Tshisekedi Yemeye Inzira y’Ikiganiro cy’Igihugu Mu Gihe FARDC Ikomeje Gusubira Inyuma ku Rugamba: Ese Ni Impinduka y’Ukuri Cyangwa Ni Ingamba za Politiki?
MINEMBWE CAPITAL NEWS (MCN)
Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Antoine Tshisekedi, yatangaje ko yiteguye gutegura ibiganiro by’igihugu bihuza Abanyekongo bose, nyuma y’ibiganiro yagiranye n’abayobozi b’amadini n’amatorero. Ni icyemezo cyatangajwe mu gihe igihugu gikomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano mu burasirazuba, aho imirwano ikomeje gufata indi ntera.
Umuvugizi wa Guverinoma ya RDC, Patrick Muyaya, yavuze ko ibi biganiro bizaba urubuga ruzafasha Abanyekongo gutanga ibitekerezo ku bibazo byugarije igihugu, cyane cyane ikibazo cy’umutekano mu Ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo. Yongeyeho ko Guverinoma ishaka ko ibyo biganiro bizashingira ku kurinda ubumwe bw’igihugu, ubusugire bwacyo no gushakira hamwe ibisubizo birambye.
Patrick Muyaya yongeye gushimangira ko Guverinoma ikomeza gushinja u Rwanda gushyigikira AFC/M23, avuga ko ikibazo cy’umutekano kimaze imyaka myinshi kigira ingaruka zikomeye ku baturage bo mu burasirazuba bwa RDC.
Icyakora, itangazwa ry’iyi gahunda y’ibiganiro rije mu gihe isura y’urugamba ikomeje guhinduka. Kuva mbere, umutwe wa AFC/M23 n’uwa MRDP-Twirwaneho bakomeje kwagura ibice bagenzura mu duce dutandukanye twa Kivu y’Amajyaruguru, cyane cyane muri Masisi, ndetse no muri Kivu y’Amajyepfo, by’umwihariko mu gace ka Minembwe, aho imirwano yakomeje kwiyongera.
Abasesenguzi bamwe mu bya politiki bavuga ko kuba Perezida Tshisekedi yemeye gutegura ibiganiro muri iki gihe bishobora gusobanurwa nk’igerageza ryo gushaka umwuka mushya wa politiki mu gihe igihugu gikomeje guhura n’igitutu cy’umutekano. Hari abibaza niba iyi gahunda itaje nyuma y’uko ikibazo cyo ku rugamba gikomeje kubera Guverinoma ingorabahizi.
Nanone kandi, imyaka ishize yaranzwe n’impaka zikomeye ku bijyanye no kugirana ibiganiro na AFC/M23. Perezida Tshisekedi yakunze kugaragaza ko adashobora kuganira n’uyu mutwe, ashimangira ko ikibazo cyawo gifitanye isano n’ubufasha Kinshasa ivuga ko u Rwanda ruwuha, ibyo u Rwanda rwakomeje guhakana, ahubwo rugashinja RDC gutera inkunga umutwe wa FDLR ugizwe n’abagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda. RDC yakomeje gushimangira ko ibiganiro bigomba gukorwa binyuze mu nzira mpuzamahanga no ku bufasha bw’ubuhuza bw’ibindi bihugu, ariko ubu yemeye gutegura ibiganiro by’igihugu.
Ariko bamwe mu bakurikiranira hafi politiki y’akarere bagaragaza ko kutemera ibiganiro bitaziguye n’impande zose zifitanye isano n’amakimbirane byakomeje guteza impaka. Hari abemeza ko ibiganiro bihuriweho n’impande zose bishobora kuba imwe mu nzira zafasha kugera ku mahoro arambye, mu gihe abandi bo bashyigikira ko hagomba kubanza kubahirizwa ubusugire bw’igihugu mbere yo gukurikiza indi nzira yose.
Ibi biganiro by’igihugu kandi bije mu gihe ibiganiro bya Washington, byari bigamije kugabanya amakimbirane hagati ya Kinshasa na Kigali, ndetse n’ibiganiro bya Doha hagati ya Guverinoma ya RDC na AFC/M23, bitaragaragaza umusaruro ufatika ku kibuga cy’urugamba. Nubwo habaye inama nyinshi n’ubuhuza bw’abafatanyabikorwa mpuzamahanga, ibikorwa bya gisirikare biracyakomeje mu bice byinshi byo mu burasirazuba bwa RDC.
Mu rwego rwa politiki y’imbere mu gihugu, iyi gahunda y’ibiganiro na yo ije mu gihe hakomeje impaka ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga. Bamwe mu batavuga rumwe n’ubutegetsi bavuga ko hashobora kuba hari umugambi wo guhindura Itegeko Nshinga kugira ngo Perezida Tshisekedi akomeze kuyobora igihugu nyuma ya manda ebyiri ziteganywa n’amategeko, mu gihe ubutegetsi bwo bukomeje guhakana ayo makuru.
Mu minsi iri imbere, amaso azaba ahanzwe uburyo iyi gahunda y’ibiganiro izashyirwa mu bikorwa, abazabigiramo uruhare, abazatumirwamo, ndetse n’uruhare izagira mu gushakira umuti ikibazo cy’umutekano n’icya politiki bimaze imyaka myinshi byugarije Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.
— Minembwe Capital News (MCN)






