• Shop & Explore
  • About Us
  • Privacy Policy
Sunday, July 5, 2026
Minembwe Capital News
  • Home
  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • World News
  • sport & entertainment
No Result
View All Result
  • Home
  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • World News
  • sport & entertainment
No Result
View All Result
Minembwe Capital News
No Result
View All Result
Home Shop & Explore

Amabanga Yari Yaribagiranye y’Aba-Neanderthal: Siyansi Yongeye Kwerekana Isura y’Umugore Wabayeho Imyaka 75,000 Ishize, Ihindura Uko Twumvaga Inkomoko y’Ikiremwamuntu

Bahanda Bruce by Bahanda Bruce
July 5, 2026
in Shop & Explore
0
Amabanga Yari Yaribagiranye y’Aba-Neanderthal: Siyansi Yongeye Kwerekana Isura y’Umugore Wabayeho Imyaka 75,000 Ishize, Ihindura Uko Twumvaga Inkomoko y’Ikiremwamuntu
63
SHARES
1.6k
VIEWS
Share on FacebookShare on TwitterShare on Whatsapp

Amabanga Yari Yaribagiranye y’Aba-Neanderthal: Siyansi Yongeye Kwerekana Isura y’Umugore Wabayeho Imyaka 75,000 Ishize, Ihindura Uko Twumvaga Inkomoko y’Ikiremwamuntu

You might also like

Ivumburwa ry’Amabuye y’Agaciro Ryateje Intambara Ikomeye Yahitanye Abaturage muri RDC

Uko Umuherwe wa Mbere muri Afurika Akomeje Guhindura Ubukungu bw’Isi

Abajyanywe mu Butumwa bwa Artemis II bagarutse ku Isi, Bahishura Ibyo Babonye hafi y’Ukwezi nyuma y’imyaka 50

Mu rugendo rurerure rw’amateka y’ikiremwamuntu, hari amabanga menshi yakomeje kwibazwaho n’abashakashatsi ku nkomoko y’abantu batuye isi. Mu moko yabayeho mbere y’uko Homo sapiens, ari bo bantu b’iki gihe, bakwira hirya no hino ku isi, harimo aba-Neanderthal (Homo neanderthalensis), ubwoko bwabayeho mu Burayi, mu Burasirazuba bwo Hagati no mu Burengerazuba bwa Aziya hagati y’imyaka igera ku 400,000 na 40,000 ishize.

Nyuma y’imyaka ibihumbi n’ibihumbi ayo mateka ashyinguwe, ubushakashatsi bugezweho bwakozwe n’itsinda ry’abahanga bo muri Kaminuza ya Cambridge ku bufatanye n’abashakashatsi mpuzamahanga, bwongeye kuzura kimwe mu bice by’ingenzi by’amateka y’ikiremwamuntu. Bakoresheje ikoranabuhanga rigezweho, bongeye kurema isura y’umugore w’Umu-Neanderthal wapfuye hashize imyaka hafi 75,000, ibintu bifatwa nk’imwe mu ntambwe zikomeye siyansi imaze gutera mu gusobanukirwa ubuzima bw’abantu ba kera.

Iki gikorwa nticyatanze gusa ishusho y’uko uwo mugore yasaga, ahubwo cyanahinduye imyumvire yari imaze imyaka myinshi ivuga ko aba-Neanderthal bari abantu b’inyamaswa cyangwa badafite ubwenge. Ahubwo, ibimenyetso bishya byerekana ko bari abantu bafite umuco, imiryango, ubufatanye ndetse n’ubushobozi bwo kubaha no gushyingura abapfuye.

Aba-Neanderthal ni ubwoko bw’abantu ba kera babayeho mbere y’uko abantu b’iki gihe bakwira isi. Batuye cyane mu Burayi, mu Burasirazuba bwo Hagati harimo Iraq, Syria, Israel na Iran, ndetse no mu Burengerazuba bwa Aziya.

Babayeho mu bihe by’ibarafu (Ice Age), igihe isi yari ikonje cyane kurusha uko imeze muri iki gihe. Kubaho muri ibyo bihe byasabaga imbaraga nyinshi, ari na yo mpamvu bari bafite imibiri minini, amagufa akomeye n’imikaya ikomeye yabafashaga kwihanganira ubukonje bukabije.

Mu gihe cyashize, abantu benshi babafataga nk’ibiremwa bidafite ubwenge cyangwa imibereho iteye imbere. Nyamara ubushakashatsi bwa siyansi bwagiye bukorwa mu myaka ya vuba bwagaragaje ko iyo myumvire yari ishingiye ku makuru atuzuye.

Ubuvumo bwa Shanidar: Ahantu Hahinduye Amateka ya Siyansi

Ubushakashatsi bwashingiye ku bisigazwa byavumbuwe mu buvumo bwa Shanidar, buherereye mu misozi y’Abakurde mu majyaruguru ya Iraq. Ubu buvumo bufatwa nk’imwe mu hantu h’ingenzi cyane ku isi mu bushakashatsi ku mateka y’ikiremwamuntu.

Mu myaka ya 1950, abashakashatsi bahavumbuye ibisigazwa by’abantu nibura icumi b’aba-Neanderthal, barimo abagabo, abagore n’abana.

Mu mwaka wa 2015, irindi tsinda ry’abashakashatsi ryagarutse muri ubu buvumo rivumbura ibindi bisigazwa bishya byiswe Shanidar Z, birimo urutirigongo, intugu, amaboko, igituza n’agahanga.

Nubwo agahanga kari karajanjaguritse bikabije nyuma yo kugwirwa n’ibuye rinini ryaturutse ku gisenge cy’ubuvumo mu myaka ibihumbi ishize, abahanga ntibacitse intege.

Prof. Graeme Barker wo muri Kaminuza ya Cambridge yavuze ko igihe babubonaga, bwari bumeze “nk’ibice bya pizza byamenetse.”

Nyuma y’umwaka urenga bateranya uduce tw’amagufa twari twaratatanye, bakoresheje ikoranabuhanga rya 3D Scan bashobora kongera kurema isura yegereye cyane uko uwo mugore yari ameze akiri muzima.

Abahanga mu buhanzi bwa Paleoart, Adrie na Alfons Kennis bo mu Buholandi, bifashishije amakuru ya siyansi n’imiterere y’amagufa bubaka isura y’uyu mugore.

Yagaragaye afite amazuru manini, amaso manini, uruhanga rugufi n’isura ikomeye, ibintu byafashaga aba-Neanderthal guhangana n’ubukonje bukabije bw’icyo gihe.

Nubwo yari atandukanye n’abantu b’iki gihe, isura ye yagaragaje ko hari byinshi bahuriragaho na Homo sapiens, bikomeza gushimangira ko ayo moko yombi yari afitanye isano ya hafi mu rugendo rw’ubwihindurize bw’ikiremwamuntu.

Isesengura ry’amenyo n’amagufa ryagaragaje ko uyu mugore ashobora kuba yarapfuye afite hagati y’imyaka 40 na 45, imyaka yafatwaga nk’iyisumbuye muri icyo gihe.

Kubera ko igufa ry’amatako ritabonetse, abahanga bifashishije isesengura rya proteins zabonetse mu ryinyo rye, zemeza ko yari umugore.

Kimwe mu byatangaje cyane ni uko imibiri yabo yabonetse ishyinguwe mu buryo bugaragaza ko bari bafite imigenzo yo gushyingura no kubaha abapfuye.

Abashakashatsi basanze bashyingurwaga iruhande rw’urutare runini rwakoreshwaga nk’ikimenyetso cy’aho bashyinguraga. Hafi y’amagufa yabo hanabonetse ibisigazwa by’utubuto tw’indabo, bituma bamwe bakeka ko bashyiraga indabo ku mirambo nk’ikimenyetso cy’icyubahiro.

Nubwo hari impaka ku nkomoko y’izo ndabo, abahanga benshi bahuriza ku mwanzuro ko aba-Neanderthal bari bafite umuco n’imibereho iteye imbere kurusha uko byari bisanzwe byizerwa.

Aba-Neanderthal bazimye hashize imyaka hafi 40,000. Abahanga bavuga ko bishobora kuba byaratewe n’ihindagurika rikomeye ry’ikirere, irushanwa ry’umutungo hagati yabo na Homo sapiens, ndetse no kuba bamwe muri bo barivanze n’abantu b’iki gihe.

Ubushakashatsi bwa ADN bugaragaza ko abantu benshi batuye i Burayi no muri Aziya kugeza n’ubu bafite hagati ya 1% na 2% by’uturemangingo tw’aba-Neanderthal. Ibi bivuze ko nubwo batakiriho nk’ubwoko bwihariye, igice cy’irage ryabo gikomeje kubaho mu bantu b’iki gihe.

Uku kongera kurema isura y’umugore wa Shanidar ni intambwe ikomeye mu mateka ya siyansi. Byerekanye ko aba-Neanderthal batari abantu b’ubugome cyangwa badafite ubwenge nk’uko byigeze kuvugwa, ahubwo bari abantu bafite umuryango, umuco, ubufatanye n’umutima wo kwita ku bandi.

Uyu munsi, ubuvumo bwa Shanidar bukomeje kuba kimwe mu bibanza by’ingenzi ku isi mu bushakashatsi bw’amateka y’ikiremwamuntu, kandi buri gice cy’amagufa kivumburwa gikomeza gufungura andi mabanga ku rugendo rurerure rw’inkomoko y’abantu batuye isi.

Minembwe Capital News

Tags: AmatekaNeanderthalUbushashatsiUmugore
Share25Tweet16Send
Bahanda Bruce

Bahanda Bruce

Recommended For You

Ivumburwa ry’Amabuye y’Agaciro Ryateje Intambara Ikomeye Yahitanye Abaturage muri RDC

by Bahanda Bruce
July 5, 2026
0
Ivumburwa ry’Amabuye y’Agaciro Ryateje Intambara Ikomeye Yahitanye Abaturage muri RDC

Ivumburwa ry’Amabuye y’Agaciro Ryateje Intambara Yahitanye Abaturage muri RDC Mu Ntara ya Lomami muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), havutse amakimbirane akomeye hagati y’abaturage bo mu bice...

Read moreDetails

Uko Umuherwe wa Mbere muri Afurika Akomeje Guhindura Ubukungu bw’Isi

by Bahanda Bruce
July 5, 2026
0
Uko Umuherwe wa Mbere muri Afurika Akomeje Guhindura Ubukungu bw’Isi

Uko Umuherwe wa Mbere muri Afurika Akomeje Guhindura Ubukungu bw’Isi Umuherwe ukomoka muri Nigeria, Aliko Dangote, ari mu byishimo bikomeye nyuma yo kongera gushyirwa ku rutonde ruzwi cyane...

Read moreDetails

Abajyanywe mu Butumwa bwa Artemis II bagarutse ku Isi, Bahishura Ibyo Babonye hafi y’Ukwezi nyuma y’imyaka 50

by Bahanda Bruce
July 5, 2026
0
Abajyanywe mu Butumwa bwa Artemis II bagarutse ku Isi, Bahishura Ibyo Babonye hafi y’Ukwezi nyuma y’imyaka 50

Abajyanywe mu Butumwa bwa Artemis II bagarutse ku Isi, Bahishura Ibyo Babonye hafi y’Ukwezi nyuma y’imyaka 50 Abahanga mu by’isanzure bakoze amateka mashya mu rugendo rwiswe Artemis II...

Read moreDetails

Ifoto y’igitangaza y’Isi yafatiwe mu kirere ishimangira intambwe nshya mu bushakashatsi bw’ikirere

by Bahanda Bruce
July 5, 2026
0
Ifoto y’igitangaza y’Isi yafatiwe mu kirere ishimangira intambwe nshya mu bushakashatsi bw’ikirere

Ifoto y’igitangaza y’Isi yafatiwe mu kirere ishimangira intambwe nshya mu bushakashatsi bw’ikirere Mu gihe ubushakashatsi ku isanzure bukomeje gutera imbere, Ikigo cy’Abanyamerika gishinzwe iby’isanzure, NASA, cyashyize ahagaragara amafoto...

Read moreDetails

Inkuba, Ubumenyi n’Umuco, Isomo Rikomeye ku Buzima bw’Uwakubiswe n’Inkuba

by Bahanda Bruce
July 5, 2026
0
Inkuba, Ubumenyi n’Umuco, Isomo Rikomeye ku Buzima bw’Uwakubiswe n’Inkuba

Inkuba, Ubumenyi n'Umuco, Isomo Rikomeye ku Buzima bw'Uwakubiswe n'Inkuba Mu gace ka Jarama, mu Burasirazuba bw’u Rwanda, haravugwa inkuru yihishemo agahinda gakomeye, aho inkuba yakubise abantu icyenda, bamwe...

Read moreDetails
Next Post
Dore uko i Mulenge iwabo w’Abanyamulenge umutekano uhagaze

MINEMBWE: CALM RETURNS AFTER SECURITY SHIFTS – ME BYASHONI DELIVERS A MESSAGE OF HOPE

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Browse by Category

  • Conflict & Security
  • Regional Politics
  • Religion
  • Shop & Explore
  • sport & entertainment
  • Uncategorized
  • World News

Minembwe Capital News

MINEMBWE DUTANGAZA AMAKURU ATOHOJE KANDI YIZEWE Y'I MULENGE NO MU KARERE, NDETSE NO KU ISI HOSE.

CATEGORIES

BROWSE BY TAG

Abanyamulenge Abaturage AFC/m23 America Amerika Bibogobogo Bukavu Burundi Drone Fardc FDLR Fizi Goma ibiganiro Ibitero Igitero Imirwano Imyigaragambyo Ingabo z'u Burundi Intambara Iran Israel Kagame Kinshasa Kivu yamajy'Epfo M23 Masisi Maï Maï Mikenke Minembwe Monusco Ndayishimiye Rdc Rwanda SADC Trump Tshisekedi Twirwaneho U Burusiya Uganda Ukraine Umutekano U Rwanda Uvira Wazalendo

© 2025 minembwe

Manage Cookie Consent
To provide the best experiences, we use technologies like cookies to store and/or access device information. Consenting to these technologies will allow us to process data such as browsing behavior or unique IDs on this site. Not consenting or withdrawing consent, may adversely affect certain features and functions.
Functional Always active
The technical storage or access is strictly necessary for the legitimate purpose of enabling the use of a specific service explicitly requested by the subscriber or user, or for the sole purpose of carrying out the transmission of a communication over an electronic communications network.
Preferences
The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
Statistics
The technical storage or access that is used exclusively for statistical purposes. The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
Marketing
The technical storage or access is required to create user profiles to send advertising, or to track the user on a website or across several websites for similar marketing purposes.
  • Manage options
  • Manage services
  • Manage {vendor_count} vendors
  • Read more about these purposes
View preferences
  • {title}
  • {title}
  • {title}
No Result
View All Result
  • Home
  • Regional Politics
  • Conflict & Security
  • World News
  • About Us
    • Privacy Policy

© 2025 minembwe

This website uses cookies. By continuing to use this website you are giving consent to cookies being used. Visit our Privacy and Cookie Policy.
Not enough quota to unlock this post
Unlock left : 0
Are you sure want to cancel subscription?