RDC Isubije u Rwanda ku Kugarura Lt Gen Ekenge: Impaka Zongeye Kubura hagati ya Kigali na Kinshasa
Minembwe Capital News(MCN)
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yasubije ku mpungenge u Rwanda rwagaragaje ku bijyanye no kugarura Lt Gen Sylvain Ekenge ku mwanya w’Umuvugizi w’Ingabo za RDC (FARDC), nyuma y’uko Kigali igaragarije Inama y’Umuryango w’Abibumbye ishinzwe Amahoro n’Umutekano ko iki cyemezo gikwiye kwitabwaho.
Ibi byagarutsweho ku wa Kabiri tariki ya 29/09/2026, mu nama y’Inama y’Amahoro n’Umutekano ya Loni yibanze ku bibazo by’umutekano n’ubushyamirane bikomeje kugaragara mu burasirazuba bwa RDC. U Rwanda, binyuze ku ruhagarariye muri Loni, rwagaragaje impungenge zijyanye no kuba Lt Gen Sylvain Ekenge yarasubijwe ku mwanya w’Umuvugizi wa FARDC.
Ku ruhande rwa RDC, Ambasaderi Zénon Mukongo Ngay, uhagarariye iki gihugu muri Loni, yanze igitekerezo cy’uko u Rwanda rwagira uruhare mu gufata ibyemezo birebana n’abasirikare ba FARDC n’imyanya bashyirwamo.
Yavuze ko inshingano zo gushyiraho cyangwa kugarura abayobozi mu gisirikare cya RDC ari iz’inzego za Congo, bityo ko Kigali idakwiye kugira uruhare muri ibyo byemezo.
Ambasaderi Mukongo Ngay kandi yagaragaje ko RDC ikomeza kubona Lt Gen Sylvain Ekenge nk’umusirikare wayo, kandi ko kuba yarasubijwe ku mwanya w’Umuvugizi wa FARDC ari icyemezo cyafashwe n’inzego zibifitiye ububasha muri RDC.
Impamvu Ekenge yari yarakuwe ku mwanya
Lt Gen Sylvain Ekenge yari yarakuwe ku mirimo yo kuba Umuvugizi wa FARDC nyuma y’amagambo yavugiye kuri RTNC mu mpera z’umwaka ushize, aho yatanze ibitekerezo birebana n’abagore b’Abatutsi ndetse n’imibereho y’imiryango yabo; uretse nibyo yageze naho abatuka avuga ko batajya bubaka.
Ibyo yavuze byateje impaka zikomeye, ndetse ubuyobozi bukuru bwa FARDC buvuga ko ayo magambo atagaragaza umurongo wemewe w’igihugu, uwa Perezida wa Repubulika akaba n’Umugaba w’Ikirenga w’Ingabo, cyangwa uwa Guverinoma ya RDC.
Nyuma yaho, ubuyobozi bwa FARDC bwamushubije buvuga ko ingabo zigomba kurangwa n’ubunyamwuga, disipuline no kurinda umutekano w’Abanye-Congo bose nta vangura.
Kugarurwa kwe ku mwanya w’Umuvugizi wa FARDC byongeye gutuma iki kibazo gisubira mu biganiro bya dipolomasi hagati ya Kigali na Kinshasa.
U Rwanda rwagaragaje impungenge, RDC irasubiza
Mu ijambo ry’u Rwanda imbere y’Inama y’Amahoro n’Umutekano ya Loni, Ambasaderi Martin Karoli Ngoga yavuze ko kugarura Ekenge ku mwanya ukomeye mu gisirikare cya RDC bitera ibibazo ku bijyanye n’uko abayobozi ba Congo bakemura ibibazo bifitanye isano n’amagambo ashobora guteza urwango no kubazwa inshingano.
RDC yo yasubije ivuga ko ibyemezo birebana n’abasirikare bayo bifatwa n’inzego za RDC, kandi ko nta gihugu cy’amahanga gikwiye kugena uwo Congo igomba gushyira ku mwanya runaka mu gisirikare cyayo.
Ambasaderi wa RDC kandi yavuze ko igihugu cye kibona ko Kigali yita cyane ku bibazo by’imbere muri Congo, anagaruka ku kibazo cy’umutungo kamere wa RDC, avuga ko hakwiye kubaho iherezo ry’ibyo Congo ishinja u Rwanda bijyanye no kungukira ku mutungo kamere w’Uburasirazuba bw’igihugu.
Icyakora, ibyo ni ibirego byatanzwe n’uhagarariye RDC, kandi bikomeje kuba igice cy’impaka za dipolomasi hagati y’ibihugu byombi; ntibigomba gufatwa nk’ibyemejwe n’impande zombi.
Ekenge yongeye kugaragara mu itangazo rya FARDC
Muri iki gihe kandi, Lt Gen Sylvain Ekenge yongeye kugaragara nk’Umuvugizi wa FARDC mu itangazo ry’igisirikare cya RDC ryatangaje iby’urupfu rw’abasirikare bakuru, barimo Lt Gen Lucien René Likulia na Lt Gen Joseph Mutombo Katalay Tiende, baguye mu mpanuka y’indege.
Ibi byagaragaje ko, nubwo hari hashize igihe nta tangazo rikomeye ry’ibiro bikuru bya FARDC ryatangajwe ku bijyanye no kugarurwa kwe, Ekenge yongeye gukora inshingano zo kuvugira igisirikare cya RDC.
Kugarurwa kwa Ekenge kwazamuye impaka zikomeye hagati ya Kigali na Kinshasa, bibaye mu gihe umubano w’ibihugu byombi ukomeje kuba ikibazo gikomeye mu biganiro bya dipolomasi ku mutekano w’akarere k’Ibiyaga Bigari.
Nubwo impande zombi zikomeza kugaragaza ibitekerezo bitandukanye ku bibazo by’umutekano, ibikorwa bya dipolomasi biracyakomeza, mu rwego rwo gushaka inzira yo kugabanya amakimbirane no guteza imbere amahoro arambye mu karere.
Minembwe Capital News (MCN)
