RDC Yinjiye mu Gihe cy’Impinduka za Politiki: Icyemezo cy’Urukiko Nshinga Cyazamuye Impaka, Ese Ubutegetsi bwa Félix Tshisekedi Buri mu Kaga? Isesengura Ryimbitse ku Cyerekezo cy’Igihugu

MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)

Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano, ubukungu n’amakimbirane ya politiki, icyemezo cy’Urukiko Nshinga cyemeje itegeko ririmo ingingo zagaragajwe ko zisaba ibisobanuro cyongeye gukongeza impaka mu gihugu.

Urukiko Nshinga rwemeje iryo tegeko, ariko rugaragaza ko ingingo za 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 12, 14, 19, 21, 23 na 43 zigomba gusobanurwa hakurikijwe Itegeko Nshinga kugira ngo zikoreshwe neza. Ibi bifungura inzira yo kuritangaza ku mugaragaro, mu gihe Perezida Félix Tshisekedi ategerejwe gutangiza ibiganiro by’igihugu bizahuza impande zitandukanye.

Isesengura rishingiye ku mategeko rigaragaza ko nta ngingo izwi iteganya ko kwemezwa kw’iri tegeko cyangwa ivugururwa ry’Itegeko Nshinga bihita bikuraho Perezida uri ku butegetsi.

Manda ya Perezida wa Repubulika irindwa n’Itegeko Nshinga, kandi ishobora kurangira gusa mu buryo buteganywa n’amategeko, nko kurangiza manda, kwegura, kubuzwa burundu gukora inshingano hakurikijwe amategeko, cyangwa izindi mpamvu ziteganywa n’Itegeko Nshinga.

Bityo, kugeza ubu nta cyemezo cyafashwe n’Urukiko Nshinga cyangwa n’izindi nzego zemewe n’amategeko cyerekana ko Perezida Félix Tshisekedi ashobora kuva ku butegetsi kubera iri tegeko.

Mu byumweru bishize hakomeje gukwirakwira ibihuha ku mbuga nkoranyambaga bivuga ko hashobora kuba hari umugambi wo guhirika ubutegetsi.

Ariko kugeza ubu, nta bimenyetso bifatika cyangwa amakuru yemejwe n’inzego zibifitiye ububasha agaragaza ko hari coup d’État iri gutegurwa i Kinshasa.

Nubwo hari umwuka mubi wa politiki, kutumvikana hagati y’ubutegetsi n’abatavuga rumwe na bwo, ndetse n’ibibazo by’umutekano bikomeje mu burasirazuba bw’igihugu, ibyo ntibihagije kwemeza ko hari umugambi wo guhirika ubutegetsi.

Kubera iyo mpamvu, abanyamakuru bagomba gukomeza gutandukanya amakuru yemejwe n’ibihuha kugira ngo batayobya abasomyi.

RDC iri mu bihe bikomeye kurusha ibindi kuva Perezida Félix Tshisekedi yatangira manda ye ya kabiri.

Igihugu gihanganye n’ibibazo byinshi birimo umutekano muke mu burasirazuba, ubukungu bukomeje kugorwa n’izamuka ry’ibiciro, kutumvikana hagati y’abanyapolitiki, ndetse n’igitutu cy’umuryango mpuzamahanga usaba ibisubizo birambye.

Abatavuga rumwe n’ubutegetsi bakomeje gusaba impinduka mu miyoborere no mu mikorere y’inzego za Leta, mu gihe ubutegetsi bwo bushimangira ko ibiganiro by’igihugu bishobora gufasha kugera ku bwiyunge no gushimangira inzego za Repubulika.

Mu burasirazuba bw’igihugu, imirwano ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku baturage no ku mutekano w’igihugu, ibintu bikomeza gushyira igitutu kuri Leta.

Abasesenguzi benshi bemeza ko ikibazo gikomeye ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi buhanganye na cyo atari uguhirikwa n’igisirikare, ahubwo ari igitutu cya politiki, ibibazo by’umutekano, ubukungu, n’icyizere abaturage bafitiye inzego za Leta.

Mu gihe ibiganiro by’igihugu byagenda neza kandi impande zose zikabigiramo uruhare, bishobora kugabanya umwuka mubi wa politiki. Ariko nibidatanga umusaruro, impaka za politiki zishobora gukomeza kwiyongera.

Nubwo amatora ataha akiri kure, ibikorwa bya politiki biri gukorwa ubu bishobora kuzagira uruhare ku cyizere cy’abaturage no ku miterere y’irushanwa rya politiki.

Abasesenguzi bavuga ko uko Leta izitwara mu gukemura ibibazo by’umutekano, ubukungu n’imiyoborere ari byo bizagira uruhare runini ku buryo amashyaka n’abakandida bazitabirwa n’abaturage.

Icyemezo cy’Urukiko Nshinga ni intambwe ikomeye mu rwego rw’amategeko, ariko ntigisobanura ko Perezida Félix Tshisekedi avuye ku butegetsi cyangwa ko manda ye ihagaze. Mu buryo nk’ubwo, nta bimenyetso byemejwe kugeza ubu byerekana ko i Kinshasa hari coup d’État iri gutegurwa.

Icyakora, RDC ikomeje kuba mu gihe cya politiki gikomeye, aho ibyemezo bizafatwa mu mezi ari imbere—harimo ibiganiro by’igihugu, imiyoborere n’umutekano—bishobora kugira uruhare rukomeye ku cyerekezo cy’igihugu no ku hazaza h’ubutegetsi buriho.