Haravugwa Ishimutwa ry’Abasore b’Abanyamulenge mu Burundi
Amakuru aturuka mu gihugu cy’u Burundi aravuga ko hari abasore b’Abanyamulenge babarirwa mu mirongo bashimuswe mu minsi ya vuba, mu gikorwa cyabereye mu nkambi y’impunzi z’Abanye-Congo iherereye i Mucishemere, mu ntara ya Cibitoki. Ibi byabaye mu mpera z’icyumweru gishize, bikaba byateje impungenge zikomeye ku mutekano w’impunzi n’uburenganzira bwazo nk’uko biteganywa n’amategeko mpuzamahanga.
Nk’uko amakuru aturuka mu mpunzi ziri muri iyo nkambi abivuga, izi mpunzi zabwiye Minembwe Capital News ko mu ishimutwa ry’abo basore, hagaragaye uruhare rw’ingabo z’u Burundi zifatanyije na Shyaka Nyamusaraba, umuyobozi wa gisirikare w’umutwe witwaje intwaro wa Gumino ukorerera muri misozi y’i Mulenge muri teritwari ya Uvira. Abo basore bivugwa ko bashimuswe bari barahungiye muri iyo nkambi mu rwego rwo gushaka umutekano, nk’impunzi zemewe n’amategeko.
Ubuhamya bwatanzwe n’abari aho bugira buti:
“Ingabo z’u Burundi zifatanyije na Nyamusaraba zashimuse abasore b’Abanyamulenge hano Mucishemere.”
Ubwo buhamya bukomeza busobanura ko:
“Aba basore bari impunzi, badafite intwaro kandi bari barahungiye ku butaka bw’u Burundi bashaka umutekano.”
Amakuru akomeza agaragaza ko Nyamusaraba n’umutwe wa Gumino ayoboye basanzwe bafitanye imikoranire n’ingabo z’u Burundi, ndetse bakorana n’imitwe irimo Wazalendo, FDLR, hamwe n’ingabo za FARDC zo muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Iyi mikoranire ivugwa cyane cyane mu bikorwa byibasira imitwe irwanya Leta ya RDC, cyane cyane AFC/M23/MRDP-Twirwaneho, ndetse kandi barwanya n’abaturage b’Abanyamulenge batuye mu Misozi y’i Mulenge.
Ishimutwa ry’impunzi si ikibazo gishya mu karere k’Ibiyaga Bigari, cyane cyane mu bihe by’amakimbirane adashira mu burasirazuba bwa RDC. Abanyamulenge, nk’ubwoko bw’Abanye-Congo bamaze imyaka myinshi bahura n’ingaruka z’intambara n’ivangura, benshi muri bo bakaba barahungiye mu bihugu by’abaturanyi birimo u Burundi, u Rwanda, Kenya n’u Buganda.
Mu mategeko mpuzamahanga, cyane cyane Amasezerano yo mu 1951 yerekeye uburenganzira bw’impunzi, igihugu cyakira impunzi gitegetswe kuzirinda, kikazishakira umutekano, kandi kikirinda ibikorwa byose byazitwara ku gahato cyangwa kubishyira mu maboko y’imitwe yitwaje intwaro. Ibyavuzwe ku ishimutwa ry’abo basore Mucishemere, niba byemejwe, byaba ari ihungabanywa rikomeye ry’ayo masezerano.
Abaharanira uburenganzira bwa muntu basaba ko hakorwa iperereza ryigenga kandi ryimbitse kugira ngo hamenyekane ukuri ku byabaye, ndetse n’aho abo basore baherereye. Basaba kandi ko imiryango mpuzamahanga irimo UNHCR n’abandi bafatanyabikorwa bayo gutabara byihuse, igashyira igitutu ku nzego zibishinzwe kugira ngo uburenganzira bw’impunzi burindwe.
Ibi bibazo byongeye kwerekana uko umutekano w’impunzi mu karere ugikomeje guhungabana, bikaba byibutsa ko amahoro arambye adashobora kugerwaho hatabayeho kubahiriza amategeko, kurinda abasivili no guhagarika imikoranire n’imitwe yitwaje intwaro.






