RDC: Raporo Ikomeye ya ONU Yashyize Ahagaragara Ukuri ku Ntambara yo mu Burasirazuba bwa Congo, Yerekana Uko Yarenze Imipaka Ikomeza Guhungabanya Akarere k’Ibiyaga Bigari
MINEMBWE CAPITAL NEWS
Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje guhangana n’intambara zikaze mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru, Kivu y’Epfo na Ituri, raporo ya nyuma y’Itsinda ry’Impuguke z’Umuryango w’Abibumbye (ONU), yashyikirijwe Akanama k’Umutekano ku wa 05/06/2026 mbere yo gutangazwa ku wa 11/06/2026, igaragaza ishusho iteye impungenge y’umutekano, imibereho y’abaturage ndetse n’ihungabana rikomeje kwibasira akarere kose k’Ibiyaga Bigari.
Iyi raporo, igizwe n’amapaji 236, iri mu nyandiko zirambuye kurusha izindi zose zakozwe n’Impuguke za ONU ku bibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Yubakiye ku iperereza ryakorewe mu bice bitandukanye bya RDC, u Burundi, Uganda na Kenya, ndetse no ku makuru yakusanyijwe n’abashakashatsi, inzego z’umutekano, imiryango mpuzamahanga n’abaturage bo mu duce twibasiwe n’intambara.
Raporo ivuga ko kuva mu mwaka wa 2025 kugeza mu ntangiriro za 2026, ikibazo cy’umutekano cyarushijeho gukomera, kigira ingaruka zikomeye ku mibereho y’abaturage. Miliyoni z’abantu zahatiwe guhunga ingo zabo, ubukene burushaho kwiyongera, inzara ikaza ku isonga mu bibazo byugarije abaturage, mu gihe serivisi z’ubuzima n’iz’uburezi zakomeje guhungabana kubera intambara idahagarara.
Impuguke za ONU zigaragaza ko ibice byinshi byo mu burasirazuba bwa Congo byabaye indiri y’ibikorwa by’urugomo bikomeye, birimo kwica abasivili, gufata ku ngufu, gushimuta abaturage no kwinjiza abana mu mitwe yitwaje intwaro. Zivuga kandi ko ubufasha bw’ibanze bwagombaga kugera ku baturage bwakomwe mu nkokora n’umutekano muke ndetse n’inzitizi zashyizweho mu duce twinshi twibasiwe n’imirwano.
Raporo ivuga ko imitwe yose yitwaje intwaro n’impande zitandukanye ziri mu mirwano zagiye zishinjwa kurenga ku mategeko mpuzamahanga arengera uburenganzira bwa muntu ndetse n’amategeko agenga intambara. Icyakora, Impuguke za ONU zivuga ko mu mitwe itari iya Leta, nka ADF n’indi, ari ho hagaragaye umubare munini w’ihohoterwa ryanditswe muri icyo gihe. Ku ruhande rwa Leta na ho, FARDC yashyizwe mu majwi ku byaha bimwe na bimwe bivugwa ko byakozwe n’abasirikare bayo.
Raporo inagaragaza ko ikoreshwa ry’indege zitagira abapilote (drones) ryahinduye uburyo intambara irwanwa muri Congo. Impande zihanganye zatangiye gukoresha ikoranabuhanga rihanitse mu kugaba ibitero biri kure y’imirongo y’urugamba, ibintu byatumye n’abaturage basanzwe barushaho kujya mu kaga.
Kimwe mu bice byagarutsweho cyane ni ikibazo cy’abaturage b’Abanyamulenge bo muri Minembwe. Raporo ivuga ko kubera imirwano yakomeje muri ako gace, abaturage baho basigaye batagerwaho n’ibiribwa, imiti n’ubundi bufasha bw’ibanze, bikabashyira mu buzima bukomeje kuzamba.
Iyi raporo ntigarukira gusa ku gusobanura uko ibintu byifashe ku rugamba, ahubwo inasesengura uruhare rw’ibihugu byo mu karere, imikorere y’imitwe yitwaje intwaro, ubucuruzi bw’amabuye y’agaciro, ikoreshwa ry’ikoranabuhanga mu ntambara, ndetse n’uburyo ibiganiro bya dipolomasi byagiye bihura n’imbogamizi zitandukanye.






