RDC: Perezida Tshisekedi na MONUSCO Basuzumye Icyerekezo gishya cyo Guhosha Imirwano mu Burasirazuba bw’Igihugu
Mu rwego rwo gushimangira imbaraga z’ubufatanye mpuzamahanga bugamije kugarura amahoro n’umutekano mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Perezida Félix Antoine Tshisekedi yakiriye mu biro bye intumwa yihariye y’Umuryango w’Abibumbye ishinzwe ubutumwa bwo kubungabunga amahoro (MONUSCO), James Swan.
Iyi nama yibanze ku ngingo z’ingenzi zigamije gushaka igisubizo kirambye ku bibazo by’umutekano muke bikomeje kuzahaza intara za Kivu y’Amajyaruguru, Kivu y’Amajyepfo ndetse na Ituri, aho hakomeje imirwano hagati y’ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, ku bufatanye n’ingabo z’u Burundi n’imitwe ya Wazalendo, zihanganye na AFC/M23 n’indi mitwe yitwaje intwaro ikorera muri Ituri.
Ibyagarutsweho mu biganiro, nk’uko byatangajwe, ni uko impande zombi zaganiriye ku bikorwa by’ingenzi MONUSCO ikomeje gushyira imbere, birimo:
Kurinda abasivili bakomeje guhura n’ingaruka z’intambara n’ibitero by’imitwe yitwaje intwaro
Gushyigikira gahunda yo kwambura intwaro imitwe yitwaje intwaro
Gufasha ivugururwa ry’inzego z’umutekano mu gihugu
Guteza imbere ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge no kugabanya imirwano
Gushimangira inzira z’ibiganiro bya politiki nk’igisubizo kirambye
James Swan yashimye uruhare rwa Perezida Tshisekedi mu gushyigikira inzira z’ibiganiro n’ibyemezo bya dipolomasi bigamije guhosha amakimbirane amaze igihe kirekire mu burasirazuba bwa RDC. Yanagaragaje ko ari ngombwa ko intambwe zimaze guterwa mu rwego rwa dipolomasi zihindurwa ibikorwa bifatika bigirira akamaro abaturage.
Kugeza ubu, umutekano mu burasirazuba bwa RDC ukomeje kuba mubi mu duce twinshi two mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru, Kivu y’Amajyepfo na Ituri. Nubwo hari imbaraga za leta, MONUSCO n’abandi bafatanyabikorwa mpuzamahanga, hakomeje kugaragara:
Guhungabana k’umutekano w’abaturage b’abasivili
Gusenyuka kw’ibikorwa remezo mu duce tumwe na tumwe
Kwiyongera k’umubare w’abimurwa mu byabo (displacement)
Abasesenguzi bavuga ko ikibazo cy’umutekano muke muri aka karere gikomeje kuba ingorabahizi, gisaba ubufatanye bwimbitse hagati ya Leta ya Congo, MONUSCO n’ibihugu byo mu karere, hagamijwe kugera ku mahoro arambye.
Nubwo hari ibibazo bikiriho, ibiganiro nk’ibi hagati ya Perezida Tshisekedi na MONUSCO bigaragaza ko hakiri icyizere cy’uko inzira ya dipolomasi ishobora gutanga umusaruro, cyane cyane mu gihe ishyirwa mu bikorwa ry’imyanzuro rizagenda rihabwa umwanya uhagije.
Icyakora, inzobere mu bibazo by’umutekano zigaragaza ko amahoro arambye azagerwaho ari uko habaye:
Gutsindwa burundu kw’imitwe yitwaje intwaro cyangwa kwinjizwa mu buzima busanzwe
Ivugururwa rikomeye ry’inzego z’umutekano
Iterambere ry’ubukungu mu bice byibasiwe n’intambara
Ibi biganiro bikomeje kugaragaza ko inzira y’amahoro mu Burasirazuba bwa RDC igihari, nubwo igikeneye imbaraga nyinshi n’ubushake bwa politiki buhamye kugira ngo igere ku musaruro urambye.
Icyakora, hari n’abashinja Perezida Tshisekedi kugira uruhare mu bibazo by’umutekano biri mu burasirazuba bwa RDC, bavuga ko ari we utegeka ingabo kugaba ibitero ahatuye Abanyamulenge mu misozi y’i Mulenge mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo.






