Amerika Yamaganye Ibitero byibasira Abasivile mu Burasirazuba bwa RDC
Igitero cya drone cyagabwe mu mujyi wa Goma, umurwa mukuru w’intara ya Kivu y’Amajyaruguru mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), cyongeye gukaza impaka ku mutekano w’abasivile n’abakora ibikorwa by’ubutabazi mu karere karimo intambara ikomeye. Iki gitero cyahitanye umukozi w’Umuryango w’Abibumbye ukomoka mu Bufaransa hamwe n’abasivile babiri, bituma amahanga atangira kongera gutabariza abaturage bakomeje kugirwaho ingaruka n’intambara imaze imyaka myinshi muri aka karere.
Ibi byatangajwe n’Ibiro bishinzwe Afurika muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika, byasohoye itangazo tariki ya 11/03/2026. Muri iri tangazo, Washington yamaganye ibitero byibasira abasivile, isaba impande zose ziri mu ntambara kubahiriza amasezerano yo guhagarika imirwano no kurinda ubuzima bw’abaturage n’abakozi b’imiryango mpuzamahanga.
Mu butumwa bwashyizwe ku rubuga rwa X rw’iyo minisiteri, hagarutswe ku ngaruka zikomeye z’iki gitero, hagira hati:
“Igitero cya drone cyabaye ku wa Gatatu i Goma cyahitanye umukozi w’Umuryango w’Abibumbye n’abasivile nibura babiri, cyongera ku mubare w’abamaze gupfa mu buryo bubabaje mu burasirazuba bwa RDC. Turihanganisha imiryango yabo ndetse n’abo bakoranaga, kandi turasaba impande zose ziri mu ntambara kurinda abakozi b’ubutabazi n’ab’Umuryango w’Abibumbye. Ibitero byibasira abasivile ntibyemewe na gato.”
Amerika yongeyeho ko itegereje ko impande zose zirimo Leta ya Kinshasa, ihuriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23), n’abandi bose bagira uruhare muri iyi ntambara kubahiriza amasezerano bagiranye yo guhagarika imirwano.
Amakuru y’ibanze yatangajwe n’ihuriro rya AFC/M23 agaragaza ko abantu batatu ari bo bamaze kwemezwa ko bahitanywe n’iki gitero, barimo umukozi w’ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku bana (UNICEF) ukomoka mu Bufaransa.
Nyuma, Leta ya RDC yatangaje ko igiye gukora iperereza rigamije kumenya iby’iki gitero cyagabwe i Goma. Icyakora, hari abavuga ko ibi bishobora kuba ari uburyo bwo kuyobya uburari, kuko amakuru yatanzwe n’abaturage bo mu mujyi wa Goma agaragaza ko ingabo za RDC ari zo zagabye iki gitero, zigamije kurimbura abayobozi b’ihuriro rya AFC/M23. Ibi kandi byemezwa n’abayobozi bari muri iri huriro rya Alliance Fleuve Congo (AFC/M23).
Iki gitero cyongeye kwibutsa ubukana bw’intambara iri hagati y’ingabo za Leta ya Congo (FARDC) n’ihuriro rya AFC/M23, mu gihe buri ruhande rushinja urundi kuba nyirabayazana w’ibitero byibasira abasivile, nubwo hari amakuru agaragaza ko ingabo za RDC n’abambari bazo ari bo batangiza ibitero.
Iki gitero kandi cyongeye gutuma hibazwa ku mutekano w’abakozi b’imiryango itanga ubufasha bw’ubutabazi mu burasirazuba bwa RDC. Nk’uko byatangajwe n’Ibiro by’Umuryango w’Abibumbye bishinzwe guhuza ibikorwa by’ubutabazi (OCHA), mu kwezi kwa mbere kwa 2026 habayeho ibitero byibasiriye abakozi b’ubutabazi muri aka karere.
Igitero cya drone cyagabwe i Goma cyerekanye ko umutekano w’aba bakozi ugikomeje kuba ikibazo gikomeye.
Mbere y’iki gitero cy’i Goma, tariki ya 05/03/2026, ibihugu byinshi birimo u Bubiligi, Danemark, Ubufaransa, u Budage, u Buholandi, Suwede, u Busuwisi, u Bwongereza ndetse na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, hamwe n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi, byari byasohoye itangazo bihuriyemo rigaragaza impungenge zikomeye ku kuba amasezerano yo guhagarika imirwano mu burasirazuba bwa RDC akomeje kutubahirizwa.
Aya masezerano yasinyiwe i Washington tariki ya 04/12/2025, ndetse anashimangirwa n’imihigo yafatiwe i Doha tariki ya 19/08/2025, agamije gushyiraho agahenge karambye no guhagarika burundu imirwano.
Ibi bihugu n’imiryango mpuzamahanga bigize itsinda mpuzamahanga rihuza ibikorwa byo gushaka amahoro mu karere k’Ibiyaga Bigari (International Contact Group – GCI), riyobowe na Suwede, byavuze ko bimwe mu byica ayo masezerano harimo no gukoresha drones mu bitero bya gisirikare, ibintu bishobora gushyira mu kaga gakomeye abasivile.
Nubwo amahanga akomeje gushyira imbaraga mu gushaka amahoro binyuze mu biganiro bya dipolomasi, harimo inzira za Washington na Doha zishyigikiwe n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, ku rugamba ho ibintu biracyari bibi.
Amahanga akomeje gushimangira ko nta gisubizo cya gisirikare cyonyine gishobora gukemura ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC, asaba ko impande zose zisubira ku meza y’ibiganiro kugira ngo haboneke umuti urambye w’iyi ntambara imaze imyaka myinshi ihungabanya ubuzima bw’abaturage.






