• Shop & Explore
  • About Us
  • Privacy Policy
Monday, April 13, 2026
Minembwe Capital News
  • Home
  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • World News
  • sport & entertainment
No Result
View All Result
  • Home
  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • World News
  • sport & entertainment
No Result
View All Result
Minembwe Capital News
No Result
View All Result
Home Conflict & Security

Lumumba: Ifatwa Rye, Imvo n’Imvano y’Urupfu Rwahinduye Amateka ya Congo n’Afurika

Bahanda Bruce by Bahanda Bruce
February 26, 2026
in Conflict & Security
0
Lumumba: Ifatwa Rye, Imvo n’Imvano y’Urupfu Rwahinduye Amateka ya Congo n’Afurika
65
SHARES
1.6k
VIEWS
Share on FacebookShare on TwitterShare on Whatsapp

Lumumba: Ifatwa Rye, Imvo n’Imvano y’Urupfu Rwahinduye Amateka ya Congo n’Afurika

You might also like

Uvira mu Mwijima w’Umutekano Muke: Umwarimu Yarasiwe iwe n’Ingabo z’u Burundi na Wazalendo

Ubugome Ndengakamere: Abacuruzi b’Abashi Bashimuswe Bazira Kujyana Ibicuruzwa Ahatuye Abanyamulenge

Extreme Brutality: Bashi Traders Kidnapped for Supplying Goods to Banyamulenge Communities

Ifatwa rya Patrice Lumumba, wabaye Minisitiri w’Intebe wa mbere wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo nyuma y’ubwigenge, ni imwe mu nkuru zakomeje kuvugisha benshi mu mateka ya politiki ya Afurika. Ibyabaye mu mwaka wa 1960 na 1961 byabaye ishingiro ry’ihindagurika rikomeye rya politiki muri Congo, rinagira ingaruka ku mubano mpuzamahanga mu gihe cy’Intambara y’Ubutita (Cold War).

Mu myaka ya 1950, mu gihe ibihugu byinshi bya Afurika byari mu rugamba rwo kwigobotora ubukoloni, Lumumba yigaragaje nk’umwe mu banyapolitiki bakomeye baharaniraga ubwigenge bwa Congo yari ikolonijwe n’u Bubiligi. Yashinze ishyaka rya politiki ryitwaga Mouvement National Congolais (MNC), ryashyigikiraga ubumwe bw’igihugu no kwigenga byuzuye.

Tariki ya 30/06/1960, Congo yabonye ubwigenge bwayo. Uwo munsi wabereye i Léopoldville (ubu ni Kinshasa), Lumumba arahira nka Minisitiri w’Intebe wa mbere, mu gihe Joseph Kasa-Vubu yabaye Perezida wa Repubulika. Mu ijambo rye ry’amateka yavuze ku karengane n’ihohoterwa abaturage ba Congo bakorewe mu gihe cy’ubukoloni, ijambo ryakurikiwe n’impaka zikomeye ku rwego mpuzamahanga.

Nyuma y’iminsi mike gusa habaye ubwigenge, igihugu cyahise gihura n’ibibazo bikomeye. Ingabo zari zigizwe ahanini n’Abanye-Congo bayoborwaga n’Ababiligi zarigaragambije zisaba kuzamurwa mu ntera no guhabwa ubuyobozi bwuzuye. Ibi byakurikiwe n’ikorwa ryo gutandukanya intara ya Katanga tariki ya 11/07/1960, iyobowe na Moïse Tshombe, ishyigikiwe n’inyungu z’abanyamahanga cyane cyane mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro.

Mu rwego rwo guhangana n’iki kibazo, Lumumba yasabye ubufasha Umuryango w’Abibumbye (Loni), ariko ntiyanyurwa n’uburyo ingabo za Loni (ONUC) zitagize icyo zikora mu guhagarika Katanga. Ibyo byatumye yegera Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’u Burusiya (icyo gihe URSS), ibintu byafashwe n’ibihugu by’i Burengerazuba nk’ikimenyetso cyo kwegera ubutegetsi bwa gikomunisiti.

Tariki ya 05/09/1960, Perezida Kasa-Vubu yatangaje ko yirukanye Lumumba ku mwanya wa Minisitiri w’Intebe. Lumumba na we yahise atangaza ko atacyemera ubutegetsi bwa Kasa-Vubu, bituma habaho ihangana ry’ubutegetsi hagati yabo.

Mu gihe igihugu cyari mu rujijo, tariki ya 14/09/1960, Col. Joseph-Désiré Mobutu (waje kumenyekana nka Mobutu Sese Seko) yahiritse ubutegetsi mu cyo yise “coup d’État ya gisirikare yo guhagarika politiki”. Lumumba yashyizwe mu kato, nyuma aza gutabwa muri yombi tariki ya 01/12/1960, ubwo yageragezaga kuva i Léopoldville ajya i Stanleyville (ubu ni Kisangani), aho yari afite abamushyigikiye.

Nyuma yo gufungwa no gukorerwa iyicarubozo, Lumumba yoherejwe mu Ntara ya Katanga tariki ya 17/01/1961. Uwo munsi ni na wo yiciwemo hamwe na Maurice Mpolo na Joseph Okito. Urupfu rwe rwabaye ibanga rikomeye imyaka myinshi, ndetse nyuma byemezwa ko hari uruhare rw’abayobozi bo mu Bubiligi n’inyungu z’ibihugu bikomeye muri uwo mugambi, nubwo ibisobanuro byimbitse byakomeje kugibwaho impaka n’abashakashatsi.

Urupfu rwa Lumumba rwafashwe nk’ikimenyetso cy’ihangana rya politiki y’Intambara y’Ubutita ku mugabane wa Afurika. Yabaye ikirangirire mu ruhando mpuzamahanga nk’intwari yaharaniye ubwigenge, ubumwe n’ubusugire bwa Afurika.

Patrice Lumumba akomeje kwibukirwa nk’umwe mu bayobozi bakomeye baharaniye ukwishyira ukizana kwa Afurika. Mu 1966, Mobutu yamugize “Intwari y’Igihugu”, ndetse amazina ye ahabwa imihanda n’ibigo bitandukanye muri Congo no mu bindi bihugu bya Afurika.

Amateka ye agaragaza uko politiki mpuzamahanga, inyungu z’ubukungu n’ihangana ry’ibihugu bikomeye bishobora kugira uruhare mu ihindagurika ry’ubutegetsi mu bihugu bikiri mu nzira y’iterambere. Ifatwa n’iyicwa rye byabaye isomo rikomeye ku bayobozi ba Afurika, rikomeza kwibukirwaho nk’ikimenyetso cy’urugamba rwo kurinda ubwigenge n’agaciro k’ibihugu byabo.

Tags: AmatekaLumumbaRdc
Share26Tweet16Send
Bahanda Bruce

Bahanda Bruce

Recommended For You

Uvira mu Mwijima w’Umutekano Muke: Umwarimu Yarasiwe iwe n’Ingabo z’u Burundi na Wazalendo

by Bahanda Bruce
April 12, 2026
0
Uvira: Amasasu Yongeye Kumvikana, Abaturage Basaba ko AFC/M23 Yagaruka

Uvira mu Mwijima w’Umutekano Muke: Umwarimu Yarasiwe iwe n’Ingabo z’u Burundi na Wazalendo Muri iri joro ryo ku itariki ya 12/04/2026, umutekano wongeye guhungabana mu mujyi wa Uvira,...

Read moreDetails

Ubugome Ndengakamere: Abacuruzi b’Abashi Bashimuswe Bazira Kujyana Ibicuruzwa Ahatuye Abanyamulenge

by Bahanda Bruce
April 12, 2026
0
Extreme Brutality: Bashi Traders Kidnapped for Supplying Goods to Banyamulenge Communities

Ubugome Ndengakamere: Abacuruzi b’Abashi Bashimuswe Bazira Kujyana Ibicuruzwa Ahatuye Abanyamulenge Mu gihe umutekano mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuzamba, haravugwa ibikorwa bikomeye by’ihohoterwa rikorerwa...

Read moreDetails

Extreme Brutality: Bashi Traders Kidnapped for Supplying Goods to Banyamulenge Communities

by Bahanda Bruce
April 12, 2026
0
Extreme Brutality: Bashi Traders Kidnapped for Supplying Goods to Banyamulenge Communities

Extreme Brutality: Bashi Traders Kidnapped for Supplying Goods to Banyamulenge Communities As security continues to deteriorate in the eastern part of the Democratic Republic of Congo, serious acts...

Read moreDetails

Ihuriro “Sauvons la RDC” Ryamaganye Icyo Ari cyo Cyose cyahindura Itegeko Nshinga, Ritangaza Ingamba zo Kubikumira

by Bahanda Bruce
April 12, 2026
0
Ihuriro “Sauvons la RDC” Ryamaganye Icyo Ari cyo Cyose cyahindura Itegeko Nshinga, Ritangaza Ingamba zo Kubikumira

Ihuriro “Sauvons la RDC” Ryamaganye Icyo Ari cyo Cyose cyahindura Itegeko Nshinga, Ritangaza Ingamba zo Kubikumira Ihuriro ryiswe “Sauvons la RDC” ryatangaje ku mugaragaro ko ryamaganye byimazeyo umugambi...

Read moreDetails

AFC/M23 Yashinje Leta ya RDC Kurasa Abaturage mu Minembwe mu gihe Ibiganiro by’Amahoro byegereje

by Bahanda Bruce
April 12, 2026
0
AFC/M23 Yashinje Kinshasa Kudobya Inzira y’Amahoro mu Biganiro bya Doha

AFC/M23 Yashinje Leta ya RDC Kurasa Abaturage mu Minembwe mu gihe Ibiganiro by’Amahoro byegereje Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryashinje Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC)...

Read moreDetails
Next Post
Intwari Zitatu za Afurika: Amakuru y’Imbitse ya Minembwe Capital News ku Mateka ya Perezida Sankara, Gen. Rwigema na Gen. Makanika

Intwari Zitatu za Afurika: Amakuru y’Imbitse ya Minembwe Capital News ku Mateka ya Perezida Sankara, Gen. Rwigema na Gen. Makanika

Browse by Category

  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • Religion
  • Shop & Explore
  • sport & entertainment
  • Uncategorized
  • World News

Minembwe Capital News

MINEMBWE DUTANGAZA AMAKURU ATOHOJE KANDI YIZEWE Y'I MULENGE NO MU KARERE, NDETSE NO KU ISI HOSE.

CATEGORIES

BROWSE BY TAG

Abanyamulenge Abaturage AFC/m23 America Amerika Bibogobogo Bukavu Burundi Drone Fardc FDLR Fizi Goma ibiganiro Ibitero Igitero Imirwano Imyigaragambyo Ingabo z'u Burundi Intambara Iran Israel Kagame Kinshasa Kivu yamajy'Epfo M23 Masisi Maï Maï Mikenke Minembwe Monusco Ndayishimiye Rdc Rwanda SADC Trump Tshisekedi Twirwaneho U Burusiya Uganda Ukraine Umutekano U Rwanda Uvira Wazalendo

© 2025 minembwe

Manage Cookie Consent
To provide the best experiences, we use technologies like cookies to store and/or access device information. Consenting to these technologies will allow us to process data such as browsing behavior or unique IDs on this site. Not consenting or withdrawing consent, may adversely affect certain features and functions.
Functional Always active
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistics
The technical storage or access that is used exclusively for statistical purposes. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
View preferences
  • {title}
  • {title}
  • {title}
No Result
View All Result
  • Home
  • Regional Politics
  • Conflict & Security
  • World News
  • About Us
    • Privacy Policy

© 2025 minembwe

This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.
Are you sure want to unlock this post?
Unlock left : 0
Are you sure want to cancel subscription?