Senateri Muyumba Yamaganye Uburyo Tshisekedi Yahamagayemo Ibiganiro by’Igihugu muri RDC
Senateri muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Francine Muyumba, yagize icyo avuga ku cyemezo cya Perezida Félix-Antoine Tshisekedi cyo gutumiza ibiganiro by’igihugu bigamije gushaka umuti w’ibibazo bya politiki n’umutekano bikomeje kubangamira igihugu.
Muyumba avuga ko ibiganiro by’igihugu bishobora kugira umumaro ari uko byubakiye ku bwumvikane bw’impande zose bireba, aho kugira ngo amategeko n’imiterere yabyo bigenwe n’ubutegetsi buriho bwonyine.
Mu butumwa yashyize ku rubuga rwe rwa X ku mugoroba wo ku wa Kane, tariki ya 27/08/2026, Muyumba yavuze ko Perezida Tshisekedi, kubera ko ari umwe mu bagize uruhare mu bibazo bya politiki ibyo biganiro bigamije gukemura, adakwiye kuba ari we wenyine ugena uburyo ibyo biganiro bizakorwa.
Yagize ati: “Ntushobora kuba uruhande rumwe mu kibazo, umusifuzi ndetse n’ugena amategeko y’umukino.”
Muyumba asaba ko amategeko y’ibiganiro abanza kumvikanwaho
Francine Muyumba yashimangiye ko mbere yo gutangira ibiganiro by’igihugu hakwiye kubanza kumvikana ku mategeko azabigenga.
Muri ibyo, yavuze ko hakwiye kumvikanwaho ku miterere y’ibiganiro, gahunda y’ibizaganirwaho, urutonde rw’abazabyitabira, abashobora kutemererwa kubyitabira ndetse n’ibisabwa mbere y’uko ibiganiro bitangira.
Ku bwe, ibi byose ntibikwiye gushyirwaho hashingiwe ku cyemezo cy’uruhande rumwe, ahubwo bikwiye kuganirwaho n’abafatanyabikorwa bose kugira ngo ibiganiro bizabe bifite icyizere kandi bigere ku musaruro utegerejwe.
Muyumba asaba ko muri iki gikorwa hashyirwamo ubuhuza butabogama kandi bwizewe, bushobora gufasha impande zirebwa n’amakimbirane kugera ku mwanzuro wumvikanyweho.
Uyu munyapolitiki usanzwe afatwa nk’umwe mu bantu begereye uwahoze ari Perezida wa RDC, Joseph Kabila, yavuze ko ibiganiro by’igihugu nyakuri bidakwiye gutegurwa hashingiwe ku bitekerezo cyangwa ku bisabwa n’uruhande rumwe gusa.
Yagaragaje ko ikibazo cya RDC gisaba ko impande zose zigira uruhare mu gushaka igisubizo, kandi ko buri ruhande rukwiye kuba rwiteguye kugira ibyo rwigomwa kugira ngo inyungu rusange z’igihugu zirusheho guhabwa agaciro.
Muyumba yagize ati:
“Niba koko dushaka gukiza Congo, buri wese agomba kwemera kureka ku gice cy’ibyo asaba, kugira ngo inyungu zisumbuye z’Igihugu zibe ari zo zishyirwa imbere.”
Ibiganiro by’igihugu mu gihe RDC ikomeje gushaka inzira y’amahoro
Ibyo Francine Muyumba yatangaje bije mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ikomeje gushakisha inzira ya politiki yo guhangana n’ibibazo bikomeye byugarije igihugu.
Ku ruhande rwa Muyumba, ibiganiro by’igihugu bishobora kuba umwanya wo guhuza Abanyekongo no gushaka umuti w’ibibazo biriho, ariko akagaragaza ko intsinzi yabyo izashingira cyane ku buryo bizategurwa no ku cyizere impande zose zizabigiramo.
Mu buryo bw’imyumvire ye, ibiganiro ntibikwiye kuba urubuga rwo kwemeza ibisubizo byamaze gutegurwa n’uruhande rumwe, ahubwo bikwiye kuba umwanya wo kumva ibitekerezo bitandukanye, kugabanya ibyo impande zishyamiranye zisaba no gushyira imbere inyungu rusange z’igihugu.
Muyumba asanga kugira ngo ibiganiro nk’ibyo bigire icyizere, hakenewe ubuhuza bwigenga kandi bwizerwa, ndetse n’ubushake bwa politiki bwo kwemera ubwumvikane.
Muyumba: Inyungu z’igihugu zigomba kuza imbere
Ubutumwa bwa Francine Muyumba bushingiye ku ihame ry’uko ibiganiro by’igihugu bigomba kuba umwanya wo gushaka ubwumvikane bwagutse, aho kuba igikorwa gitegurwa kandi kigashyirirwaho amategeko n’uruhande rumwe.
Ku bwe, inyungu za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo zigomba kurusha inyungu za politiki z’umuntu cyangwa z’itsinda runaka. Kugira ngo igihugu kigere ku gisubizo kirambye, impande zose zigomba kugira ibyo zireka.
Icyo Muyumba ashimangira ni uko, niba Abanyekongo bashaka koko kubona inzira ibaganisha ku mahoro n’ubwiyunge, ibiganiro bigomba kubakwa ku bwumvikane, kutabogama, kwizerana no kwemera kugirana ubwumvikane ku nyungu rusange z’igihugu.







