Uganda Yatangaje Gahunda yo Kuvana Ingabo zayo muri RDC
Uganda yatangaje ko ishobora kuvana ingabo zayo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), mu cyemezo gishobora kugira ingaruka zikomeye ku mutekano w’akarere ndetse no ku mikoranire y’ibihugu byombi.
Umugaba Mukuru w’ingabo za Uganda (UPDF), Gen. Muhoozi Kainerugaba, yatangaje ko ingabo za Uganda ziteguye kuva mu birindiro byose zifite muri aka gace, aho zimaze igihe zikorera ibikorwa bya gisirikare. Iri tangazo rije mu gihe hakomeje impaka n’impungenge ku ruhare rw’ingabo z’amahanga mu bibazo by’umutekano mu burasirazuba bwa RDC.
Ingabo za Uganda zatangiye ibikorwa bya gisirikare ku mugaragaro mu burasirazuba bwa RDC mu mpera za 2021, mu gikorwa cyiswe Operation Shujaa, cyari kigamije kurwanya umutwe wa ADF uzwiho ibikorwa by’iterabwoba no guhungabanya umutekano mu bice bya Ituri na Kivu ya Ruguru.
ADF ni umutwe ufite inkomoko muri Uganda, ariko umaze imyaka myinshi ukorera ibikorwa byawo muri RDC, aho wagize uruhare mu bwicanyi bwibasiye abasivile, gusahura no gusenya ibikorwa remezo. Ubufatanye hagati ya Uganda na RDC bwatumye ingabo z’ibihugu byombi zitangiza ibikorwa byo kuwurwanya, bikagira ingaruka mu kugabanya imbaraga zawo mu duce tumwe na tumwe.
Nubwo nta bisobanuro birambuye byatanzwe ku mpamvu nyamukuru z’iki cyemezo, abasesenguzi bagaragaza ko hashobora kuba hari impamvu zitandukanye zirimo:
Impamvu za dipolomasi: Hashobora kuba hari ibiganiro biri hagati ya Uganda na RDC ku bijyanye n’igihe ibikorwa bya gisirikare bigomba kumara.
Imiterere y’umutekano ihinduka: Niba ibikorwa byo kurwanya ADF byaragize umusaruro ugaragara, Uganda ishobora kubona ko intego nyamukuru yagezweho ku rugero runaka.
Igitutu mpuzamahanga: Hari ibihugu n’imiryango mpuzamahanga bihora bisaba ko hubahirizwa ubusugire bwa RDC, bityo ingabo z’amahanga zigakora ibikorwa byazo mu buryo bwumvikanyweho neza.
Icyemezo cyo kuvana ingabo za Uganda muri RDC gishobora kugira ingaruka zitandukanye:
Ku mutekano w’abaturage: Niba ingabo za Uganda zikuweho hatarashyirwaho ubundi buryo buhamye bwo gucunga umutekano, hashobora kubaho icyuho cyakwifashishwa n’imitwe yitwaje intwaro.
Ku bufatanye bwa gisirikare: Ibi bishobora gusaba RDC kongera imbaraga mu ngabo zayo (FARDC) cyangwa gukomeza kwifashisha ubufasha bw’izindi ngabo ziri mu butumwa bw’amahoro.
Ku mubano w’ibihugu: Niba iki cyemezo gikozwe mu bwumvikane, gishobora gukomeza umubano mwiza hagati ya Uganda na RDC; ariko mu gihe haba hari ukutumvikana, bishobora guteza umwuka mubi mu bya dipolomasi.
Nubwo Uganda yatangaje ko yiteguye kuvana ingabo zayo muri RDC, haracyategerejwe ibisobanuro birambuye ku gihe nyacyo bizabera n’uko bizashyirwa mu bikorwa. Abasesenguzi bemeza ko ari ingenzi ko habaho igenamigambi risobanutse rizafasha gukomeza umutekano w’abaturage no gukumira ko imitwe yitwaje intwaro yongera kwiyubaka.
Mu gihe uburasirazuba bwa RDC bukomeje kuba isibaniro ry’ibibazo by’umutekano, ibyemezo nk’ibi bisaba ubushishozi, ubufatanye bw’ibihugu ndetse n’uruhare rw’umuryango mpuzamahanga kugira ngo haboneke amahoro arambye muri aka karere.






