Uganda Yanze Kwakira Ibirindiro by’Ingabo za Amerika n’u Bwongereza
Mu gihe ibibazo by’umutekano bikomeje kwiyongera mu bice bitandukanye by’umugabane wa Afurika, Perezida wa Uganda, Yoweri Kaguta Museveni, yatangaje ko igihugu cye cyanze icyifuzo cyatanzwe n’ibihugu by’ibihangange birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika n’u Bwongereza cyo gushyiraho ibirindiro by’ingabo zabyo ku butaka bwa Uganda.
Mu butumwa yagejeje ku bayobozi n’abaturage, Museveni yavuze ko Uganda ifite ubushobozi buhagije bwo kwicungira umutekano wayo bitabaye ngombwa kwakira ibirindiro by’ingabo z’amahanga. Yashimangiye ko ingabo za Uganda zifite ubunararibonye n’ubushobozi bwo kurinda igihugu ndetse no kugira uruhare mu bikorwa byo kugarura amahoro mu karere.
Perezida Museveni yavuze ko icyemezo cyo kwanga kwakira ibirindiro by’ingabo z’amahanga gishingiye ku mahame ya Uganda yo kwigenga mu by’umutekano n’igisirikare. Yavuze ko kwakira ibirindiro by’ingabo z’amahanga bishobora guteza ibibazo by’imiyoborere n’umutekano mu gihe kirekire.
Yagize ati: “Uganda ishoboye kwirwanaho no kurinda ubusugire bwayo. Nta mpamvu yo gushyiraho ibirindiro by’ingabo z’amahanga ku butaka bwacu.”
Yongeyeho ko ubufatanye mu bya gisirikare n’ibihugu by’amahanga bushobora gukorwa binyuze mu mikoranire, amahugurwa no guhanahana amakuru, ariko bitabaye ngombwa ko ingabo z’ibindi bihugu zishyiraho ibirindiro bihoraho ku butaka bw’igihugu.
Museveni yanavuze ko imwe mu mpamvu zituma ibibazo by’umutekano bikomeza mu bihugu byinshi bya Afurika ari uruhare rukabije rw’ibihugu by’amahanga mu bibazo by’imbere muri ibyo bihugu.
Yatanze urugero rw’ibihugu byo mu karere ka Sahel birimo Niger, Burkina Faso na Mali, ndetse n’igihugu cya Central African Republic, aho yavuze ko kutumvikana ku ruhare rw’ingabo z’amahanga byagiye bitera impaka zikomeye mu miyoborere y’ibi bihugu.
Mu myaka ishize, ibi bihugu byagiye bigaragaramo impinduka za politiki zirimo kudeta n’imyigaragambyo yamaganaga ingabo z’amahanga, abaturage bamwe bashinja ibihugu bikomeye kwivanga mu bibazo byabo aho kubikemura.
Nubwo Uganda yanze kwakira ibirindiro by’ingabo z’amahanga, igihugu gifite amateka y’ubufatanye bwa hafi n’ibihugu by’ibihangange mu bya gisirikare. Ingabo za Uganda (UPDF) zagiye zikora ibikorwa bitandukanye by’ubutumwa bw’amahoro mu karere, cyane cyane mu kurwanya imitwe y’iterabwoba.
Urugero rugaragara ni uruhare rukomeye Uganda yagize mu butumwa bw’ingabo z’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe bwo kugarura amahoro muri Somalia, aho ingabo za Uganda zari mu za mbere zagiye gufasha guhangana n’umutwe w’iterabwoba wa Al‑Shabaab.
Uganda kandi ifitanye imikoranire ya gisirikare n’ibihugu byinshi birimo Amerika n’u Bwongereza mu bijyanye n’amahugurwa, guhanahana amakuru y’iperereza ndetse no kurwanya iterabwoba mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba.
Ikibazo cy’ibirindiro by’ingabo z’amahanga ku mugabane wa Afurika gikomeje gutera impaka. Ibihugu bimwe byemera kwakira ingabo z’amahanga mu rwego rwo gufashwa mu mutekano, mu gihe ibindi byifuza kwigenga mu by’umutekano no kwirinda kwivanga kw’ibihugu by’amahanga.
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bavuga ko icyemezo cya Museveni gishobora gusobanurwa nk’ubutumwa bushimangira ko Uganda ishaka gukomeza politiki yo kwigenga mu by’umutekano, mu gihe ikomeje gufatanya n’ibindi bihugu mu buryo bw’ubufatanye butabangamira ubusugire bw’igihugu.
Iki cyemezo kandi kigaragaza icyerekezo cy’ibihugu bimwe bya Afurika bigenda byongera kugaragaza ko bishaka kugabanya uruhare rw’ibirindiro by’ingabo z’amahanga ku butaka bwabyo, mu rwego rwo gushimangira ubusugire n’ubwigenge bwabyo.






