Ubuhamya Budasanzwe bwa Mwiza, Wakorewe Ihohoterwa Rikomeye muri RDC
Mwiza, w’imyaka 40, ubu wimukiye mu Rwanda, aracyahangayikishijwe bikomeye n’ihungabana rikomeye kubera ibikorwa by’akarengane yakorewe n’abarwanyi ba FDLR muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo (RDC).
Uyu mukobwa, w’umubyeyi kandi ufite abana, ubu wabaye impunzi mu Rwanda, ni ishusho nyakuri y’akarengane kagiye gakorerwa Abatutsi bo muri Congo mu myaka myinshi ishize, aho bagirwaho ingaruka zikomeye n’ibikorwa by’ubugome budashira.
Mwiza yavuze ko yafashwe, agakorerwa iyicarubozo ndetse bikamuviriyemo kwandura VIH. Yagize ati:
“Buri munsi byari ibibazo bikomeye; nabaga ndi mu gicucu cy’agahinda.”
Yashimangiye ko yamaze amezi atandatu afunzwe n’abantu bafatanyije n’ingabo za Leta ya Congo (FARDC). Ubuhamya bwe bwatanzwe mu gikorwa cyateguwe n’impunzi z’Abanye-Kongo ziba mu Rwanda, hagamijwe kwamagana amagambo y’urwango aheruka gutangazwa na Janarali Majoro Sylvain Ekenge, umuvugizi wa FARDC uherutse guhagarikwa by’agateganyo. Ekenge yavuze amagambo yateje umwuka mubi, asaba Abanye-Congo kwirinda gushyingiranwa n’abagore b’Abatutsi.
Mwiza yavuze ati:
“Nasambanyijwe n’abasirikare barenga 100, harimo abasirikare bakuru n’abarinzi babo bose bashakaga ‘kumenya icyo umugore w’Umututsi ari cyo.’ Nibwo nandujwe SIDA. Ndacyafite ibikomere, kandi ndacyakurikiranwa n’abaganga.”
Ububabare bwa Mwiza bwatangiye mbere y’uko ahunga ajya mu Rwanda. Yafatiwe hamwe na murumuna we i Shangi n’abarwanyi ba FDLR, babajyana i Kirolirwe muri teritware ya Masisi, mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru. Murumuna we ntiyabashije kurokoka.
Ati:
“Bansabaga gutabaza Perezida Paul Kagame ngo amfashe. Nashoboraga gusa gusenga. Nakoreshaga amasengesho kugira ngo nkomeze kubaho.”
Ubuzima bwe bwakomeje kuba mu kaga kugeza ubwo umusirikare w’umuturanyi yaje kumukiza mu buryo butunguranye. Yagize ati:
“Yambwiye ko amaraso yanjye atazigera amubaho. Ansabye kandi amfasha guhunga mu ibanga njya Bishoga.”
Nyuma yaho, Mwiza yageze i Nyamitabo, mu gihe M23 yari ifite ubutegetsi, mbere y’uko ajya mu kambi y’impunzi ya Nkamira mu Rwanda.
Ubuhamya bwa Mwiza burerekana uburyo ibikorwa by’ubugome bya FDLR bikomeje muri RDC. Iri ni itsinda rigizwe n’abagize uruhare muri genocide yakorewe Abatutsi mu 1994, rikomeza guhohotera abaturage mu Burasirazuba bwa Congo.
Raporo nyinshi zigaragaza ko ibi bikorwa bikunze kugirwamo uruhare n’inzego z’imbere muri Congo, birimo kwangiza amazu, gufata abagore ku ngufu, n’itsembabwoko ry’abantu. Mu kwezi kwa cumi na kabiri 2023, amazu arenga 300 yatwitswe i Nturo, abaturage barahohotewe bazira gushyigikira M23.
Amashusho yashyizwe ku mbuga nkoranyambaga yerekanye ubwicanyi bukabije bwakorewe Abatutsi, harimo n’ibikorwa byo gufata abantu ku ngufu, ibintu byateje ihungabana rikomeye.
Mu rwego rwo kurengera abaturage b’impunzi, U Rwanda rumaze kwakira impunzi zirenga 120,000 zaturutse muri RDC, benshi bahunze ubwicanyi. Mwiza ubu arimo gufashwa n’umushinga wa Mvura Nkuvure, ugamije gufasha abasaza n’abakecuru gusubirana icyizere n’ubuzima bwabo n’ubw’umuryango.
Nubwo umugabo we na se bishwe, abana be babashije kumugeraho. Mwiza yagize ati:
“Nabashije kubaho kubera Imana no kubera ubufasha bwabo bansangaga. Ariko nta muntu n’umwe wagombye kugerwaho n’ibyo nabayemo.”
Uyu mukobwa w’icyitegererezo asaba ubufatanye bw’isi yose kugira ngo haboneke igisubizo ku byo yise:
“Imyaka y’urwango, guhohotera no kudahanwa bikorerwa Abatutsi bo muri RDC.”






