RDC: Urubanza rwa ba Jenerali Tshiwewe, Numbi n’Abagenzi Babo Rwafashe Indi Ntera; Ibirego Bikomeye Byashyizwe Ahagaragara
Mu murwa mukuru wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Kinshasa, Urukiko Rukuru rwa Gisirikare rwakomeje kuri uyu wa Kane, tariki ya 04/06/2026, kuburanisha urubanza rukomeye ruregwamo bamwe mu basirikare bakuru bahoze bafite imyanya ikomeye mu Ngabo za FARDC, barimo Jenerali Christian Tshiwewe Songesa wahoze ari Umugaba Mukuru w’Ingabo za FARDC na Jenerali John Numbi wahoze ari Umugenzuzi Mukuru w’izo ngabo.
Uru rubanza rukomeje gukurikiranwa n’abaturage benshi ndetse n’abasesenguzi ba politiki n’umutekano, kubera uburemere bw’abaregwa ndetse n’ibirego bikomeye baregwa birimo umugambi mubisha wo guhungabanya igihugu, ubugambanyi, gushyigikira ibikorwa by’iterabwoba n’ibindi byaha birebana n’umutekano w’igihugu.
Iburanisha rya mbere ryabereye imbere y’Urukiko Rukuru rwa Gisirikare ruyobowe na Lieutenant Général Joseph Mutombo Katalay Tiende, Perezida wa mbere w’uru rukiko.
Muri uru rwego, urukiko rwabanje gukora igikorwa cyo kumenya no kwemeza imyirondoro y’abaregwa. Abenshi muri bo bari bitabiriye urukiko bari kumwe n’abunganizi babo mu mategeko.
Mu bitabiriye harimo:
- Jenerali Christian Tshiwewe Songesa;
- Jenerali Maurice Nyembo Kufi;
- Jenerali de Brigade John Ngoy;
- Jenerali de Brigade John Sangwa Muhemedi;
- Koloneli Guy Mukombozi Zahinda;
- Koloneli Pathy Sangwa Lumbu;
- Koloneli Christophe Tshibangu Kenge.
Gusa bamwe mu baregwa ntibari bahari, barimo Jenerali John Numbi, Pascal Nyembo Muyumba wahoze ayobora CEEC ndetse na Jenerali de Brigade John Chinyabuuma Kamukinde.
Ubushinjacyaha bwa Gisirikare bwavuze ko aba bose bari mu rwego rw’abatorotse ubutabera, busaba ko bakurikiranwa badahari nk’uko biteganywa n’amategeko ya gisirikare ya Congo.
Nk’uko byasomwe n’umwanditsi w’urukiko, abantu icumi baregwa muri uru rubanza bahamagawe kugira ngo bisobanure ku byaha bikomeye birimo:
- Ubugambanyi bwo guhungabanya ubutegetsi bwemewe n’amategeko;
- Kugambanira igihugu;
- Gushyigikira cyangwa kwamamaza ibikorwa by’iterabwoba;
- Gukwirakwiza amakuru y’ibinyoma agamije guteza umutekano muke;
- Kutubahiriza amabwiriza ya gisirikare;
- Gutoroka igihugu;
- Gutunga intwaro n’amasasu mu buryo bunyuranyije n’amategeko;
- Gushishikariza abasirikare gukora ibikorwa binyuranyije n’inshingano zabo.
Ibi birego ni bimwe mu byaha bikomeye biteganywa n’amategeko ya gisirikare muri RDC, kandi bishobora kuvamo ibihano bikarishye mu gihe urukiko rwabihamya.
Mu gihe urukiko rwifuzaga gusubika urubanza ukwezi kose kugira ngo impande zombi zibone umwanya uhagije wo gutegura imyiregurire n’ibimenyetso, abunganira abaregwa ntibabyemeye.
Basobanuye ko abakiriya babo bamaze igihe kinini bafunzwe kandi bafite uburenganzira bwo kuburanishwa mu gihe gikwiye. Basabye ko urubanza rwakomeza vuba kugira ngo hamenyekane ukuri n’icyerekezo cyarwo.
Ubushinjacyaha na bwo bwashyigikiye ko igihe cyo gusubika kigabanywa.
Nyuma y’impaka hagati y’impande zombi, hafashwe umwanzuro wo gusubika urubanza ibyumweru bitatu gusa, bityo rikazongera kuburanishwa tariki ya 25/06/2026.
Jenerali Christian Tshiwewe Songesa yabaye Umugaba Mukuru w’Ingabo za FARDC mu bihe bikomeye by’umutekano muke mu Burasirazuba bwa Congo. Yanabaye Umugaba w’Umutwe ushinzwe kurinda Perezida wa Repubulika mbere yo kugirwa Umugaba Mukuru w’Ingabo.
Ku rundi ruhande, Jenerali John Numbi ni umwe mu basirikare bakomeye bagize uruhare rugaragara muri politiki n’umutekano bya Congo kuva ku butegetsi bwa Perezida Joseph Kabila. Yigeze kuyobora Polisi y’Igihugu mbere yo kugirwa Umugenzuzi Mukuru wa FARDC.
Aba bagabo bombi bamaze imyaka myinshi bafatwa nk’abafite ijambo rikomeye mu nzego z’umutekano za RDC.
Ababikurikiranira hafi babona uru rubanza nk’ikimenyetso gikomeye cy’impinduka Perezida Félix Tshisekedi akomeje gukora mu nzego za gisirikare n’umutekano.
Kuva yajya ku butegetsi mu mwaka wa 2019, Tshisekedi yakomeje gukora amavugurura agamije kugabanya imbaraga z’abahoze begereye ubutegetsi bwa Joseph Kabila no gushyiraho abantu bamwegereye.
Mu gihe igihugu gikomeje guhura n’intambara ikomeye mu Burasirazuba, cyane cyane mu duce tugenzurwa na AFC/M23, ubutegetsi bwa Tshisekedi buri gushaka kugaragaza ko nta muntu uri hejuru y’amategeko, yaba umusivili cyangwa umusirikare wo ku rwego rwo hejuru.
Gusa hari n’ababona ko uru rubanza rushobora kugira ingaruka za politiki, kuko bamwe mu baregwa ari abantu bahoze bafite ijambo rikomeye mu gisirikare no mu butegetsi bwabanje.
Uru rubanza rubaye mu gihe RDC ikomeje guhangana n’ikibazo cy’umutekano muke mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo.
Leta ya Kinshasa ikomeje gushinja u Rwanda gufasha AFC/M23, ibyo u Rwanda rutera utwatsi, mu gihe uyu mutwe na wo ukomeje kuvuga ko urwanira impinduka za politiki n’umutekano ku baturage bamwe bo mu Burasirazuba bwa Congo.
Muri uwo murongo, ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi buri gushyira imbaraga nyinshi mu gukaza ubutabera bwa gisirikare no gukurikirana abakekwaho ibikorwa bishobora guhungabanya umutekano w’igihugu.
Abaturage n’umuryango mpuzamahanga bakomeje kureba niba uru rubanza ruzaburanishwa mu mucyo, mu bwisanzure no mu buryo bwubahiriza amahame mpuzamahanga y’ubutabera, cyangwa niba ruzagira isura ya politiki bitewe n’ibihe igihugu kirimo.
Urubanza ruzakomeza ku wa 25/06/2026, aho biteganyijwe ko hazatangira gusuzumwa mu buryo bwimbitse ibimenyetso, imyiregurire y’abaregwa n’ibisobanuro by’ubushinjacyaha ku byaha baregwa.






