RDC: Abaturage Batangiye Kwamagana Gukoresha Intambara nk’Igikoresho cyo Guhisha Ibibazo by’Imiyoborere
Mu murwa mukuru wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), i Kinshasa, hatangijwe ubukangurambaga bwiswe “Guerre,” bivuze ko intambara idakwiye gukomeza kuba urwitwazo, bugamije gukangurira abaturage gusobanukirwa neza imiterere y’ibibazo igihugu kirimo no kwirinda kuyobywa n’imvugo za politiki.
Ubu bukangurambaga bwatangirijwe ku mihanda itandukanye ifite akamaro kanini mu murwa mukuru, aho abaturage basabwe kwitandukanya n’ibitekerezo bibayobya, by’umwihariko ibijyanye n’intambara ikomeje kubera mu burasirazuba bw’igihugu. Ababuyoboye bagaragaza ko hari impungenge z’uko ubuyobozi buriho bukoresha iyi ntambara nk’urwitwazo rwo kwirengagiza ibibazo by’ingenzi birebana n’imiyoborere n’imicungire y’umutungo wa Leta.
By’umwihariko, hibanzwe ku kibazo cy’ingengo y’imari nini yagenewe urwego rw’umutekano, aho bivugwa ko asaga miliyari 13 z’amadolari y’Amerika (USD) yakoreshejwe mu gisirikare no mu bikorwa by’umutekano, ariko hakaba hataraboneka umusaruro ugaragara ku rugamba. Ibi byatumye bamwe mu baturage n’abasesenguzi bibaza ku mucyo n’imikoreshereze y’ayo mafaranga, ndetse banasaba ko habaho igenzura ryimbitse ry’imari ya Leta.
Mu by’ukuri, uburasirazuba bwa RDC bukomeje kuba isibaniro ry’imirwano ihanganishije ingabo za Leta (FARDC) n’imitwe yitwaje intwaro itandukanye, harimo n’ihuriro rya AFC/M23, ndetse n’indi mitwe ifashwa n’abafatanyabikorwa batandukanye, barimo n’ingabo z’ibihugu byo mu karere. Iyi ntambara imaze imyaka myinshi yaragize ingaruka zikomeye ku mutekano w’abaturage, ubukungu n’imibereho rusange.
Abasesenguzi ba politiki bagaragaza ko, nubwo ikibazo cy’umutekano ari ingorabahizi ikomeye, hakenewe ubuyobozi bugaragaza ubushake bwo gukemura ibibazo mu buryo burambye, burimo gukoresha neza umutungo wa Leta, gukomeza ibiganiro bya dipolomasi no kubaka inzego zikomeye z’umutekano zishingiye ku bunyamwuga.
Ku rundi ruhande, ubuyobozi bwa Perezida Félix Tshisekedi bwagiye bushimangira ko bushyize imbaraga mu kugarura amahoro n’umutekano, buvuga ko hari intambwe imaze guterwa nubwo urugendo rukiri rurerure. Leta kandi ikomeza kugaragaza ko ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba gifite imizi myinshi, irimo n’inyungu z’amahanga, bigatuma kugikemura bisaba ubufatanye mpuzamahanga.
Muri rusange, ubu bukangurambaga bugaragaza ukwiyongera kw’ijwi ry’abaturage n’imiryango itandukanye isaba ko habaho ukuri, gukorera mu mucyo no gushyira imbere inyungu z’igihugu, aho gukoresha intambara nk’urwitwazo rwo gusubika ibindi bibazo by’ingenzi bireba imibereho y’abaturage.







