RDC: Isubukurwa ry’Ibiganiro bya Doha—Depite Patrick Munyomo Yasabye Ubumwe n’Icyizere mu Kugarura Amahoro mu Burasirazuba
Mu gihe ikibazo cy’umutekano muke gikomeje gufata indi ntera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), haragaragara indi ntambwe nshya mu nzira y’ibiganiro bigamije kugarura amahoro. Biteganyijwe ko mu cyumweru gitaha hazatangira indi nshuro y’ibiganiro hagati ya Leta ya RDC n’ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), mu rwego rwiswe “processus de Doha”, bikazabera mu Busuwisi aho kubera muri Qatar, aho bisanzwe bibera.
Ibi biganiro bisubukuwe mu gihe hari icyizere gishya cy’uko amahoro ashobora kongera kugaruka, n’ubwo inzira ikiri ndende kandi yuzuyemo imbogamizi zikomeye.
Depite Patrick Munyomo Basilwango, uhagarariye umujyi wa Goma mu Nteko Ishinga Amategeko ya RDC, yasabye Abanyekongo, by’umwihariko abatuye mu burasirazuba bw’igihugu, kwizera inzira y’ibiganiro no gushyigikira gahunda za Leta zigamije kugarura amahoro.
Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru kuri uyu wa 11/04/2026, yagaragaje ko ubumwe bw’Abanyekongo ari ingenzi cyane muri iki gihe igihugu gihanganye n’ibibazo by’umutekano.
Yagize ati: “Iki ni igihe cyo gushyira hamwe, tukarenga amacakubiri ya politiki n’andi yose, tugashyigikira icyerekezo cya Perezida wa Repubulika kugira ngo amahoro arambye agaruke mu burasirazuba bw’igihugu.”
Yongeyeho ko Perezida Félix Antoine Tshisekedi akomeje gukora ibishoboka byose, haba mu rwego rwa dipolomasi mpuzamahanga no mu biganiro bya politiki, kugira ngo ikibazo cy’intambara kirangire burundu.
Depite Munyomo yibukije ko hari amasezerano aherutse gusinywaho umukono hagati ya RDC n’u Rwanda, abifashijwemo na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Aya masezerano yamaze gushyikirizwa Inteko Ishinga Amategeko, kandi ateganyijwe gusuzumwa no kwemezwa mu gihe cy’inteko iriho.
Ni mu murongo w’ingendo nyinshi Perezida Tshisekedi yagiriye mu bihugu bitandukanye, cyane cyane muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, aho yanagiranye ibiganiro n’abayobozi batandukanye, barimo n’u Rwanda, mu rwego rwo gushaka umuti urambye w’iki kibazo.
Ibi bigaragaza ko ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC kitakiri icy’imbere mu gihugu gusa, ahubwo cyahindutse ikibazo mpuzamahanga gisaba ubufatanye bw’ibihugu byinshi.
Nubwo ibiganiro bya Doha byari byaratangiye gutanga icyizere, byahuye n’imbogamizi zikomeye. Mu masezerano yasinywe tariki ya 15/11/2025, impande zombi zari zumvikanye gusa ku bintu bibiri mu byinshi byari bigamijwe:
- Gushyiraho uburyo bwo gukurikirana ihagarikwa ry’imirwano
- Gushyiraho uburyo bwo guhanahana imfungwa
Ibindi bibazo bikomeye byasigaye bidakemutse birimo:
- Ahazaza h’umutwe wa M23
- Itahuka ry’impunzi n’abahunze intambara
- Ubutabera ku byaha by’intambara byakozwe
Ibi byatumye ayo masezerano adashyirwa mu bikorwa neza, ndetse n’agahenge k’imirwano kakaba karasenyutse vuba.
Ku itariki ya 01/12/2025, hagati ya AFC/M23 n’ingabo za FARDC n’abambari bazo bongeye guhangana bikomeye, nyuma y’uko ihuriro ry’ingabo za RDC rikomeje gushotora AFC/M23. Ibi byaje no gutuma uwo mutwe ufata umujyi wa Uvira ku itariki ya 09/12/2025.
Ibi byatumye ibiganiro byinshi bihagarara, harimo n’ibyagombaga gukorwa hagati ya Kinshasa na Kigali, ndetse n’inama za gisirikare zari zigamije guhuza ibikorwa by’umutekano hagati y’ibihugu byombi.
Mu kwezi kwa gatatu kwa 2026, habaye ibiganiro bikomeye i Washington hagati ya RDC, u Rwanda na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, aho hemejwe ingamba zo kugabanya ubushyamirane no kongera gutangiza ibiganiro.
Isubukurwa ry’ibiganiro bya Doha rifatwa nk’intambwe nshya ishobora gutuma haboneka ibisubizo ku bibazo byari byarananiye gukemuka mbere.
Kugeza ubu, umutekano mu burasirazuba bwa RDC uracyari muke cyane, aho:
- Imirwano ikomeje mu bice bitandukanye bya Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo
- Abaturage benshi bakomeje guhunga ingo zabo
- Ibikorwa by’ubutabazi bikomeje guhura n’imbogamizi
Nubwo bimeze bityo, hari icyizere gishingiye ku mbaraga za dipolomasi zirimo gukorwa n’uruhare rw’amahanga, ko ibiganiro bishya bishobora gutanga umusaruro urambye.
Ijambo rya Depite Patrick Munyomo rishimangira ko, uretse ibiganiro bya dipolomasi, amahoro arambye azagerwaho gusa binyuze mu bumwe bw’Abanyekongo ubwabo. Isubukurwa ry’ibiganiro bya Doha ni amahirwe mashya, ariko intsinzi yabyo izaterwa n’ubushake bwa politiki, ukwizerana hagati y’impande zirebwa n’uruhare rw’abaturage muri rusange.
Amahoro arambye mu burasirazuba bwa RDC aracyari inzozi zishoboka—ariko zisaba imbaraga zihuriweho n’impande zose.






