Ibitero bya ADF Bikomeje Guhungabanya Umutekano w’Abaturage, Bituma Batangira Kwifatira Ubutabera
Mu ijoro ryo ku wa Mbere rishyira ku wa Kabiri, tariki ya 06/04/2026, mu gace ka Mambasa mu Ntara ya Ituri, mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), hongeye kumvikana ibitero by’umutwe w’inyeshyamba wa ADF (Allied Democratic Forces), bikomeje guteza impungenge ku mutekano w’abaturage.
Amakuru aturuka ku baturage bo muri ako gace agaragaza ko icyo gitero cyabereye mu ntera ya kilometero hafi eshatu uvuye mu mujyi wa Mambasa, ku muhanda uhuza Mambasa–Nduye–Mumbere. Muri icyo gitero, amazu menshi yarahiye arakongoka, mu gihe bamwe mu baturage bashimuswe n’abagabye igitero, bikomeza kongera ihungabana rikomeye mu baturage bahatuye.
Ingabo za Leta, FARDC (Forces Armées de la République Démocratique du Congo), zatabaye nyuma yo kumenya ayo makuru, ariko kugeza ubu ntiharatangazwa imibare nyakuri y’abaguye muri icyo gitero, abakomeretse cyangwa abashimuswe. Ibi bikomeje gutuma abaturage baguma mu gihirahiro no mu bwoba bukabije.
Nk’uko byagiye bigaragara mu bihe bishize, ibikorwa bya ADF muri Ituri no muri Kivu y’Amajyaruguru byakomeje gufata indi ntera, aho uyu mutwe ukomoka muri Uganda wagiye wiyuburura mu buryo buteye inkeke. Amateka agaragaza ko ADF yashinzwe mu myaka ya za 1990 igamije kurwanya ubutegetsi bwa Uganda, ariko iza kwimukira mu mashyamba ya Congo, aho yagiye ihindura imikorere kugeza ubwo ishyizwe mu mitwe y’iterabwoba, ikora ubwicanyi ndengakamere ku baturage.
Muri iki gitero giheruka, hamenyekanye kandi inkuru iteye impungenge aho umwe mu bakekwaho kuba mu barwanyi ba ADF yafashwe n’abaturage, agahita atwikwa ari muzima. Ibi bigaragaza uko abaturage batangiye kwiheba no kwiha uburenganzira bwo kwifatira ubutabera (justice populaire), bitewe n’uko bumva inzego za Leta zidahagije mu kubarinda.
Abasesenguzi bagaragaza ko kwiyongera kw’ibi bikorwa by’ubutabera bwo mu baturage bishobora guteza ibindi bibazo bikomeye, birimo guhohotera inzirakarengane, kwiyongera kw’inzangano no gusenya ihame ry’ubutabera bushingiye ku mategeko.
Kugeza ubu, umutekano mu gace ka Mambasa n’ahandi muri Ituri uracyari muke cyane, nubwo ingabo za FARDC zivuga ko zikomeje ibikorwa byo guhiga no guhashya abarwanyi ba ADF. Abaturage bakomeje gusaba Leta ya RDC kongera imbaraga mu kubarindira umutekano, no gushyiraho ingamba zihamye zo guca burundu ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ikomeje kubabuza amahoro.
Mu rwego rw’icyerekezo, ikibazo cya ADF gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye by’umutekano mu burasirazuba bwa Congo, aho hakenewe ubufatanye bw’ibihugu byo mu karere ndetse n’umuryango mpuzamahanga kugira ngo habeho igisubizo kirambye, kirimo kurandura imizi y’iyi mitwe no kugarura ituze rirambye ku baturage bamaze igihe kirekire mu kaga.







