RDC Mu Ihurizo Rikomeye: Martin Fayulu Yasabye Ibiganiro Birimo AFC/M23, Atanga Ultimatum Ikomeye Kuri Perezida Tshisekedi
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) iri mu bihe bikomeye bya politiki, aho impande zitavuga rumwe n’ubutegetsi zikomeje gusaba ibiganiro by’igihugu bihuza buri wese mu rwego rwo gushakira umuti ibibazo bimaze imyaka myinshi byugarije igihugu. Mu gihe Perezida Félix Tshisekedi aherutse gutangaza umugambi wo gutangiza ibiganiro by’igihugu, abatavuga rumwe na we bavuga ko ibyo biganiro bizagira agaciro gusa nibiramuka byitabiriwe n’impande zose zifite uruhare mu bibazo bya Congo.
Mu kiganiro cyatambutse ku wa Gatandatu, umuyobozi w’ishyaka ECiDé, Martin Fayulu, yongeye gushimangira ko ihuriro C64 rimaze igihe risaba ibiganiro by’igihugu bisesuye kandi birimo impande zose. Yavuze ko ari bwo buryo bwonyine bushobora kugeza igihugu ku mahoro arambye no gukemura ibibazo byacyo mu buryo burambye.
Fayulu yavuze ko hari ibintu bitatu bidashobora kuganirwaho cyangwa guhindurwa. Icya mbere ni ukwanga icyo yise kugabanywamo ibice kwa RDC (balkanisation), icya kabiri ni ukwanga guhindura Itegeko Nshinga, naho icya gatatu ni ugushyigikira ibiganiro by’igihugu birimo buri wese. Yagaragaje ko ibyo biganiro bitagomba kurangirira ku bibazo bya politiki gusa, ahubwo ko bikwiye gusuzuma n’imizi y’ibibazo by’umutekano, imiyoborere n’imibereho y’abaturage bimaze imyaka myinshi byugarije igihugu.
Mu magambo akomeye, Martin Fayulu yavuze ko tariki ya 15 Kanama 2026 igomba kuba umunsi ntarengwa wo kuba ubutegetsi bwaratumije ku mugaragaro ibyo biganiro. Yatangaje ko nibitaba ibyo, ihuriro C64 rizongera ibikorwa byaryo bya politiki n’ubukangurambaga. Yongeyeho ko, nubwo hashobora kubaho ibikorwa byo kuburizamo iyo gahunda cyangwa gukandamiza abayishyigikiye, bo bazakomeza urugamba rwabo. Yabishimangiye agira ati: “Abaturage ba Congo biyemeje kwibohora ubutegetsi bubakandamije.”
Ku bijyanye n’imiterere y’ibiganiro byitezwe, Fayulu yavuze ko igihugu gifite ubunararibonye bw’Inama Nkuru y’Igihugu Yigenga (Conférence Nationale Souveraine), agaragaza icyizere afitiye abayobozi b’amadini, by’umwihariko CENCO na ECC, ko bashobora kuyobora no gutegura ibiganiro bifitiwe icyizere n’impande zose.
Kimwe mu byavuzwe cyane muri iki kiganiro ni uko Fayulu yasabye ko ibiganiro byakwitabirwa n’impande zose zifite uruhare mu bibazo bya Congo, harimo n’imitwe yitwaje intwaro. Yavuze mu buryo bweruye ko umutwe wa AFC/M23 ukwiriye kwitabira ibyo biganiro, kuko usanzwe urwana n’ingabo za Leta kandi ari umwe mu bafitanye amakimbirane n’ubutegetsi. Yabajije kandi impamvu abandi bayobozi b’imitwe yitwaje intwaro, barimo Thomas Lubanga n’abandi, batakwitabira ibyo biganiro niba intego ari ugushaka amahoro asesuye.
Iyi mvugo ya Fayulu ishobora gukomeza impaka muri politiki ya Congo, kuko hari abatavuga rumwe n’igitekerezo cyo kuganiriza imitwe yitwaje intwaro, mu gihe abandi bavuga ko amahoro arambye adashoboka hatabaye ibiganiro birimo impande zose zifitanye amakimbirane.
Muri iki gihe, politiki ya RDC iri mu ihurizo rikomeye. Ku ruhande rumwe, ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi bwatangaje ko bwiteguye ibiganiro by’igihugu. Ku rundi ruhande, amashyaka atavuga rumwe na Leta n’amahuriro nka C64 arasaba ko ibyo biganiro byakwitabirwa n’impande zose kandi bikagira ubwigenge, aho bidakwiye kugenzurwa n’ubutegetsi bwonyine.
Hari kandi ikibazo cy’umutekano gikomeje kuzahaza uburasirazuba bwa Congo, aho imirwano ikomeje hagati y’ingabo za Leta n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro. Ibi bituma benshi babona ko ikibazo cya politiki kidashobora gutandukanywa n’icy’umutekano, bityo ibiganiro by’igihugu bikaba bisabwa gukemura ibyo bibazo byombi icyarimwe.
Abasesenguzi benshi bemeza ko ibyumweru biri imbere bishobora kuzagena icyerekezo cya politiki ya Congo. Niba ubutegetsi bwemeye gutumiza ibiganiro byubahiriza ibisabwa n’impande zitandukanye, bishobora gutanga icyizere cyo kugabanya umwuka mubi wa politiki. Ariko niba ibyo bitazagerwaho mbere y’itariki ya 15 Kanama, bishobora kuba intangiriro y’ibikorwa bishya bya politiki byateguwe na C64, ibintu bishobora kongera ubushyamirane hagati ya Leta n’abatavuga rumwe na yo.
Mu gusoza, Martin Fayulu yashimangiye ko RDC atari umutungo w’umuntu umwe, ahubwo ari igihugu cy’Abanyekongo bose. Yasabye ko amahoro, ubumwe n’ubusugire bw’igihugu bishyirwa imbere y’inyungu za politiki, anenga abakoresha imibabaro n’urupfu rw’Abanyekongo mu nyungu zabo bwite.
Iyi ni imwe mu ngingo zikomeje kugaragaza ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo iri mu gihe cy’impinduka zikomeye za politiki, aho ibyemezo bizafatwa mu minsi iri imbere bishobora kugira ingaruka zikomeye ku hazaza h’igihugu no ku rugendo rwo gushaka amahoro arambye.






