Intambara Ikomeje Kwaguka muri Fizi: Ingabo Nshya Zoherejwe mu Gace mu gihe MRDP-Twirwaneho Ikomeje Guhangana n’Ibitero Bikomeye Bigabwa ku Banyamulenge
Mu gihe ikibazo cy’umutekano muke gikomeje gufata indi ntera mu bice bya Minembwe no mu misozi ya Fizi, amakuru aturuka mu bice bitandukanye bya Kivu y’Amajyepfo avuga ko hari ingabo nshya zoherejwe muri ako karere mu rwego rw’ibikorwa bya gisirikare bikomeje kuhagaragara. Ibi bibaye mu gihe abaturage bakomeje kugaragaza impungenge zituruka ku mirwano imaze igihe ihuza impande zihanganye, bikagira ingaruka zikomeye ku mibereho yabo ndetse no ku mutekano rusange.
Nk’uko amakuru aturuka mu misozi ya Fizi abivuga, mu ntangiriro z’iki cyumweru hageze abasirikare benshi baturutse mu mujyi wa Kalemie, mu Ntara ya Tanganyika. Aya makuru avuga ko amato abiri ya gisirikare yageze ku cyambu cya Uvira ku wa Gatatu, avuye i Kalemie, atwaye abasirikare n’ibikoresho bya gisirikare.
Nyuma yo kugera i Baraka, bivugwa ko aba basirikare bakomeje urugendo rwabo berekeza mu bice bitandukanye bya Teritwari ya Fizi. Amakuru ahari avuga ko bamwe banyuze mu nzira ya Mugera, abandi banyura muri Mirimba na Lulenge, mu gihe abandi boherejwe mu Rusuku ndetse no kuri Point Zéro, ahakomeje kuvugwa ibikorwa bya gisirikare bikomeye.
Amakuru aturuka hafi y’ahabera ibikorwa bya gisirikare avuga ko izo ngabo zoherejwe kugira ngo zifatanye n’izisanzwe zikorera muri ako karere, zirimo FARDC, ingabo z’u Burundi ziri mu bikorwa bya gisirikare muri Kivu y’Amajyepfo, ndetse n’imitwe yitwaje intwaro ya Wazalendo. Hari kandi amakuru akomeza kuvuga ko abarwanyi ba FDLR bakomeje kugaragara mu bice bimwe by’iyi ntambara, nubwo hakiri impaka n’ibitekerezo bitandukanye ku ruhare rwabo nyarwo muri ibi bikorwa.
Ku ruhande rw’abaturage b’Abanyamulenge n’ababakurikirana, hakomeje kugaragara impungenge z’uko ibikorwa bya gisirikare bimaze igihe bikorwa muri aka karere byagiye bigira ingaruka zikomeye ku baturage, harimo kwimurwa mu byabo, gutakaza imitungo, ndetse no guhunga kw’abaturage benshi.
Mu rwego rwo guhangana n’ibi bibazo by’umutekano, umutwe wa MRDP-Twirwaneho ukomeje kuvuga ko inshingano zawo ari ukurinda abaturage b’Abanyamulenge no kubarinda ibitero bibagabwaho. Uyu mutwe uvuga ko ibikorwa byawo byibanda ku kurinda abaturage no gukumira ibitero bibibasira.
Abasesenguzi bakurikirana ikibazo cya Minembwe bavuga ko MRDP-Twirwaneho yabaye umwe mu mitwe ikomeje kugira uruhare rukomeye mu mirwano ikunze kuvugwa muri aka karere. Nubwo intambara ikomeje kandi umutekano utaragaruka mu buryo busesuye, uyu mutwe ukomeje kugaragara mu bikorwa byo kurinda abaturage bo mu misozi ya Minembwe no mu bice biyikikije.
Mu duce nka Gakenke, Kalingi, Bidegu, Kalongi, Mikenke n’ahandi, imirwano yakomeje kuvugwa kenshi muri iyi minsi. Abaturage bavuga ko bakomeje kubaho mu bihe bitoroshye, aho benshi bakiri mu bihuru cyangwa mu mashyamba kubera umutekano muke.
Nubwo impande zose zikomeje kuvuga ko zirwanira inyungu z’abaturage, ukuri kugaragara ni uko abaturage ari bo bakomeje kwishyura ikiguzi kinini cy’iyi ntambara. Amashuri menshi yarafunzwe, ibikorwa by’ubuhinzi biradindira, ubucuruzi burahagarara, ndetse na serivisi z’ibanze zirushaho kugorana kugerwaho.
Abakurikirana ibibera muri Minembwe bavuga ko amahoro arambye ashobora kugerwaho binyuze mu nzira za politiki n’ibiganiro byubaka icyizere hagati y’impande zose, aho gukomeza kwishingikiriza gusa ku mbaraga za gisirikare.
Mu gihe ingabo nshya zikomeje kugera mu misozi ya Fizi no mu bice bikikije Minembwe, amaso y’abaturage n’ay’abakurikiranira hafi ikibazo cy’uburasirazuba bwa RDC akomeje kureba uko ibintu bizagenda mu minsi iri imbere.
Abaturage bo muri ako karere bavuga ko icyifuzo cyabo gikomeye ari ukubona umutekano urambye, uburenganzira bwabo bukubahirizwa, no kubaho mu gihugu kirangwa n’ubwiyunge n’ubutabera.
Kugeza ubu, imirwano n’itandukaniro ry’amakuru aturuka ku mpande zitandukanye biracyakomeje, bigatuma habaho urujijo ku ishusho nyayo y’ibibera ku rugamba. Icyakora, ikigaragara ni uko ikibazo cya Minembwe gikomeje kuba kimwe mu bibazo bikomeye by’umutekano n’imibereho y’abaturage bikibangamiye uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
— Minembwe Capital News
