Nyuma ya Washington, Perezida Tshisekedi yagiye gutakambira Sassou Nguesso mu gushakira umuti ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC
Nyuma y’ishyirwaho ry’amasezerano ya Washington yasinywe hagati ya Repubulika ya Demokarasi ya Congo (RDC) n’u Rwanda, mu muhango witabiriwe na Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump, umutekano mu Burasirazuba bwa RDC wakomeje kuzamba. Ibi byatewe n’imirwano ikaze yahuje umutwe wa AFC/M23 n’ingabo za Leta ya Congo, bikarangira uyu mutwe wigaruriye umujyi wa Uvira mu ntara ya Kivu y’Epfo.
Muri uru rwego rw’umutekano ukomeje guhungabana, Perezida Félix Tshisekedi yakajije ingamba za dipolomasi, yongera imikoranire n’abayobozi bo mu karere k’Ibiyaga Bigari. Nyuma yo kugirira uruzinduko muri Angola, yohereje i Brazzaville intumwa ye yihariye, ari na we ambasaderi wihariye, Antoine Ghonda Mangalibi, kugira ngo ageze ubutumwa kuri Perezida wa Repubulika ya Congo, Denis Sassou Nguesso.
Antoine Ghonda Mangalibi yatangaje ko yari atwaye ubutumwa bwa Perezida Tshisekedi bugamije kumenyesha Denis Sassou Nguesso, nk’umukuru w’igihugu w’inararibonye mu karere, uko umutekano n’ubutabazi byifashe mu Burasirazuba bwa RDC nyuma y’amasezerano ya Washington.
Yagize ati:
“Twahuye na Nyakubahwa Perezida wa Repubulika tumugezaho ishusho rusange y’uko ibintu byifashe mu karere k’Ibiyaga Bigari, by’umwihariko ku masezerano yasinyiwe i Washington hagati ya RDC n’u Rwanda. Byari ingenzi ko Nyakubahwa Denis Sassou Nguesso, nk’umukuru w’igihugu w’inararibonye, asobanukirwa n’iki kibazo kugira ngo atange inama n’icyerekezo ku buryo ayo masezerano yakurikiranwa.”
Yakomeje ashimangira ko nyuma gato yo gusinya ayo masezerano, AFC/M23 yongeye gutangiza imirwano ifashijwe n’ibindi bihugu, bituma Leta ya Congo igaragaza uburakari bwayo.
“Byari ngombwa kugaragariza Perezida Denis Sassou Nguesso uko twababajwe n’iki kibazo, kugira ngo aduhe inama n’icyerekezo byo kugeza ku Mukuru w’Igihugu wadutumye.” Ibi yabivuze tariki ya 20/12/2025.
Umujyi wa Uvira, ufatwa nk’inkingi ya mwamba mu mutekano wa Leta ya Congo mu ntara ya Kivu y’Epfo, wigaruriwe na AFC/M23, bityo uyu mutwe wongera kwagura igitutu cyawo mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Epfo. Abasesenguzi b’umutekano bagaragaza ko Uvira ari urufunguzo rushobora gufungura inzira igana mu gice cya Katanga, kizwi nk’umutima w’ubukungu bwa RDC.
Ku gitutu cy’umuryango mpuzamahanga, ibihugu byinshi birimo na Leta Zunze Ubumwe za Amerika byamaganye imyitwarire ya AFC/M23 n’abayishyigikiye. Washington yashimangiye ko Kigali itubahirije ibyo yiyemeje. Ni muri urwo rwego AFC/M23 yatangaje ko igiye kuva mu mujyi wa Uvira ku bushake, igamije kubahiriza icyifuzo cy’umuhuza w’iki kibazo, ari we Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Icyakora, Leta ya RDC n’ingabo zayo bagaragaje gushidikanya kuri iyo mvugo, bavuga ko ari amayeri y’uyu mutwe n’abo bafatanyije agamije kugabanya igitutu mpuzamahanga, by’umwihariko icyaturutse muri Amerika. Mu nama iheruka y’Akanama ka Loni gashinzwe umutekano, Washington yasabye ko AFC/M23 yava nibura muri kilometero 75 uvuye mu mujyi wa Uvira.
Nubwo amasezerano ya Washington yari agamije gushimangira agahenge no kugarura icyizere hagati y’impande zombi, ibintu byarushijeho kuzamba. RDC n’u Rwanda bikomeje gushinjanya uruhare mu guhungabanya umutekano. Ibi byatumye ikibazo cy’ubutabazi kirushaho gukomera, aho Abanye-Congo benshi bahungiye mu gihugu cy’u Burundi, bikongera ingorane ku baturage bavuye mu byabo mu karere kose.
Iyi nkuru igaragaza ko, nubwo hashyizweho imbaraga za dipolomasi ku rwego mpuzamahanga, amahoro arambye mu Burasirazuba bwa RDC akomeje kuba ingorabahizi isaba ubushake bwa politiki n’imikoranire ihamye y’akarere n’umuryango mpuzamahanga.