Icyo Amakuru Avuga ku Basirikare ba AFC/M23 Bavuye mu Bice Bimwe byo muri Walikale
Mu gihe umutekano ukomeje kugaragaza ihindagurika rikomeye mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), amakuru mashya aragaragaza ko ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) ryakuye abasirikare baryo mu bice bitandukanye byo muri teritwari ya Walikale, mu ntara ya Kivu y’Amajyaruguru. Ibi byabaye ku wa Kane, tariki ya 26/03/2026, bikaba byakomeje guteza urujijo n’impaka mu basesenguzi b’ibya gisirikare no mu baturage.
Amakuru aturuka mu baturage no mu nzego z’umutekano avuga ko ingabo za AFC/M23 zavuye mu duce twa Mpety na Minjenje, zerekeza ahitwa Banakindi. Ababonye uru rugendo bavuga ko hari abasirikare bagendaga mu modoka, mu gihe abandi bagendaga n’amaguru, banyura mu gace ka Kalembe gafatwa nk’ingenzi mu igenamigambi rya gisirikare muri ako karere.
Si ibyo gusa, kuko n’izindi ngabo zagaragaye ziva mu gace ka Kanune. Amakuru yizewe yemeza ko mu masaha y’igicamunsi (nyuma ya saa sita), abasirikare ba AFC/M23 bafashe icyerekezo cya Miriki, muri teritwari ya Lubero. Nubwo bimeze bityo, haracyari amakuru yemeza ko hari abasirikare ba AFC/M23 basigaye muri utu duce, bikaba bishobora kuba bifite aho bihuriye n’ingamba zo kugenzura no kurinda ibyo bice byari bisanzwe bifite akamaro.
Kugeza ubu, ubuyobozi bwa AFC/M23 ntiburagira icyo butangaza ku mugaragaro ku bijyanye n’iyi gahunda yo kwimura ingabo. Icyakora, aya makuru aje akurikira inama y’abasirikare bakuru b’uyu mutwe yabereye i Minjenje, ku murongo wa Kalembe–Mpety, hashize iminsi ine gusa. Iyo nama bivugwa ko yibanze ku gusuzuma uko imirongo y’urugamba ihagaze ndetse no kunoza imikorere y’ingabo mu bice bitandukanye.
Impamvu zishobora kuba inyuma y’uku kwimura ingabo
Abasesenguzi mu bya gisirikare ntibahuriza ku mpamvu nyamukuru y’iki gikorwa. Hari ababona ko ari ingamba zisanzwe zo kwisuganya no kwimura ingabo (tactical redeployment), hagamijwe kongera imbaraga mu bice bifite akamaro kurushaho ku rugamba.
Abandi bagaragaza ko bishobora guterwa n’igitutu cy’amahanga, by’umwihariko ibiganiro n’ubuhuza bikomeje kugaragara mu rwego rwo gushaka amahoro mu burasirazuba bwa RDC. Muri iki gihe, imiryango mpuzamahanga n’ibihugu byo mu karere bikomeje gusaba impande zose kugabanya ibikorwa bya gisirikare no gushaka umuti urambye w’amakimbirane.
Hari kandi n’abakeka ko bishobora kuba ari amayeri ya gisirikare agamije kuyobya uburari, aho ingabo zishobora kwimurwa zigasiga icyuho gito, hanyuma zikazongera kugaruka cyangwa zigatera ahandi mu buryo butunguranye.
Ibi byose bibaye mu gihe aka karere ka Walikale na Lubero kamaze igihe karimo umutekano muke, by’umwihariko nyuma y’imirwano iherutse kubera i Kanune, aho AFC/M23 yarwanye n’ingabo za FARDC n’imitwe yitwaje intwaro izwi nka Wazalendo na FDLR.
Iyo mirwano yasize ingaruka zikomeye, zirimo guhunga kw’abaturage benshi bavuye mu byabo berekeza mu duce twizewe kurushaho nka Miriki. Abaturage benshi bakomeje kubaho mu buzima bugoye, aho babuze ibiribwa bihagije, aho kuba, ndetse n’ubuvuzi.
Imiryango itanga ubufasha bw’ubutabazi ikomeje kugaragaza impungenge ku mibereho y’aba baturage, isaba ko habaho ubufasha bwihuse ndetse n’ingamba zo kubungabunga umutekano wabo.
Kugeza ubu, nta mirwano ikomeye irongera kumvikana muri utu duce twavuyemo ingabo, ariko umwuka w’ubwoba n’amakenga uracyari mwinshi mu baturage. Abenshi baracyategereje kureba niba uku kwimura ingabo ari intangiriro y’ituze cyangwa se ari intambwe iganisha ku yindi mirwano mishya.
Icyizere cy’abaturage ba Walikale ni uko haboneka amahoro arambye, abemerera gusubira mu byabo no kongera kubaho ubuzima busanzwe. Gusa kugeza ubu, ejo hazaza h’aka karere karacyari mu gihirahiro, gushingiye ku byemezo bya gisirikare n’ibiganiro bya dipolomasi bikomeje kubera inyuma y’amarido.






