Uhuru na Ruto mu Ntambara ya Politiki: Ibyo Perezida wa Kenya Yavuze Byongeye Gukongeza Umwuka w’Amakimbirane
Minembwe Capital News (MCN)
Perezida wa Kenya, William Ruto, yashinje uwahoze ari Perezida w’icyo gihugu, Uhuru Kenyatta, kuba indashima n’umuriganya, amunenga kuba akomeje kumurwanya mu bya politiki kandi yaramushyigikiye mu myaka yashize. Aya magambo akomeye agaragaza ko umubano hagati y’aba banyapolitiki bombi ukomeje kurangwa n’amakimbirane, mu gihe Kenya ihanganye n’ibibazo by’ubukungu, imiyoborere n’igitutu cy’abaturage basaba impinduka.
Nk’uko byatangajwe ku wa kabiri, tariki ya 13/10/2026, Ruto yavuze aya magambo ubwo yaganiraga n’abaturage bo mu Ntara ya Uasin Gishu, ku wa mbere, tariki ya 12/10/2026.
Ruto yagarutse ku ruhare rwa Kenyatta mu matora ya Perezida yabaye mu 2022, avuga ko icyo gihe Kenyatta, wari Perezida, yari yarasabye Abanya-Kenya kutamutora. Icyakora, Ruto yavuze ko abaturage bahisemo kumutora kubera gahunda yari yabemereye yo guteza imbere igihugu.
Yagize ati: “Wabwiye abaturage ba Kenya ko mu 2022 batagomba kuntora. Bahisemo kuntora kuko mfite gahunda y’igihugu.”
Perezida Ruto yakomeje agaragaza ko atumva impamvu Kenyatta akomeje kumurwanya, kandi yaramushyigikiye mu myaka myinshi ishize. Mu mvugo irimo uburakari, yamushinje kuba umuntu w’indashima n’umuriganya.
Ati: “Ni wowe muntu w’indashima kurusha abandi bose nigeze guhura na bo. Ni wowe muntu w’umuriganya kurusha abandi bose nigeze guhura na bo.”
Yongeye kubaza impamvu Kenyatta amurwanya kandi Abanya-Kenya ari bo bamuhaye inshingano zo kuyobora igihugu.
Ati: “Utinyuka ute kundwanya kandi abaturage ba Kenya barantoye? Utinyuka ute kundwanya kandi naragushyigikiye muri iyo myaka yose?”
Aya magambo agaragaza uburemere bw’amakimbirane ya politiki hagati ya Ruto na Kenyatta, bahoze ari abafatanyabikorwa mu miyoborere ya Kenya, mbere y’uko umubano wabo uzamo agatotsi.
Uhuru Kenyatta yasize Kenya imeze ite?
Kugira ngo hasuzumwe niba Ruto yarayoboye Kenya neza kurusha Kenyatta, ni ngombwa kureba uko igihugu cyari gihagaze igihe umwe yasimburaga undi, ndetse n’ibyagezweho n’ibibazo buri muyobozi yasize.
Uhuru Kenyatta yayoboye Kenya kuva mu 2013 kugeza mu 2022. Mu gihe cy’ubutegetsi bwe, igihugu cyashoye imari mu bikorwa remezo birimo imihanda, ubwikorezi bwa gari ya moshi n’indi mishinga igamije guteza imbere ubukungu.
Icyakora, ubuyobozi bwe bwanenzwe kubera izamuka ry’umwenda wa Leta, ibibazo bya ruswa, ubushomeri n’izamuka ry’ikiguzi cy’imibereho ryakomeje kuremerera abaturage.
Mu myaka ya nyuma y’ubutegetsi bwe, icyorezo cya COVID-19 cyagize ingaruka ku bukungu n’imibereho y’Abanya-Kenya, mu gihe Leta yakomeje guhangana n’ikibazo cy’umwenda n’icyuho hagati y’amafaranga yinjizaga n’ayo yakoreshaga.
Nubwo ibikorwa remezo byateye imbere mu gihe cya Kenyatta, ntibihagije kuvuga ko yasize igihugu kimeze neza muri byose. Hari ibyo yagezeho, ariko kandi hari n’ibibazo bikomeye yasigiye uwamusimbuye.
Kenya iyobowe na William Ruto ihagaze ite?
William Ruto yatangiye kuyobora Kenya mu kwezi kwa Cyenda 2022, yiyamamaza ashimangira ko azafasha abaturage bafite amikoro make, akazamura ubukungu kandi agatanga amahirwe menshi yo kwihangira imirimo.
Icyakora, ubuyobozi bwe bwahuye n’imbogamizi zikomeye zijyanye n’ikiguzi cy’imibereho, imisoro, umwenda wa Leta n’icyizere abaturage bafitiye ubutegetsi.
Mu 2024, imyigaragambyo y’urubyiruko yamaganaga umushinga w’itegeko ry’imari n’izamuka ry’imisoro yabaye imwe mu mbogamizi zikomeye za politiki ubutegetsi bwa Ruto bwahuye na zo.
Ibyo byagaragaje ko, nubwo Leta ishobora gushaka kongera amafaranga yinjiza no kugabanya igitutu cy’umwenda, abaturage na bo bifuza kubona ibisubizo bifatika ku bibazo by’ubukungu n’imibereho yabo.
Ni nde wayoboye Kenya neza kurusha undi?
Kugereranya ubuyobozi bwa Uhuru Kenyatta n’ubwa William Ruto bisaba kureba ibipimo bifatika, aho gushingira gusa ku magambo akomeye bavugana.
- Ku bikorwa remezo: Kenyatta yashyize imbaraga mu mishinga minini y’ubwikorezi n’iterambere ry’igihugu. Icyakora, iyo mishinga yanakurikiwe n’impaka ku mwenda wa Leta n’inyungu abaturage bayikuramo.
- Ku bukungu n’imibereho: Ubutegetsi bwombi bwahuye n’izamuka ry’ikiguzi cy’imibereho n’igitutu cy’ubukungu. Kugena uwitwaye neza kurusha undi bisaba kugereranya imibare n’ibipimo by’ibihe byombi.
- Ku misoro n’imibanire n’abaturage: Ruto yahuye n’imyigaragambyo ikomeye yamaganaga politiki y’imisoro mu 2024, igaragaza kutishimira bimwe mu byemezo bya Leta.
- Ku mwenda wa Leta: Kenyatta yasize igihugu gifite umwenda munini, mu gihe Ruto na we yakomeje guhangana n’ikibazo cyo kuwucunga no gushaka amafaranga yo gushyigikira ibikorwa bya Leta.
Bityo, ntibikwiye guhita byemezwa ko umwe muri bo yayoboye neza kurusha undi hatabanje gusuzumwa ibipimo by’ubukungu n’imibereho y’abaturage mu bihe byombi. Icyakora, biragaragara ko bombi bagiye bahura n’ibibazo bikomeye by’imiyoborere n’ubukungu.
Amagambo akomeye ya William Ruto kuri Uhuru Kenyatta yongeye kugaragaza ko amakimbirane hagati y’abahoze ari abafatanyabikorwa muri politiki ashobora gukomeza kugira uruhare mu biganiro bya politiki ya Kenya.
Ariko ku baturage, ikibazo gikomeye si ukumenya gusa uwashyigikiye undi cyangwa uwamurwanyije. Ahubwo, ni ukumenya uwashoboye kurushaho kuzamura imibereho yabo, gucunga neza umutungo wa Leta, kugabanya ubukene no kubaka ubukungu butanga amahirwe ku Banya-Kenya bose.
Ni muri urwo rwego, amagambo ya Ruto akwiye kurebwa nk’igice cy’impaka za politiki, mu gihe isuzuma ry’imikorere y’ubuyobozi bwe n’ubwa Kenyatta rigomba gushingira ku bimenyetso n’ibipimo bifatika.
Minembwe Capital News (MCN)





