U Burundi bwafashe icyemezo gishya ku baturuka mu bice bigenzurwa na AFC/M23, harimo n’abakozi ba Loni
Minembwe Capital News (MCN)
Leta y’u Burundi yatangaje ingamba nshya zibuza kwinjira mu gihugu abantu baturuka mu bice byo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) bigenzurwa n’ihuriro rya AFC/M23. Izi ngamba zireba kandi abantu banyuze muri ibyo bice mbere yo kugera ku mupaka w’u Burundi, ndetse n’abakozi b’Umuryango w’Abibumbye (Loni) bakorera muri utwo duce.
Izi ngamba zatangajwe kuri uyu wa Kane na Léonidas Ndaruzaniye, Minisitiri w’u Burundi ushinzwe umutekano rusange, mu nama yagiranye n’abayobozi ba Polisi i Bujumbura.
Nk’uko byatangajwe, iri tegeko rireba abantu bakomoka mu turere tugenzurwa na AFC/M23, ndetse n’abanyuze muri utwo turere, nubwo baba batakomokamo. Abakozi ba Loni bakorera muri ibyo bice na bo bashyizwe mu byiciro by’abantu batemerewe kwinjira mu Burundi hashingiwe kuri izo ngamba.
Iki cyemezo gifashwe mu gihe AFC/M23 ikomeje kugenzura ibice bitandukanye byo mu burasirazuba bwa RDC, birimo imijyi ya Goma na Bukavu.
Amakuru amwe agaragaza ko iki cyemezo gishobora kuba cyarafashwe nyuma y’icyifuzo cya Leta ya Congo, mu rwego rwo kugabanya ubushobozi bw’ihuriro rya AFC/M23. Icyakora, izi ngamba zishobora kugira ingaruka zikomeye ku baturage basanzwe, abacuruzi n’abakozi b’imiryango itanga ubutabazi, bashobora guhura n’imbogamizi mu ngendo zabo no mu bikorwa bya buri munsi.
Iki kibazo cyiyongera ku zindi mbogamizi z’umutekano zikomeje kugaragara mu burasirazuba bwa RDC, aho imirwano hagati ya AFC/M23 n’ingabo za Leta ya Congo ikomeje kuvugwa mu bice bitandukanye bya Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo, nubwo hakomeje ibikorwa bitandukanye bigamije guhagarika imirwano no gushaka igisubizo binyuze mu biganiro by’amahoro.
Leta y’u Burundi isobanura ko iki cyemezo gishingiye ku bufatanye ifitanye na Leta ya Kinshasa. Yongeyeho ko itazemera igitutu cy’abasaba ko izo ngamba zitashyirwa mu bikorwa.
Mu mezi ashize, amakuru yakomeje kugaragaza ko u Burundi bwongereye igenzura ku mipaka yabwo. Hari kandi amakuru avuga ko abantu bamwe baturuka mu bice bigenzurwa na AFC/M23 bangiwe kwinjira mu gihugu, mu gihe abandi bafashwe n’inzego z’umutekano.
Izi ngamba zije mu gihe AFC/M23 na Leta ya RDC byagiye bigirana ibiganiro bigamije gushaka amahoro, birimo ibyabereye i Doha. Nubwo ibyo biganiro byabaye, amakuru aturuka mu bice bitandukanye akomeje kugaragaza ko imirwano itarahagarara.
Hagati aho, hari amakuru ashinja ingabo za Leta ya Congo n’imitwe ifatanya na zo, irimo Wazalendo na FDLR, abacanshuro n’ingabo z’u Burundi, kugaba ibitero byibasira abasivili. Ibyo birego bikomeje kugaragaza uburemere bw’ibibazo by’umutekano n’ingaruka amakimbirane afite ku baturage bo mu burasirazuba bwa RDC.
Ku rundi ruhande, AFC/M23 ivuga ko iharanira uburenganzira bw’abaturage bavuga ko bahejejwe inyuma. Iri huriro rinashinja Leta ya Kinshasa kubangamira inzira y’ibiganiro bigamije kugarura amahoro.
Iki cyemezo gishya cy’u Burundi gishobora kugira ingaruka ku ngendo z’abaturage bo mu burasirazuba bwa RDC, ubucuruzi bwambukiranya imipaka n’ibikorwa by’ubutabazi. Mu gihe akarere gakomeje gushaka igisubizo kirambye ku bibazo by’umutekano n’amakimbirane amaze igihe kirekire, uburyo izi ngamba zizashyirwa mu bikorwa n’ingaruka zizagira ku baturage ni bimwe mu bizakomeza gukurikiranwa.
Minembwe Capital News (MCN)
