Minembwe: Abaturage Bagaragaje Agahinda n’Uburakari Nyuma y’Ibitero bya Drones n’Ubukana bw’Ikibazo cy’Inzara – Me. Byashoni
Minembwe Capital News (MCN)
Me. Maniragaba Byashoni John, uharanira uburenganzira bwa muntu, yashyize hanze ubutumwa mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatatu, tariki ya 18/11/2026, agaragaza imibabaro abaturage ba Minembwe bakomeje guhura na yo, iterwa n’ibitero bya drones, iyangirika ry’ibikorwaremezo, ikibazo gikomeye cy’inzara ndetse n’umutekano muke ukomeje kurangwa muri ako karere.
Muri ubwo butumwa, Me. Byashoni yagarutse ku ngaruka z’ibitero bya drones byibasiye Minembwe-centre n’ikigo cy’amashuri cya Isoko/UGEAFI. Yavuze ko ibyo bitero byateje agahinda n’uburakari mu baturage, bitewe n’amazu yasenyutse, ibikorwa by’ubucuruzi byangiritse ndetse n’ihagarikwa ry’amasomo ku bana babarirwa mu magana.
Yashimangiye ko abaturage ba Minembwe ari abasivili badafite uruhare mu makimbirane ari hagati ya Guverinoma ya Kinshasa n’umutwe wa Front pour la Refondation de la Nation (FRN), bityo ko batagomba guhindurwa ibitambo by’ayo makimbirane.
Abaturage basabye ko ibitero bibibasira bihagarara
Mu butumwa bwe, Me. Byashoni yasobanuye ko mu myigaragambyo yabereye muri Minembwe-centre ku wa Mbere, abaturage bagaragaje ibibazo bikomeye bahanganye na byo, basaba ko hafatwa ingamba zo kubarinda.
Yagarutse ku buhamya bwa Chef Bikino Mitabu, wavuze ko ibitero byangije amazu y’abaturage, bigatwika ikigo cy’amashuri cya UGEAFI, bigatuma abana babarirwa mu magana batakaza amahirwe yo gukomeza amasomo yabo.
Bikino Mitabu yamaganye ibyo bikorwa, abifata nk’ibikorwa bikomeye bibangamira ubuzima n’uburenganzira bw’abaturage b’inzirakarengane. Yasabye ko hakorwa iperereza kugira ngo ababigizemo uruhare baryozwe ibyo bakoze.
Yasabye Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Tshisekedi, guhagarika ibitero byibasira abasivili, ahubwo amakimbirane ya politiki afitanye na FRN agashakirwa umuti binyuze mu biganiro no mu zindi nzira za politiki, aho kuyashyira ku baturage batagize uruhare muri ayo makimbirane.
Yanaburiye abayobozi ba FRN, abasaba gufata ingamba zifatika zo kurinda abaturage ibitero bya drones. Yabibukije ko ubwo abayobozi b’uwo mutwe basuraga Minembwe mu kwezi kwa Karindwi 2026, basezeranyije abaturage ko batazongera guhura n’ibitero cyangwa ibisasu bya drones, ariko ko ibiri kuba muri iki gihe binyuranyije n’ibyo bari barabasezeranyije.
Umuyobozi w’abaturage yanenze uruhare ashinja u Burundi
Chef Muhire Meshak na we yagaragaje uburemere bw’ibyangijwe n’ibitero, birimo amazu yasenyutse, ishuri rya Isoko ryangiritse ndetse n’ibikorwaremezo byo mu mihanda yo muri Minembwe-centre.
Yamaganye Guverinoma y’u Burundi iyobowe na Perezida Évariste Ndayishimiye, ayishinja kwivanga mu bibazo bya Minembwe no gufatanya na Guverinoma ya Kinshasa mu bikorwa bishyira ubuzima bw’abasivili mu kaga.
Mu butumwa yageneye Perezida Ndayishimiye, Muhire yibukije ko Minembwe atari ubutaka butagira ba nyirabwo cyangwa abaturage babutuyemo. Yavuze ko nubwo bahura n’imibabaro n’iterabwoba, abaturage bazakomeza gutura ku butaka bwabo.
Yongeyeho ko, nk’uko imyemerere ye ibivuga, Imana ari yo irinda Minembwe, kandi ko abantu bagirira nabi Abanyamulenge bazagera igihe bakabazwa ibyo bakoze.
Yasoje asaba ko ibitero byibasira abaturage bihagarara burundu.
Inzara iri mu bindi bibazo bikomeye byugarije imiryango
Me. Byashoni yanagarutse ku buhamya bw’abagore babiri bagaragaje agahinda gakomeye batewe n’inzara ikomeje kwibasira imiryango yo muri Minembwe.
Abo bagore bavuze ko ibitero bya drones byongeye gusenya amazu, amaduka, isoko rya Minembwe-centre ndetse n’ikigo cy’amashuri cya Isoko/UGEAFI, aho abana babarirwa mu magana bigiraga.
Basobanuye ko isenywa ry’isoko ryakajije ingorane abaturage bahura na zo mu kubona ibiribwa, mu gihe n’ibindi bikorwa bibafasha kwibeshaho bikomeje guhungabanywa.
Nk’uko babitangaje, ikibazo cy’inzara gishobora kuba gifitanye isano n’impamvu zitandukanye, zirimo imyaka y’abaturage bavuga ko yasahuwe n’abasirikare b’Abarundi ndetse n’ifungwa ry’imihanda yose ijya muri ako karere, bavuga ko ryakozwe na FARDC n’abambari bayo.
Abo bagore bagaragaje ko inzara imaze kugira ingaruka zikomeye ku baturage, bavuga ko hari abana, abagore baherutse kubyara, abagore batwite, abasaza n’abandi baturage bamaze guhitanwa na yo.
Basabye impande zose zifite uruhare muri aya makimbirane guhagarika intambara kugira ngo abasivili babashe gukomeza kubaho mu mutekano.
Banatabaje umuryango mpuzamahanga n’imiryango itanga ubutabazi bw’ikiremwamuntu, babasaba kugira icyo bakora mu gufasha abaturage ba Minembwe. Bashimangiye ko abasivili atari bo nyirabayazana w’iyi ntambara.
FRN yasabwe kurinda abaturage no gufasha mu gufungura imihanda
Mu myigaragambyo yakomeje, umusore umwe yasomeye abaturage inyandiko igaragaza akarengane, imibabaro n’impungenge bafite kubera ihohoterwa bavuga ko bakomeje gukorerwa.
Muri iyo nyandiko, abayobozi ba FRN basabwe gushyiraho ingamba zihamye zo kurinda abaturage ibitero bya drones, gufasha mu gufungura imihanda ijya muri Minembwe, koroshya itangwa ry’imiti no gutuma abarwayi babasha kubona ubuvuzi.
Iyo nyandiko yanashimangiye ko ari ngombwa guca ku bwigunge abaturage bahanganye na bwo, hagakemurwa ibibazo by’itumanaho n’ingendo kugira ngo babashe kubona ibiribwa, imiti n’ibindi bikoresho by’ibanze bikenerwa mu buzima bwa buri munsi.
Isomwa ry’iyo nyandiko ryasojwe mu gahinda gakomeye, rigaragaza uburemere bw’ibibazo abaturage bavuga ko bahanganye na byo.
Imyigaragambyo yabereye muri Minembwe-centre
Ibi byose byagarutsweho mu myigaragambyo yabereye muri Minembwe-centre ku wa Mbere, iyobowe na Mufashi Santos, Perezida wa Sosiyete Sivile yo muri ako karere.
Abaturage bayiteguye bagamije kumvikanisha ijwi ryabo, kwamagana iyangirika ry’ibikorwaremezo, kugaragaza ubukana bw’ikibazo cy’inzara no gusaba kurindwa ndetse no kubona ubutabazi bw’ibanze.
Ibitero byongeye guteza ubwoba muri Minembwe
Me. Byashoni yavuze ko mu gihe abaturage bari bakimara kugaragaza akababaro kabo mu myigaragambyo yo ku wa Mbere, kuri uyu wa Gatatu, tariki ya 18/11/2026, hongeye kuvugwa ibitero mu Rugezi.
Yatangaje ko kuva mu rukerera rwo kuri uyu wa Gatatu, imirwano ikoreshejwemo intwaro ziremereye n’izoroheje, hamwe n’ibitero bya drones, yakomeje kugaragara mu duce twa Gipimo, Biziba, Kabanju no mu nkengero zabyo.
Yavuze ko ibyo bitero byongeye guteza ubwoba bukomeye mu baturage ba Minembwe, basanzwe bahanganye n’ibibazo by’umutekano muke n’ibikenerwa mu butabazi bw’ikiremwamuntu.
Yagaragaje ko abaturage bari bakimara kwamagana isenywa ry’amazu yabo, amaduka n’ikigo cy’amashuri cya Isoko/UGEAFI, ariko bakaba bongeye guhura n’ibindi bikorwa by’urugomo.
Yashimangiye ko kurinda abasivili bigomba gushyirwa imbere, kandi ko abaturage ba Gipimo, Biziba, Kabanju n’utundi duce twegereye aho imirwano ibera batagomba gukomeza kwishyura ikiguzi cy’intambara batagiramo uruhare.
Me. Byashoni yatabaje umuryango mpuzamahanga
Mu gusoza ubutumwa bwe, Me. Byashoni yavuze ko yifatanyije n’abaturage ba Minembwe mu gutabaza, asaba umuryango mpuzamahanga n’imiryango itanga ubutabazi kugira uruhare mu guhagarika ibitero byibasira abasivili.
Yasabye ko hakorwa ubuvugizi kuri Guverinoma ya Perezida Félix Tshisekedi kugira ngo ihagarike ibitero byibasira abaturage, cyane cyane ibikoreshejwemo drones n’izindi ntwaro zishobora guteza impfu no gusenya ibikorwa remezo by’abasivili.
Yanibukije impande zose zifite uruhare muri aya makimbirane ko zigomba kubahiriza inshingano zo kurinda abasivili no koroshya itangwa ry’ubutabazi, harimo gufungura imihanda kugira ngo ibiribwa, imiti n’ibindi bikoresho by’ibanze bigere ku baturage.
Yashimangiye ko amashuri agomba kuba ahantu abana bigira kandi bakarindwa, aho kuba ahantu hasenywa. Yongeyeho ko amasoko, amazu y’abaturage n’ibindi bikorwaremezo by’ingenzi na byo bigomba kurindwa.
Mu butumwa bwe, yagaragaje ko abaturage ba Minembwe badakeneye intambara, ahubwo bakeneye uburenganzira bwo kubaho, kubona ibiribwa, kwiga, kwivuza no gutura mu mutekano ku butaka bwabo.
Yasoje asaba ko hafatwa ingamba zihutirwa z’ubutabazi, agaragaza ko buri munsi udashize hafashwe ingamba zifatika urushaho gushyira imiryango y’inzirakarengane mu kaga.
Me. Byashoni yasabye ko umuryango mpuzamahanga utategereza ko abandi baturage bahitanwa n’ibibazo biri muri ako karere kugira ngo ugire icyo ukora, ahubwo ko hakenewe uburinzi n’ubutabazi bufatika mu maguru mashya.
Minembwe Capital News (MCN)
