Matata Ponyo Yasobanuye Ukuri Kwe ku Rubanza Rumukurikiranye
Uwahoze ari Minisitiri w’Intebe wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Augustin Matata Ponyo Mapon, aherutse kugirana ikiganiro cyihariye n’umunyamakuru Pero Luwara i Bruxelles mu Bubiligi, aho yatangaje ku mugaragaro uko abona iperereza n’imanza zimukurikirana. Muri icyo kiganiro, Matata Ponyo yagarutse ku byaha ashinjwa, ku mikorere ya Sena n’ubutabera, anatanga ibisobanuro ku byo yise “ukuri kwe” ku byabaye.
Matata Ponyo yatangaje ko ibirego bimukurikirana bifite inenge nyinshi mu buryo byateguwe no mu buryo byashyizwe mu bikorwa. Yavuze ko uko Sena yamukurikiranyeho iperereza, kimwe n’imikorere y’ubutabera, byaranzwe n’ibitagenda neza, birimo kutubahiriza amategeko n’amahame agenga ubutabera bwigenga. Ku bwe, ibi byose bigaragaza ko atari urubanza rusanzwe, ahubwo ari igikorwa gishingiye ku nyungu za politiki.
Uyu munyapolitiki uzwi mu mateka ya politiki ya RDC yavuze ko yafashe icyemezo cyo kuvuga ku mugaragaro kugira ngo atange ishusho yuzuye y’ibiri kuba, kuko asanga igitekerezo rusange kimaze igihe gihabwa amakuru atuzuye cyangwa ayobya. Yashimangiye ko atigeze yihisha ubutabera, ahubwo ko ahora yifuza ko ikibazo cye cyakurikiranwa mu mucyo no mu bwisanzure, nta gitutu cya politiki.
Mu kiganiro cye, Matata Ponyo yibukije uruhare rwe mu miyoborere y’igihugu ubwo yari Minisitiri w’Intebe (2012–2016), igihe yagaragazwaga nk’umuyobozi wagize uruhare mu kugarura ituze mu bukungu bwa RDC, kugabanya ibibazo by’ubukungu no gutuma igihugu kigira icyizere ku rwego mpuzamahanga. Yavuze ko izo mpinduka, hamwe n’uko yagaragaye nk’umuyobozi wigenga kandi ukomeye, byaba byaratumye agirwa intego n’abantu cyangwa amatsinda amubona nk’imbogamizi ku nyungu zabo za politiki.
Ku bijyanye n’ibyaha ashinjwa, Matata Ponyo yavuze ko yiteguye gusobanura buri kirego mu buryo burambuye imbere y’inzego zibifitiye ububasha, ariko asaba ko habaho ubutabera butavangura kandi bwubahiriza amategeko. Yongeyeho ko gukoresha ubutabera nk’intwaro ya politiki ari ibintu bishobora guhungabanya demokarasi n’icyizere cy’abaturage mu nzego z’igihugu.
Iki kiganiro cyabereye i Bruxelles kije mu gihe impaka ku bwigenga bw’ubutabera muri RDC zikomeje gufata indi ntera, cyane cyane mu manza zijyanye n’abanyapolitiki bakomeye. Ibyatangajwe na Matata Ponyo bikomeje gukurikirwa n’abantu benshi haba muri RDC no mu mahanga, aho bamwe babifata nk’ubwirinzi bwe, abandi bakabibona nk’indi shusho y’ukuntu politiki n’ubutabera bikunze kwivanga mu bihugu bikiri mu rugendo rwo gushimangira demokarasi.
Mu gusoza, Matata Ponyo yashimangiye ko azakomeza guharanira ko ukuri kwe kumvikana, anasaba Abanye-Congo n’umuryango mpuzamahanga gukurikirana iki kibazo mu bwitonzi, kuko ku bwe kitareba umuntu umwe gusa, ahubwo kireba ahazaza h’ubutabera n’imiyoborere myiza muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.