Uvira: Amasasu Yongeye Kumvikana, Abaturage Basaba ko AFC/M23 Yagaruka
Mu ijoro ryo ku wa Gatanu rishyira ku wa Gatandatu, tariki ya 11/04/2026, ahagana saa sita z’ijoro n’iminota 28 (00h28), abaturage bo mu mujyi wa Uvira bongeye gukangurwa n’urusaku rw’amasasu rwumvikanye mu gace ka Mulongwe, ugana ku ruhande rwa Kasenga. Icyateye uku kurasana ntikiramenyekana kugeza ubu, ariko byongeye gukaza impungenge z’umutekano muke umaze igihe ugaragara muri uyu mujyi uherereye mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo.
Ibi bibaye mu gihe Uvira igenzurwa n’ihuriro ry’ingabo zirimo iza FARDC (Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo), iz’u Burundi, umutwe wa Wazalendo ndetse n’inyeshyamba za FDLR. N’ubwo izi mbaraga zose zihari, umutekano ukomeje kuba muke, aho abaturage bavuga ko ubwicanyi, ubujura n’ibindi bikorwa by’urugomo bikomeje gufata indi ntera.
Umutekano wa Uvira watangiye kuzamo ibibazo bikomeye cyane nyuma y’uko ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23 rivuye muri uyu mujyi ku itariki ya 17/01/2026. Icyo gihe, benshi mu baturage bari bafite icyizere ko ubutegetsi bwa Leta n’ingabo zifatanyije na bwo bizashobora kuwusubiza ku murongo.
Nyamara, kuva icyo gihe kugeza ubu, ibintu byarushijeho kuzamba aho gukemuka. Raporo zitandukanye n’ubuhamya bw’abaturage bigaragaza ko ibikorwa by’ubwicanyi bikomeje kwiyongera, cyane cyane mu masaha y’ijoro, aho abantu bicwa mu buryo butunguranye cyangwa bagaterwa n’abagizi ba nabi bitwaje intwaro.
Mu gihe ubuyobozi bwa Leta bukomeje gushimangira ko buri gukora ibishoboka byose ngo umutekano ugaruke, bamwe mu baturage bo muri Uvira batangiye kugaragaza kutanyurwa, bavuga ko nta cyizere bagifitiye ingabo zibacungira umutekano muri iki gihe.
Hari abavuga ko, n’ubwo AFC/M23 ari umutwe urwanya ubutegetsi, mu bice ugenzura haba hari umutekano ugereranyije. Ibi bituma hari abatangiye gusaba ko iryo huriro ryagaruka, bavuga ko byabafasha kongera kugira ubwisanzure n’umutekano.
Ibi kandi babishingira ku byagaragaye mu yindi mijyi n’uturere AFC/M23 igenzura, harimo Goma, Bukavu, Minembwe n’ahandi, aho abaturage bavuga ko bashoboye gusubira mu bikorwa byabo bya buri munsi nta bwoba bwinshi bafite.
Gukorera hamwe kw’ingabo za FARDC, iz’u Burundi, Wazalendo na FDLR na byo bikomeje guteza impungenge bamwe mu basesenguzi n’abaturage, bavuga ko kuba hari imitwe myinshi ifite inyungu zitandukanye bishobora gutuma habaho kudahuza mu mikorere, bityo bikabangamira gahunda yo kugarura umutekano usesuye.
By’umwihariko, kuba FDLR ikiri mu bice bimwe byo mu Burasirazuba bwa RDC bikomeje guteza impaka ku rwego mpuzamahanga, bitewe n’amateka yayo n’uruhare yakomeje kugira mu mutekano muke muri aka karere.
Kugeza ubu, Uvira ikomeje kubamo umwuka mubi w’umutekano, aho abaturage babayeho mu bwoba bukabije, cyane cyane mu masaha y’ijoro. Kurasa kwumvikanye muri Mulongwe ijoro ryakeye ni kimwe mu bimenyetso bigaragaza ko ikibazo cy’umutekano kitarabonerwa igisubizo kirambye.
Abaturage basaba ko hafatwa ingamba zihamye, zirimo kongera umubare w’ingabo zifite imyitwarire inoze, kunoza imikoranire hagati y’inzego z’umutekano, ndetse no gushaka ibisubizo bya politiki byahagarika burundu imirwano imaze imyaka myinshi mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
Mu gihe nta gihindutse vuba, impungenge ni uko Uvira ishobora gukomeza kuguma mu mwijima w’umutekano muke, ibintu bishobora kurushaho kugira ingaruka zikomeye ku buzima n’imibereho by’abaturage bahatuye.






