Perezida Tshisekedi yanenzwe kwitabira ibirori byinshi mu gihe abaturage be bakomeje kwicwa
Mu gihe ubwicanyi bukomeje gufata intera mu ntara ya Ituri, mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), abaturage bakomeje gutakaza ubuzima mu buryo bubabaje, mu gihe ubuyobozi bukuru bw’igihugu bushinjwa kutagira icyo bubikoraho ku gihe.
Amakuru aturuka muri ako gace agaragaza ko ku wa Gatanu abantu bagera kuri 43 bishwe n’umutwe w’inyeshyamba wa ADF, uzwiho ibikorwa by’iterabwoba n’ubwicanyi bwibasira abasivili. Uyu mutwe umaze imyaka myinshi ukorera mu mashyamba ya Ituri na Kivu y’Amajyaruguru, aho ukomeje guteza umutekano muke n’ibikorwa by’ubugizi bwa nabi.
Ibi byabaye mu gihe ubuyobozi bwa Leta ya RDC bushinjwa kudatanga uburinzi buhagije ku baturage, ndetse bamwe mu bayobozi bagashinjwa kwirengagiza ibibazo bikomeye by’umutekano bikomeje guhitana ubuzima bw’inzirakarengane.
Mu buryo bwateje impaka zikomeye mu baturage no ku mbuga nkoranyambaga, Perezida wa RDC, Félix Tshisekedi, ku wa Gatandatu tariki ya 04/04/2026, yitabiriye ibirori by’ubukwe bw’umukobwa wa Minisitiri Adolphe Muzito, mu gihe mu bice bya Ituri abaturage bari mu gahinda n’icyunamo. Byongeye kandi, byavuzwe ko ku Cyumweru gishize, ubwo na bwo hicwaga abantu babarirwa mu magana, yagiye mu birori byo kwizihiza intsinzi y’ikipe y’igihugu “Léopards”, ibintu byakomeje kongera uburakari bw’abaturage n’abasesenguzi ba politiki.
Intara ya Ituri imaze imyaka myinshi irangwa n’umutekano muke uterwa n’imitwe yitwaje intwaro, irimo ADF ndetse n’indi mitwe y’abenegihugu. ADF yatangiriye muri Uganda mu myaka ya za 1990, iza kwimukira muri RDC aho yakomeje kwiyubaka no gukaza ibikorwa by’ubugizi bwa nabi, birimo kwica abaturage, gushimuta no gusahura.
Nubwo habayeho ibikorwa bya gisirikare bihuriweho n’ingabo za RDC n’iza Uganda mu rwego rwo guhashya ADF, uyu mutwe ukomeje kwihishahisha mu mashyamba no kugaba ibitero by’ihuse ku baturage batagira gitabarwa.
Kugeza ubu, abaturage bo muri Ituri bakomeje kuba mu bwoba bukabije, aho benshi batinya gusubira mu ngo zabo, abandi bakaba barahungiye mu bice bitandukanye bashaka ubuhungiro. Imiryango mpuzamahanga iharanira uburenganzira bwa muntu ikomeje gusaba Leta ya RDC gufata ingamba zihutirwa zo kurinda abasivili no guhangana n’imitwe yitwaje intwaro.
Ku rundi ruhande, kunenga ubuyobozi bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bikomeje kwiyongera, aho abaturage basaba ko habaho politiki ihamye ishingiye ku kurinda ubuzima bw’abaturage mbere y’ibindi bikorwa bifatwa nk’iby’imyidagaduro cyangwa ibirori bya politiki.
Abaturage n’impuguke mu bya politiki basaba Leta ya Perezida Félix Tshisekedi gushyira imbere ikibazo cy’umutekano, kongera ingufu mu bikorwa bya gisirikare bifatanyije n’ibihugu by’ibituranyi, ndetse no gushyiraho uburyo burambye bwo guhosha amakimbirane no gusubiza ituze mu burasirazuba bw’igihugu.
Mu gihe ubwicanyi bukomeje, ikibazo gikomeje kwibazwa ni iki: ese Leta izafata ryari ingamba zifatika zo kurinda abaturage, cyangwa se bazakomeza kwicwa mu gihe ubuyobozi bukuru bukomeje guceceka?






