana abasivili kandi bigateza abantu benshi guhunga.
Ni muri urwo rwego, nk’uko ubuhamya bw’umuryango we bubivuga, Bigaraba yafashe urugendo rwo kujya muri Congo, rufatwa n’umuryango we nk’igikorwa cyo gutabara Abanyamulenge bari mu kaga.
Ku rugamba: kuva Fizi kugeza Lubumbashi
Nk’uko uwo wo mu muryango we abivuga, nyuma yo kwambuka muri Congo, Bigaraba yageze mu bice bitandukanye bya Teritwari ya Fizi, aho yaje kugirwa umusirikare warindaga General Eric Murokore.
Urugendo rwabo rwakomereje mu bice bitandukanye, birimo Rurimba, Misisi, Kwanyange, Kalemie, Kamina, Kolwezi, kugeza bageze i Lubumbashi.
Yavuze ko muri urwo rugendo Bigaraba yakomeje kugaragaza ubuhanga mu mirimo ya gisirikare, cyane cyane mu gukoresha imbunda za mashinigani.
Yavuze ko yari afite umutima ukomeye kandi ko yari umuntu wizerwaga mu nshingano za gisirikare.
Lubumbashi n’intangiriro z’indi ntambara
Nyuma y’uko ingabo z’u Rwanda zisubiye mu gihugu cyazo, nk’uko ubuhamya bubivuga, abasore benshi b’Abanyamulenge bagumye i Lubumbashi.
Mu mwaka wa 1998, ubwo intambara yari imaze gutangira ndetse n’ibibazo by’umutekano bikongera gukomera, abasirikare b’Abanyamulenge bari i Lubumbashi batangiye guhura n’iterabwoba.
Uwo twaganiriye yavuze ko ubwo habaga gahunda yo kubafata no kubica, Bigaraba na bagenzi be bahise bamenya ayo makuru maze bitegura kwirwanaho.
Avuga ko imirwano yatangiye mu masaha ya nijoro, ikomeza kugeza mu masaha akuze, ari na bwo Bigaraba n’abandi bari kumwe na we bahanganye n’abashakaga kubagirira nabi, ariko bikarangira atabarutse muri uko kwirwanaho.
Umusirikare wibukwa nk’intwari n’umuntu w’ubwenge
Ubuhamya bukomeza bugaragaza ko amateka ya Lt Bigaraba Eric atagarukira ku kuba yarabaye umusirikare.
Buvuga ko yari umuntu waranzwe n’ubwenge kuva mu bwana, akaba yarakundaga amashuri kandi akagira amatsiko yo kumenya no kuvumbura ibintu bishya.
Bamwibukiraho kandi kuba yararangwaga no gutuza, kuvuga make, gukunda gusenga no kwitandukanya n’imyitwarire y’urugomo itari ngombwa.
Mu gisirikare, bavuga ko iyo mico yaherekejwe n’ubushobozi bwo kumenya vuba ibyo yigishijwe, kubishyira mu bikorwa no gufasha abandi kubimenya.
Ni yo mpamvu umuryango we uvuga ko mu gihe cy’imyitozo ya gisirikare i Gashora, Bigaraba atari umusirikare wakurikizaga gusa amabwiriza, ahubwo ko hari n’igihe yagiraga uruhare mu kwigisha bagenzi be.
Umurage wa Lt Bigaraba Eric
Amateka ya Lt Bigaraba Eric, nk’uko yatangajwe n’umwe wo mu muryango we, agaragaza ubuzima bw’umusore wavukiye mu muryango w’Abanyabyinshi, akurira mu bice bitandukanye birimo mu Kamombo, mu Mihana ituwe n’Abanyamulenge, no ku Monyi, agatsinda amashuri, akajya mu myitozo ya gisirikare, akagaragaza ubuhanga, hanyuma akagera ku rugamba mu bihe by’amateka bikomeye mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Ku muryango we, Bigaraba asigaye yibukwa nk’umusore wari intwari, w’umunyabwenge, utuje, wubaha Imana kandi wiyemeje inshingano.
Urugendo rwe rwo kujya muri Congo na rwo barusobanura nk’igikorwa cy’ubutwari, mu gihe Abanyamulenge bo muri Kivu y’Amajyepfo bari mu bihe bikomeye by’umutekano muke n’ibitero.
Amakuru y’amateka yigenga yemeza ko mu 1996 Abanyamulenge bahuye n’itotezwa rikomeye, harimo ibitero by’ingabo za Zaire n’imitwe yitwaje intwaro, ndetse ko hari n’amabwiriza yo kubirukana muri icyo gihugu.
Aya mateka ya Lt Bigaraba Eric ashingiye ku buhamya MCN yahawe n’umwe wo mu muryango we. MCN yayashyize ahagaragara nk’amateka yatanzwe n’umuryango we.

Minembwe Capital News (MCN)






