Moïse Nyarugabo Yibajije Ibibazo Bikomeye ku Butegetsi bwa Tshisekedi, Ahanura Ibivugwa ku Ntambara n’Inzira z’Amahoro muri RDC
Minembwe Capital News (MCN)
Moïse Nyarugabo, wahoze ari Senateri muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), umwanya yamazeho imyaka myinshi, yashyize hanze inyandiko ikomeye anenga imvugo n’imyitwarire ya Guverinoma ya Perezida Félix Tshisekedi ku bibazo by’umutekano, ibiganiro by’amahoro n’umubano w’iki gihugu n’u Rwanda.
Muri iyo nyandiko, Nyarugabo agaruka ku kiganiro Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa RDC, Thérèse Kayikwamba Wagner, yagiranye na televiziyo mpuzamahanga France 24, avuga ko hari amagambo n’imvugo yakoresheje byamuteye kwibaza ibibazo bikomeye ku buryo ubutegetsi bwa Kinshasa bukemura ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bw’igihugu.
Mu ngingo ya mbere, Nyarugabo anenga kuba ubutegetsi bwa Kinshasa bukomeje gushinja u Rwanda ubushotoranyi, nubwo, nk’uko abivuga, RDC yasinyanye na rwo amasezerano i Washington, agaragaza u Rwanda nk’umufatanyabikorwa. Yibutsa ko Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, yari ahari nk’umutangabuhamya. Yibaza impamvu ibirego by’ubushotoranyi ku Rwanda bitagaragaye muri ayo masezerano, ariko bikaba bikomeje kugarukwaho mu mvugo za dipolomasi za Kinshasa.
Ku bijyanye n’inzira z’amahoro, Nyarugabo avuga ko nubwo RDC ivuga ko iri mu biganiro byinshi bigamije kugarura amahoro, nta na kimwe muri byo kiragera ku musozo ufatika. Yongeraho ko hari ibikorwa bya gisirikare avuga ko byateguwe cyangwa byatangijwe n’ingabo za Leta ya Kinshasa mu bice bitandukanye by’igihugu.
Agaragaza imirongo 11 y’ibikorwa bya gisirikare avuga ko yagejejwe ku Muryango w’Abibumbye mu nama bagiranye n’Umuyobozi wa MONUSCO.
Iyo mirongo ni Kaziba, Katogoto, Mwenga (Kasika), Shabunda, Bunyakiri, Minembwe (Point Zéro, Rugezi, Kabanju na Gipimo), Walikale (Kinyumba), Pinga (Mpeti), Lubero (Katondi), Masisi na Kalehe.
Nyarugabo yibaza niba ibitero kuri utwo duce, ibisasu bigwa ku baturage ndetse n’ikoreshwa ry’indege zitagira abapilote (drones), avuga ko zikoreshwa n’abacanshuro babarirwa mu magana, bishobora gufatwa nk’ibikorwa bihuye n’intego z’ibiganiro by’amahoro.
Ku kibazo cy’imibereho y’abaturage bo mu burasirazuba bwa RDC, Nyarugabo avuga ko Minisitiri Kayikwamba Wagner yagaragaje ko Guverinoma ihangayikishijwe n’ibibazo byabo, ariko ibikorwa byayo bikaba binyuranye n’iyo mvugo.
Avuga ko amabanki yafunzwe mu gihe cy’imyaka ibiri, amafaranga y’abaturage akaba akomeje kuguma muri ayo mabanki. Anavuga ko hari umugambi wo gufunga za kaminuza abana babo bigamo, ndetse no guhagarika serivisi z’itumanaho zitangwa na Vodacom, Airtel, Orange na Africell.
Yongeraho ko ibitero by’indege zitagira abapilote n’ibyo yise ibihano byo gukumira ibicuruzwa n’ibindi bikenerwa by’ibanze bishobora kugira ingaruka zikomeye ku mibereho y’abaturage, cyane cyane binyuze mu kubura ibiribwa. Ibyo abihuza n’ibyo abona nk’ivuguruzanya hagati y’amagambo ya Guverinoma n’ibikorwa byayo.
Ku kibazo cy’umutwe wa FDLR, Nyarugabo agaragaza ibyo abona nk’ukutumvikana mu bisobanuro bitangwa n’ubutegetsi bwa Kinshasa.
Avuga ko rimwe na rimwe FDLR igaragazwa nk’umutwe udafite imbaraga, ugizwe ahanini n’abantu bageze mu zabukuru, cyangwa ko ikibazo cyawo gifitanye isano n’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro. Ahandi ho, ngo hagaragazwa ko uwo mutwe ukorera mu bice bitagenzurwa na Leta.
Anenga kandi ibisobanuro avuga ko Leta itanga ku mikoranire hagati y’abasirikare bayo na FDLR, aho iyo mikoranire igaragazwa nk’igikorwa cy’abantu ku giti cyabo, aho kuba ikibazo cy’inzego.
Yibaza uko amasezerano yo gushyira intwaro hasi ku bushake no gusubiza abarwanyi mu buzima busanzwe ashobora gushyirwa mu bikorwa, mu gihe Leta ivuga ko hari abasirikare bayo bakorana n’abagize uwo mutwe. Ibyo bibazo byose abigaragaza nk’ibikeneye ibisobanuro bisobanutse.
Nyarugabo yanenze kandi uburyo ubutegetsi bwa Tshisekedi buvuga ku mateka ya Joseph Kabila wayoboye RDC mbere ye.
Avuga ko mu gihe Minisitiri Kayikwamba Wagner yagarukaga ku miyoborere ya Kabila, cyane cyane ku bibazo by’ihohoterwa, yasize hanze uruhare yagize mu ihererekanyabubasha ryabaye hagati ye na Tshisekedi.
Yibutsa ko Kabila ari we wahaye Tshisekedi ubutegetsi, akamufasha kuva mu bihe bikomeye yari arimo. Yibaza impamvu ubutegetsi bwa Tshisekedi bwemeye ububasha bwahawe na Kabila, niba koko bumufata nk’umuyobozi mubi kandi bukamushinja kuba afitanye isano n’u Rwanda. Ibi Nyarugabo abifata nk’ikimenyetso cy’ukutagira ishimwe.
Mu gusoza, yibajije impamvu, niba koko Perezida Paul Kagame ari we uyoboye FRN nk’uko bamwe mu bategetsi ba Kinshasa babivuga, Joseph Kabila yakatiwe urwo gupfa. Yongeraho ko niba RDC iri mu ntambara n’u Rwanda, bitumvikana impamvu ibikorwa bya gisirikare byibasira Abanye-Congo, aho kugira ngo igihugu gitangaze intambara ku Rwanda ubwacyo.
Nyarugabo asoza asaba ubutegetsi bwa Kinshasa kunoza imvugo zabwo no kureka guha amahanga ishusho y’uko gutsindwa n’u Rwanda ari byo byonyine bifatwa nk’igihombo gikomeye, mu gihe ibindi bibazo by’umutekano n’imibereho y’abaturage bikomeje.
Yagaragaje ko atumva impamvu Abanye-Congo bakomeje kuyoborwa n’ubutegetsi abona ko butavugirwamo rumwe n’ibikorwa byabwo.
Minembwe Capital News (MCN)
