AFC/M23 Yasabye Isi Gutabara ku Byo Yita Umugambi wo Kurimbura Abanyamulenge
Kuva ku wa Gatanu tariki ya 30/01/2026, ku mbuga nkoranyambaga hakomeje gukwirakwira amashusho n’amakuru aturuka mu mujyi wa Uvira n’utundi duce tuwukikije, mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC). Ayo mashusho agaragaza ibimenyetso bikomeye byerekana impamvu nyakuri y’icyemezo cyafashwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa cyo guhagarika internet muri ako karere.
Nk’uko Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ribitangaza, iryo fungwa ry’itumanaho ryari rigamije guhisha imyiteguro y’umugambi bavuga ko ugamije gukumira no gutoteza abaturage b’Abanyamulenge, hifashishijwe imvugo zibiba urwango, ivangura no gushishikariza urugomo rushingiye ku bwoko. AFC/M23 ivuga ko ibyo bikorwa byagiye bigaragazwa mu butumwa bwakwirakwijwe ku mugaragaro no mu bikorwa byabereye mu bice bitandukanye bya Uvira, bigamije guha ishingiro ibikorwa by’urugomo bikorerwa abasivile.
Iryo huriro rivuga ko ibyabereye i Uvira bigaragaza ihonyorwa rikabije ry’amasezerano yo guhagarika imirwano n’Amasezerano ya Doha, yashyiriweho kugabanya amakimbirane no kurinda abasivile mu burasirazuba bwa RDC. AFC/M23 ishinja ubutegetsi bwa Kinshasa kurenga kuri ayo masezerano mu buryo bugaragara, binyuze mu bikorwa byo gukangurira urwango, gutera ubwoba abaturage no kubabuza uburenganzira bw’ibanze, burimo n’uburenganzira bw’itumanaho.
Mu itangazo ryayo, AFC/M23 ivuga ko guhishira cyangwa kwirengagiza ibi bikorwa n’umuryango mpuzamahanga bishobora gufatwa nk’ubwumvikane bucecetse cyangwa ubufatanyacyaha mu byaha bikorerwa abasivile batagira kivugira. Irasaba by’umwihariko Umuryango w’Abibumbye, Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, Umuryango Mpuzamahanga w’Ibihugu bikoresha Igifaransa (OIF) n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu gukora iperereza ryigenga, ryimbitse kandi ridafite aho ribogamiye ku byavuzwe.
Ikibazo cy’umutekano muke muri Kivu y’Amajyepfo, by’umwihariko mu bice bya Uvira, Minembwe na Fizi, kimaze imyaka myinshi gishingiye ku makimbirane ya politiki, imiyoborere mibi, intwaro z’amatsinda yitwaje intwaro n’amakimbirane ashingiye ku butaka no ku bwoko. Abanyamulenge, nk’ubwoko bw’Abanye-Congo batuye muri aka karere, bamaze igihe kirekire bagaragaza ko bahura n’itotezwa, ivangura n’ibitero byisubiramo, bigatuma ikibazo cyabo kigira isura mpuzamahanga.
Mu gihe umutekano ukomeje kuba muke, AFC/M23 ivuga ko guhagarika internet byongereye ubukana bw’ibibazo, kuko byabujije abaturage gutabaza, abanyamakuru gutara amakuru, ndetse n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu gukurikirana uko ibintu byifashe ku butaka.
AFC/M23 irasaba ko hakorwa ubutabazi bwihuse bwo kurinda abasivile, ko hashyirwaho uburyo bwo gusubiza internet n’itumanaho mu bice yahagaritswemo, ndetse n’uko ibiganiro bya politiki byasubukurwa mu mucyo no mu kubahiriza amahame mpuzamahanga arengera ikiremwa muntu. Irasaba kandi ko amahanga atarebera, ahubwo agashyira igitutu ku mpande zose bireba, kugira ngo amahoro arambye aboneke mu burasirazuba bwa RDC.






