Perezida Macron Yanenze Amagambo ya Trump ku Ntambara ya Iran
Mu gihe intambara ihanganishije Amerika, Israel na Iran ikomeje gufata indi ntera, Perezida w’u Bufaransa Emmanuel Macron yagaragaje impungenge zikomeye ku buryo iyi ntambara irimo kuvugwaho n’ubuyobozi bwa Amerika, cyane cyane ku magambo asa n’aho avuguruzanya ya Donald Trump.
Mu ruzinduko yagiriye muri Koreya y’Epfo, Macron yabwiye abanyamakuru ko ibijyanye n’intambara bidakwiye gufatwa nk’ibintu byoroheje cyangwa bihindagurika uko bwije n’uko bukeye. Yagize ati: “Ibi si igitaramo; turimo kuvuga ku ntambara, ku mahoro, ndetse no ku buzima bw’abantu.”
Yakomeje agaragaza ko mu bihe nk’ibi abayobozi bakwiye kugira umurongo uhamye, agira ati: “Iyo ushaka guha ibintu uburemere bwabyo, ntuvuga buri munsi ibinyuranye n’ibyo wavuze ejo hashize.” Ibi byumvikanisha kunenga, mu buryo butaziguye, imvugo za Trump zagiye zigaragaza kudahama ku murongo umwe—aho rimwe avuga ko agahenge kari hafi, ubundi akavuga ko intambara ishobora gukomeza cyangwa ko yamaze gutsinda.
Iyi ntambara imaze iminsi mike, ikaba yaratangiye nk’igikorwa cya gisirikare gishyigikiwe na Amerika na Israel, hagamijwe guhangana n’ingufu za Iran mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati.
U Bufaransa, kimwe n’ibindi bihugu by’i Burayi, bwagaragaje inkunga ku bikorwa bimwe bya gisirikare, cyane cyane mu rwego rwo kurinda inyungu zabwo n’umutekano w’akarere. Ariko bwirinze kwinjira mu ntambara mu buryo bwuzuye, buhitamo gushyira imbere inzira za dipolomasi no gushaka uko ibiganiro byakomeza.
Umubano hagati y’u Bufaransa na Amerika usanzwe ufite amateka maremare, kuva mu gihe cy’Intambara ya Revolisiyo ya Amerika (American Revolutionary War), aho u Bufaransa bwafashije Amerika kubona ubwigenge.
Nubwo ari abafatanyabikorwa ba hafi, ntibabura kutumvikana ku bibazo mpuzamahanga. Urugero ruzwi ni igihe u Bufaransa bwanze gushyigikira intambara yo muri Iraq mu 2003, mu gihe Amerika yo yayigiyemo.
Muri iki gihe, itandukaniro riri kugaragara si ku ntego nyamukuru yo guhangana n’ibibazo by’umutekano, ahubwo riri ku buryo bwo kubigeraho:
- Amerika ikunze gufata ibyemezo byihuse, yibanda ku mbaraga za gisirikare
- U Bufaransa n’u Burayi muri rusange bigashyira imbere dipolomasi, ibiganiro, n’igihe kirekire cyo gushakira ibibazo ibisubizo
Ubu umubano hagati y’u Bufaransa na Amerika uracyari mwiza ku rwego rw’ubufatanye bwa gisirikare n’ubukungu, ariko hariho igitutu gituruka ku buryo bwo gufata ibyemezo ku bibazo bikomeye by’isi.
Macron arimo gusaba ko habaho umurongo uhamye mu itangazamakuru no mu byemezo bya politiki, ko amagambo y’abayobozi adahindagurika uko bwije n’uko bukeye, ndetse n’uko habaho kwitonda mu gihe hafatwa ibyemezo bifite ingaruka ku buzima bw’abantu benshi.
Ibi bigaragaza ko nubwo ibihugu byombi bikomeje kuba inshuti zikomeye, hariho icyuho cy’imyumvire ku micungire y’ibibazo bikomeye nk’iyi ntambara iri mu karere k’Uburasirazuba bwo Hagati.
Ibyatangajwe na Emmanuel Macron si amagambo asanzwe ya dipolomasi gusa, ahubwo ni ubutumwa bwerekana ko mu bihe by’intambara isi ikeneye ubuyobozi bufite umurongo uhamye, butajegajega, kandi bushyira imbere agaciro k’ubuzima bw’abantu kurusha inyungu za politiki.
Mu gihe Amerika ikomeje kugira uruhare rukomeye muri iyi ntambara, ijwi ry’u Bufaransa n’ibindi bihugu by’i Burayi rikomeje gusaba ubwitonzi, ibiganiro n’ubwumvikane, aho gukomeza gukaza umurego w’intambara.
